30/07/2026
Prof. dr hab. n. med Robert Gasik/Kierownik Kliniki Neuroortopedii i Neurologii w NIGRiR przy ul. Spartańskiej 1 w Warszawie/ Lecznica św. Łukasza ul. Józefa Piłsudskiego 30, Konstancin - Jeziorna ☎️ 506 505 663 - leczenie zachowawcze i operacyjne chorób kręgosłupa/
Kolejny "na szybko" post dla Państwa - "tylko krótko Panie profesorze prosimy, bo jak jest za długo, to nikt tego przecież nie przeczyta"...
Wychodzi na to, że krócej się jednak nie da:) czytajcie "na zdrowie":
Odcinek 2
Leżeć, czy może jednak ruszać się, gdy boli kręgosłup?
Odpowiedź na to pytanie jest zarówno bardzo prosta jak i bardzo złożona.
Zacznę od tego, że ból kręgosłupa, to tylko objaw powstający w przebiegu zmian patologicznych kręgosłupa, a właściwą odpowiedź na to pytanie znajdziemy tylko wtedy, gdy poznamy faktyczną przyczynę dolegliwości bólowych.
Poniżej jeden z prostszych przykładów spośród różnych dolegliwości/chorób kręgosłupa
Pacjent doznał urazu i doszło do złamania kręgosłupa (najczęściej trzonu kręgu, ale może być to też inne miejsce w obrębie kręgu, co wpływa na wybór sposobu leczenia). Informację o złamaniu mamy na podstawie badań obrazowych kręgosłupa (CT, MRI), które zostały wykonane po urazie. Badania te niosą także informację, o tym czy złamanie jest stabilne (jeżeli jest niestabilne pacjent powinien być operowany) oraz o morfologii złamania (niektóre złamania stabilne powinny być także leczone chirurgicznie).
Załóżmy również, że nie jest to osoba z podwyższonym ryzykiem wystąpienia osteoporozy (wiek, choroby dodatkowe, laktacja itd.) bowiem w takiej sytuacji postępowanie też jest inne niż to opisane poniżej. Dodatkowo, załóżmy też, że złamaniu nie towarzyszą objawy uszkodzenia struktur nerwowych, bo to także zmieniłoby postępowanie terapeutyczne.
Podsumowując – postawiliśmy diagnozę - o postępowaniu terapeutycznym w pierwszych godzinach/dniach zawsze, decyduje lekarz.
A więc w pierwszych miesiącach po tym złamaniu ból wynika z tego, że stymulowane są receptory bólowe w miejscu złamania lub najbliższej okolicy. W okresie tym, kręgosłup musi być zabezpieczony ortezą/są różne rodzaje gorsetów - wybierane w zależności od rodzaju, miejsca złamania, etc. / której zadaniem jest zmniejszenie ruchów – taki substytut gipsu zakładanego na złamaną kończynę.
Dodatkowo w tym okresie obciążenie kręgosłupa wynikające z aktywności fizycznej powinno być zminimalizowane – żadnego niepotrzebnego ruszania się.
Dalej, zakładamy, że z czasem (miesiące) ból stopniowo zmniejszył się, ale…minęły np. 3 miesiące, po których zaczynamy wracać do normalnej aktywności i nadal boli.
W takiej sytuacji zalecane jest wykonanie badań dodatkowych, z których wypłynie informacja o tym czy miejsce złamania goi się prawidłowo czy nie. Jeżeli złamanie goi się prawidłowo pacjent może zacząć chodzić na spacery. Początkowo krótkie, tylko wokół domu. W przypadku ich dobrego tolerowania dystans stopniowo może się wydłużać, np. pierwszego dnia pokonaliśmy 300 m i czujemy zmęczenie okolicy przykręgosłupowej, w takim razie kolejnego dnia pokonujemy np. 200 m, ale możemy pójść na spacer dwa razy w ciągu dnia.
Spacery nie mogą prowokować bólu.
W tym czasie, można także spotkać się z fizjoterapeutą w celu rozpoczęcia delikatnych działań odwracających następstwa urazu (oczywiści, gdy jest to umotywowane stanem klinicznym np. asymetryczne i nieprawidłowe napięcie mięśni przykręgosłupowych).
W przypadku, gdy złamanie nie goi się w prawidłowym tempie lub goi się nieprawidłowo (tę wiedzę lekarz uzyskuje z badań dodatkowych) zalecam pacjentom bardzo „delikatny” i wydłużony w czasie powrót do codziennych aktywności.
Jeżeli jest to dobrze tolerowane, to kolejnym etapem powrotu do zdrowia jest tylko odrobinę większa aktywność fizyczna, której podstawowym elementem są najczęściej krótkie, nieobciążające spacery.
Jednocześnie cały czas poszukujemy przyczyn tego wolnego procesu gojenia. W każdej sytuacji, gdy gojenie nie przebiega prawidłowo wskazane jest przeprowadzenie diagnostyki w poradniach zajmujących się leczeniem osteoporozy.
Wnioski: Tak jak widzicie, to czy Pacjent z bólem kręgosłupa może chodzić, czy powinien jednak dłużej odpoczywać, zależy od wielu czynników. Zakładając, że znacie Wasze ciała, możecie też podchodzić intuicyjnie do decyzji o aktywności fizycznej (nie wszyscy mają przecież złamania).
W takich sytuacjach proponuję byście nawet po ustąpieniu bólu dali jeszcze trochę czasu kręgosłupowi na zagojenie się. Procesy gojenia tkanek nie dokonują się z dnia na dzień a nawet z tygodnia na tydzień, tym bardziej że kręgosłup poddawany jest stale działaniu sił (nawet podczas leżenia) wynikających z ciężaru ciała i napięcia mięśni kręgosłupa.
Uwagi: Leki przeciwbólowe znoszą objaw, a nie przyczynę jego występowania-innymi słowy mówiąc ustąpienie bólu nie oznacza pełnej mechanicznej wydolności tkanek kręgosłupa. W trakcie okresu zmniejszonej aktywności fizycznej zalecane jest stosowanie profilaktyki rozwoju choroby zatorowo-zakrzepowej. Złamania w zakresie kręgosłupa mogą wiązać się z innymi poważnymi chorobami np. chorobą nowotworową, co musi być uwzględnione w procesie diagnostycznym.
