21/06/2026
Polecamy wydawnictwo z VI Kongresu Historyków Wsi i Ruchu Ludowego, który odbył się w tamtym roku w naszej siedzibie.
📚 NOWOŚĆ WYDAWNICZA 2026!
„Ruch ludowy na przestrzeni wieków. Polityka – ludzie – wieś – pamięć"
Redakcja naukowa: Janusz Gmitruk i Mateusz Ratyński
Publikacja pokongresowa będąca owocem obrad VI Kongresu Historyków Wsi i Ruchu Ludowego (wrzesień 2025 r.)!
To wyjątkowa pozycja dla każdego, kto interesuje się historią polskiej wsi i ruchu ludowego. Zebrane w tomie teksty pokazują aktualny stan badań, bogatą różnorodność tematów oraz żywotność środowiska historyków zajmujących się tą dziedziną.
🌾 Polityka, ludzie, wieś, pamięć – cztery filary, wokół których krąży ta publikacja, łącząc wielowiekową perspektywę z najnowszymi ustaleniami badaczy.
Pozycja obowiązkowa dla historyków, regionalistów i wszystkich zainteresowanych dziejami ruchu ludowego w Polsce!
Spis treści
Część 1: Ruch ludowy w życiu politycznym
Romuald Turkowski – Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie” wobec zabójstwa pierwszego Prezydenta RP Gabriela Narutowicza i jego następstwa dla Polski międzywojennej
Piotr Maroński – „W imię słusznego wizerunku premiera i jego gabinetu”. Konfiskaty nakładów ludowej prasy opozycyjnej w trakcie rządów Chjeno-Piasta
Mateusz Ratyński – Kandydatura Jana Dębskiego na premiera w maju 1926 r.
Dominik Flisiak – Działalność Zjednoczenia Lewicy Chłopskiej „Samopomoc” w wybranych dokumentach w zasobie Archiwum Państwowego w Kielcach
Dariusz Półćwiartek – Działalność Chłopskiego Stronnictwa Rolniczego na terenie województwa lwowskiego
Henryk Cimek – Udostępnianie źródeł w archiwach partyjnych ZSRR i wiarygodność niektórych dokumentów
Patrycja Resel – Casus agenta Gestapo „W–610”. Instrumentalizacja sprawy Antoniego Marela w kampanii propagandowej przeciwko PSL w powojennej Łodzi
Mieczysław Kopeć – Kartki z Kalendarza Ludowego pod stalinowską okupacją
Robert Witalec – Myśl polityczna emigracyjnego PSL kierowanego przez Stanisława Mikołajczyka
Mariusz Krzysztofiński – „Kościelna rehabilitacja” Jana Gila, działacza ludowego z Grębowa, dokonana przez bp. Ignacego Tokarczuka w 1983 r.
Radosław Kubicki – Zjednoczone Stronnictwo Ludowe i Polskie Stronnictwo Ludowe wobec powołania i dymisji ministrów rolnictwa w rządzie Tadeusza Mazowieckiego
Część 2: Biografistyka
Bartłomiej Sokołowski – Filipina Płaskowicka (1847–1881) – inicjatorka Koła Gospodyń Wiejskich w XIX w.
Maciej Motas – Stanisław Rymar – stojałowczyk, narodowiec. Szkic do portretu
Artur Borzęcki – Konstanty Pac (1904–1989) – poseł, nauczyciel, polityk i działacz ruchu ludowego
Jarosław Maciej Zawadzki – Senatorowie II Rzeczypospolitej Polskiej wywodzący się z ruchu ludowego
Amilkar G. Kosiński – Franciszek Potaszy Kosiński – ludowiec, regionalista
Monika Komaniecka-Łyp – Stefan Olszowy (1909–1942), działacz ruchu ludowego w powiecie kolbuszowskim. Uwagi do biografii
Lucjan Cimek – Stanisław Czerniej – ludowiec, poseł, działacz społeczny
Agnieszka Zięba-Dąbrowska – Życie i działalność Stefana Ignara (1908–1992), wybitnego ludowca, żołnierza B*h, ekonomisty, polityka i społecznika
Jan Ryszard Sielezin – Blaski i cienie współczesnej biografistyki – aspekt źródłoznawczy i metodologiczny
Część 3: Wieś na przestrzeni dziejów
Jan Wnęk – Problematyka oświatowa na łamach polskich czasopism ludowych z przełomu XIX i XX w.
Krzysztof Bąkała – Wieś w dobie Rewolucji 1905 roku
Anna Karczewska – „Drodzy Bracia po pługu!” W stronę chłopskiej podmiotowości: czasopismo „Zaranie” (1907–1915) jako projekt kulturowej emancypacji mieszkańców wsi Królestwa Polskiego na początku XX w.
