Biuro Literackie

06/08/2026

Dzisiaj premiera jednego z najważniejszych spotkań TransPortu Literackiego w Kołobrzegu z 2025 roku z udziałem Idy Börjel, Perrine Le Querrec, Serhija Żadana, Bohdana Zadury, Antoniny Tosiek i Antoniny Car. Punktem wyjścia do rozmowy były książki „Telefon do domu”, „Warglify” i „Skrypnykówka” – trzy różne sposoby opowiadania o przemocy, pamięci, języku i doświadczeniu wojny. Zobaczcie zapis spotkania z festiwalu, bo warto.

Spotkanie wokół książek "Telefon do domu" Idy Börjel, "Warglify" Pe...

31/07/2026

„tuż-tuż”, „Nieostre widzenia” oraz „Na dzień dzisiejszy i chwilę obecną” – przypominamy wyjątkowy wieczór z Portu Wrocław 2013 z udziałem Julii Fiedorczuk, Katarzyny Jakubiak i Jerzego Jarniewicza. Spotkanie prowadziła Zofia Król, a muzykę zagrał Igor Boxx. Wracamy po raz pierwszy do tego wydarzenia w formie zapisu audio.

Zapis całego spotkania autorskiego z udziałem Julii Fiedorczuk, Katarzyny Jakubiak, Jerzego Jarniewicza i Zofii Król podczas festiwalu Port Wrocław 2013.

23/07/2026

W swoim eseju „Granice wyobraźni, granice świata” w debacie „Granice literatury” Tadeusz Sławek pokazuje wyobraźnię nie jako ucieczkę od rzeczywistości, lecz jako siłę pozwalającą przekraczać granice własnego języka, doświadczenia i codziennych przyzwyczajeń.

Punktem wyjścia staje się słynne zdanie Wittgensteina: „Granice mojego języka są granicami mojego świata”. Sławek pyta jednak, co dzieje się wtedy, gdy człowiek próbuje wyjść poza własny świat i stworzyć przestrzeń wspólną. Literatura i wyobraźnia okazują się tutaj sposobem budowania relacji między tym, co jednostkowe, a tym, co społeczne.

Wyobraźnia „łączy to, co rozproszone”. Nie tylko w sztuce, lecz także w codziennym życiu. Pozwala dostrzegać związki między osobistym doświadczeniem a historią, między językiem a wspólnotą, między uważnością a możliwością zmiany.

Szczególnie mocno wybrzmiewa myśl o wyobraźni jako formie oporu wobec świata podporządkowanego rutynie, systemom i gotowym rolom społecznym. Literatura nie ma uspokajać rzeczywistości, ale pomagać spojrzeć na nią z dystansem, odzyskiwać zdolność krytycznego myślenia i „uczłowieczającego współczucia”.

Tekst Tadeusza Sławka kończy się serią pytań o wspólnotę, autonomię, alienację i możliwość zmiany świata. To głos o literaturze, która nie zamyka się w estetyce, lecz pozostaje narzędziem uważności, wyobraźni i wspólnego myślenia.

Wcześniej swoje eseje jako głosy w debacie opublikowali m.in.: Patryk Ciesielczyk, Maria Deskur, Rafał Hetman, Inga Iwasiów, Grzegorz Jędrek, Aleksandra Kasprzak, Ewa Kuryluk, Maciej Liguziński, Jakub Majmurek, Paweł Potoroczyn, Małgorzata Sikora-Tarnowska, Agnieszka Waligóra, Marcin Wilkowski i Roland Zarzycki.

Głos Tadeusza Sławka w debacie „Granice literatury”.

17/07/2026

Powrót po dwudziestu latach jednej z najważniejszych polskich książek poetyckich. „Oranżada” do zdobycia teraz w księgarni poezjem.pl. Laureat Nagrody Literackiej Nike Jerzy Jarniewicz wraca do dawnych wierszy, zmienia ich rytm, pojedyncze słowa, czasem całe układy tekstu. „Remaster” okazuje się tu czymś więcej niż korektą. To próba ponownego usłyszenia języka, który zdążył się zestarzeć, zmatowieć, popękać.

