03/11/2025
JĘZYK JEST TU I TERAZ
Czym jest język? Język jest wszystkim. To za pomocą języka porozumiewamy się z innymi (i nami samymi), uczymy się i uczymy innych, myślimy.
A gdzie jest język? Język jest wszędzie.
Na banerach reklamowych.
W instrukcjach obsługi.
W dokumentach.
W filmach.
W Twoim pokoju.
W Twojej głowie – przecież myślimy słowami. Myślimy też obrazami, ale czy te również nie powstają z języka? I co jest pierwsze? Myśl czy obraz? A może uczucie lub wrażenie zmysłowe? Ciekawy problem badawczy, prawda? A jak zbadać go inaczej niż za pomocą słów właśnie?
Rozejrzyj się dookoła, TU – gdziekolwiek to czytasz, i zobacz, czy dookoła nie ma ani jednego słowa. Może tak się zdarzyć. Ale czy niema też ani jednej litery, symbolu, znaku? Przecież to też są reprezentacje języka! Jeżeli jesteś w takim miejscu, w którym nie ma języka, to napisz o tym w komentarzu (o ile – oczywiście – to nie jest toaleta; chociaż w mojej akurat litery są – na balsamie do mycia rąk).
A kiedy jest język? Język jest zawsze.
Język towarzyszy nam niemal nieustannie. Lub totalnie nieustannie. Być może od momentu, kiedy – jako małe bobasy – połączyliśmy fakt tego, że sylaby „ma-ma” to to samo co ta istota, która nas wówczas karmiła. A może wcześniej? Jak myślisz?
Czy TERAZ – dokładnie w tej chwili – nie używasz języka? Używasz. Czytasz.
Język jest tu i teraz.
Na marginesie:
Takie słowa jak „zawsze”, „wszędzie”, „wszystko”, „wszyscy”, „nikt”, „nigdy” to przysłówki i zaimki, których często używa się do określenia czegoś w sposób absolutny, bez wyjątków. Są to wyrażenia o charakterze generalizującym, które w języku polskim mają swoje specyficzne znaczenia, np. „wszyscy ludzie” w kontekście praw człowieka, „nigdy” jako forma negatywna odnosząca się do czasu, a „wszystko” i „wszędzie” jako określenia obejmujące całość lub całą przestrzeń.
Natomiast w kontekście związanym bardziej z psychologią – używanie takich słów zazwyczaj (ale nie – zawsze!) prowadzi do jednego z błędów poznawczych, a mianowicie do generalizacji. Błąd poznawczy to systematyczny, nieracjonalny sposób postrzegania rzeczywistości, który wpływa nie tylko na nasze myślenie (np. o sobie, o świecie), ale także na emocje i decyzje. Jest to forma uproszczenia, którą stosuje umysł, często poprzez heurystyki (czyli skróty myślowe). Z kolei generalizacja to jeden z takich błędów, który polega na wyciąganiu ogólnych, często negatywnych wniosków na podstawie pojedynczych wydarzeń lub niewystarczającej liczby dowodów. Przykłady takich generalizacji to stwierdzenia typu:
To zawsze spotyka tylko mnie!
Wszędzie będzie tak samo!
Nigdy nie przestaniesz się tak zachowywać!
PS Zgadnij, która część została napisana przez AI!
Spokojnego wieczoru
Call now to connect with business.