Skąd bierze się pieśń wyprowadzona z przypadku? Wojciech Kopeć wraca do historii powstawania jednego z tekstów z nowego tomu i opowiada o barokowych ogrodach, giełdzie w Lizbonie, podróżach, dadaizmie, melancholii i podwodnym świecie szczęśliwych ośmiornic. „Historia jednej pieśni wyprowadzonej z przypadku” to impresja towarzysząca premierze książki „Siedemnaście pieśni wyprowadzonych z przypadku” oraz zapis procesu, w którym odległe obrazy, lektury i doświadczenia zaczynają niespodziewanie układać się w wiersz.

Pamięć języka, cudze frazy i słowa wracające po latach w nowych kontekstach. „Oranżada. Wersja zremasterowana” Jerzego Jarniewicza po dwóch dekadach pojawia się w nowej odsłonie, ponownie wsłuchując się w rytm dawnych wierszy. Więcej fragmentów znajdziecie w Magazynie Literackim biBLioteka. Cała książka dostępna jest w księgarni poezjem.pl.

W swoim tekście „O sztuce bez granic” opublikowanym w debacie „Granice literatury” Ewa Kuryluk pisze o sztuce jako przestrzeni wewnętrznej wolności, która od początku pozostaje w konflikcie z narzucanymi człowiekowi granicami: politycznymi, społecznymi i kulturowymi. Punktem wyjścia staje się tutaj doświadczenie jednostki – pojedynczego życia, które próbuje odnaleźć własny projekt pośród historii, przemocy i świata organizowanego przez systemy oraz wojny. Kuryluk wraca do dzieciństwa w powojennej Warszawie, pytań o ruinę i odpowiedzialność ludzi, ale także do przyrody, która staje się pierwszą formą schronienia przed rzeczywistością.

Do posłuchania także. 140 odcinek „Strony A, strona B” pt. „Kadry literatury 2027”. Chcesz współtworzyć świat książek? Interesują Cię życie literackie, praca wydawnicza, organizacja festiwali, prowadzenie rozmów i animowanie społeczności czytelniczych? Ta audycja jest dla Ciebie.

16/07/2026

W swoim tekście „O sztuce bez granic” opublikowanym w debacie „Granice literatury” Ewa Kuryluk pisze o sztuce jako przestrzeni wewnętrznej wolności, która od początku pozostaje w konflikcie z narzucanymi człowiekowi granicami: politycznymi, społecznymi i kulturowymi.

Punktem wyjścia staje się tutaj doświadczenie jednostki – pojedynczego życia, które próbuje odnaleźć własny projekt pośród historii, przemocy i świata organizowanego przez systemy oraz wojny. Kuryluk wraca do dzieciństwa w powojennej Warszawie, pytań o ruinę i odpowiedzialność ludzi, ale także do przyrody, która staje się pierwszą formą schronienia przed rzeczywistością.

Szczególnie mocno wybrzmiewa myśl o sztuce jako czymś jednocześnie bezbronnym i koniecznym. „Sztuka jest właściwie tak samo bezbronna jak pojedynczy człowiek” – pisze Kuryluk, podkreślając, że jej działanie dokonuje się nie poprzez bezpośrednią sprawczość, lecz przez powolną przemianę wrażliwości i sposobu myślenia.

Autorka pokazuje również, że mimo technologicznych zmian wciąż stoimy wobec tych samych podstawowych problemów egzystencjalnych: przemocy, wojny, konformizmu i lęku. Dlatego literatura pozostaje miejscem spotkania ponad czasem i przestrzenią – rozmową ludzi próbujących odnaleźć wspólny język mimo wszystkich granic.

Tekst Ewy Kuryluk kończy się pytaniem o odpowiedzialność artysty wobec świata. Nie tylko jako twórcy, lecz przede wszystkim jako człowieka. To głos o sztuce świadomej własnej bezradności, ale jednocześnie broniącej prawa do wewnętrznej wolności i własnego widzenia świata.

Wcześniej swoje eseje jako głosy w debacie opublikowali m.in.: Patryk Ciesielczyk, Maria Deskur, Rafał Hetman, Inga Iwasiów, Grzegorz Jędrek, Aleksandra Kasprzak, Maciej Liguziński, Jakub Majmurek, Paweł Potoroczyn, Małgorzata Sikora-Tarnowska, Agnieszka Waligóra, Marcin Wilkowski i Roland Zarzycki.

Głos Ewy Kuryluk w debacie „Granice literatury”.

11/07/2026

Bohaterkami i bohaterami 140. odcinka „Strony A, strony B”, poświęconego programowi „Kadry literatury 2027”, są autorki i autorzy związani z Fortami, Portami, Stacjami i TransPortami Literackimi.

Posłuchaj audycji, dowiedz się, dlaczego warto zgłosić się do programu, i sprawdź, jak przez ponad trzydzieści lat festiwalu rodziły się wydarzenia, spotkania oraz historie literackie, które pamiętamy do dziś.

01 KOLAŻE – HERTA MÜLLER & IGOR BOXX
02 PRZYSZLI ŻEBY ZOBACZYĆ POETĘ – TADEUSZ RÓŻEWICZ
03 MOJA MAMA – KRYSTYNA MIŁOBĘDZKA
04 POŚRÓD NICH W ŚRODKU – RYSZARD KRYNICKI & PUSTKI
05 SEN – BOHDAN ZADURA
06 WSZYSTKIE DROGI – JERZY JARNIEWICZ
07 CIEŃ KOLUMNY – PIOTR MATYWIECKI
08 NAGLE POWIAŁO NA MNIE CHŁODEM – URSZULA KOZIOL

„Na zdjęciu: szósty festiwalowy występ Krystyny Miłobędzkiej z 2010 roku, który odbył się w ramach obchodów 80. urodzin Autorki.

10/07/2026

Pamięć języka, cudze frazy i słowa wracające po latach w nowych kontekstach. „Oranżada. Wersja zremasterowana” Jerzego Jarniewicza po dwóch dekadach pojawia się w nowej odsłonie, ponownie wsłuchując się w rytm dawnych wierszy. Więcej fragmentów znajdziecie w Magazynie Literackim biBLioteka. Cała książka dostępna jest w księgarni poezjem.pl.

08/07/2026

Skąd bierze się jedna pieśń wyprowadzona z przypadku? Wojciech Kopeć wraca do historii powstawania jednego z tekstów z nowego tomu i opowiada o barokowych ogrodach, giełdzie w Lizbonie, podróżach, dadaizmie, melancholii i podwodnym świecie szczęśliwych ośmiornic.

„Historia jednej pieśni wyprowadzonej z przypadku” to impresja towarzysząca premierze książki „Siedemnaście pieśni wyprowadzonych z przypadku” oraz zapis procesu, w którym odległe obrazy, lektury i doświadczenia zaczynają niespodziewanie układać się w wiersz.

Przeczytajcie cały tekst Wojciecha Kopcia w Magazynie Literackim biBLioteka.

Komentarz Wojciecha Kopcia, towarzyszący premierze książki Siedemnaście pieśni wyprowadzonych z przypadku, wydanej w Biurze Literackim 9 czerwca 2026 roku.

06/07/2026

Powrót po dwudziestu latach jednej z najważniejszych polskich książek poetyckich. Do zdobycia teraz w księgarni poezjem.pl. Laureat Nagrody Literackiej Nike Jerzy Jarniewicz wraca do dawnych wierszy, zmienia ich rytm, pojedyncze słowa, czasem całe układy tekstu. „Remaster” okazuje się tu czymś więcej niż korektą. To próba ponownego usłyszenia języka, który zdążył się zestarzeć, zmatowieć, popękać. W tych wierszach od początku ścierały się różne rejestry mowy: polszczyzna PRL-u, rosyjski, niemiecki, pierwsze wtargnięcia angielszczyzny, slogany, język ulicy, cudze frazy i prywatne idiomy. Dziś wracają już jako widma tamtego świata. „Oranżada” pozostaje książką o obcości języka i o pamięci, która nie tyle przechowuje przeszłość, ile odzywa się w rytmie słów, dźwiękach i resztkach znaczeń. W nowej wersji jeszcze mocniej słychać, że wiersz niczego nie zatrzymuje na stałe, lecz zmienia się razem z tym, kto go czyta i wypowiada. Książkę dopełnia rozmowa Artura Burszty z Jerzym Jarniewiczem o remasteringu wierszy, pamięci języka i nowych wersjach dawnych tekstów.