Maria Klonowska – W Sokołówku był sposób na niepodległość
Andrzej L**h – Kwestia kobieca w agrarystycznej wizji ruchu młodowiejskiego (okres II Rzeczypospolitej)
Grzegorz Niećko – Koncepcja reformy szkolnictwa Ireny Kosmowskiej w ramach działalności Towarzystwa Oświaty Demokratycznej „Nowe Tory”
Andrzej Biały – Polska ludność wiejska na Białorusi Sowieckiej w latach międzywojennych
Radosław Dąbrowski – Życie gospodarcze mniejszości niemieckiej na wsi lubelskiej w latach 1918–1939
Tomasz Domański – „Żydów należy zatrzymać i dostarczyć do policji względnie zawiadomić policję”. Głos w dyskusji na temat tzw. spontaniczności i sprawczości własnej mieszkańców wsi Generalnego Gubernatorstwa w kwestii żydowskiej w świetle akt proweniencji gminnej
Adrian Świerbutowski – Wieś puławska tuż po zakończeniu okupacji niemieckiej
Arkadiusz Parzych – Ostrowscy melioranci i ich związki z ruchem ludowym 1945–1975
Marzena Grosicka – „Tworzyć ogólne pojęcie o potrzebach dziecka”. Chłopskie Towarzystwo Przyjaciół Dzieci na Kielecczyźnie
Część 4: Pamięć o wsi i ruchu ludowym
Renata Knyspel-Kopeć – Organizacja sił obronnych kraju – Bataliony Chłopskie w świetle czasopisma „Chłopi i Państwo” (1947–1949)
Janusz Gmitruk – Instytucje pamięci ruchu ludowego
L**h Marchlewski – „Znacie – znamy. To posłuchajcie”. Historia ruchu ludowego dla każdego – okiem edukatora
Stanisław Gmitruk – Upowszechnienie historii i tradycji ruchu ludowego. Walka i martyrologia wsi polskiej w okresie drugiej wojny światowej
Adam Sidorkiewicz – Migracja aury: autentyczność, materialność i doświadczenie w muzeach wirtualnych
Małgorzata Karolina Piekarska – Polska wieś w malarstwie ze zbiorów Muzeum Niepodległości
📚 NOWOŚĆ WYDAWNICZA 2026!
„Ruch ludowy na przestrzeni wieków. Polityka – ludzie – wieś – pamięć"
Redakcja naukowa: Janusz Gmitruk i Mateusz Ratyński
Publikacja pokongresowa będąca owocem obrad VI Kongresu Historyków Wsi i Ruchu Ludowego (wrzesień 2025 r.)!
To wyjątkowa pozycja dla każdego, kto interesuje się historią polskiej wsi i ruchu ludowego. Zebrane w tomie teksty pokazują aktualny stan badań, bogatą różnorodność tematów oraz żywotność środowiska historyków zajmujących się tą dziedziną.
🌾 Polityka, ludzie, wieś, pamięć – cztery filary, wokół których krąży ta publikacja, łącząc wielowiekową perspektywę z najnowszymi ustaleniami badaczy.
Pozycja obowiązkowa dla historyków, regionalistów i wszystkich zainteresowanych dziejami ruchu ludowego w Polsce!
Spis treści
Część 1: Ruch ludowy w życiu politycznym
Romuald Turkowski – Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie” wobec zabójstwa pierwszego Prezydenta RP Gabriela Narutowicza i jego następstwa dla Polski międzywojennej
Piotr Maroński – „W imię słusznego wizerunku premiera i jego gabinetu”. Konfiskaty nakładów ludowej prasy opozycyjnej w trakcie rządów Chjeno-Piasta
Mateusz Ratyński – Kandydatura Jana Dębskiego na premiera w maju 1926 r.
Dominik Flisiak – Działalność Zjednoczenia Lewicy Chłopskiej „Samopomoc” w wybranych dokumentach w zasobie Archiwum Państwowego w Kielcach
Dariusz Półćwiartek – Działalność Chłopskiego Stronnictwa Rolniczego na terenie województwa lwowskiego
Henryk Cimek – Udostępnianie źródeł w archiwach partyjnych ZSRR i wiarygodność niektórych dokumentów
Patrycja Resel – Casus agenta Gestapo „W–610”. Instrumentalizacja sprawy Antoniego Marela w kampanii propagandowej przeciwko PSL w powojennej Łodzi
Mieczysław Kopeć – Kartki z Kalendarza Ludowego pod stalinowską okupacją
Robert Witalec – Myśl polityczna emigracyjnego PSL kierowanego przez Stanisława Mikołajczyka
Mariusz Krzysztofiński – „Kościelna rehabilitacja” Jana Gila, działacza ludowego z Grębowa, dokonana przez bp. Ignacego Tokarczuka w 1983 r.
Radosław Kubicki – Zjednoczone Stronnictwo Ludowe i Polskie Stronnictwo Ludowe wobec powołania i dymisji ministrów rolnictwa w rządzie Tadeusza Mazowieckiego
Część 2: Biografistyka
Bartłomiej Sokołowski – Filipina Płaskowicka (1847–1881) – inicjatorka Koła Gospodyń Wiejskich w XIX w.
Maciej Motas – Stanisław Rymar – stojałowczyk, narodowiec. Szkic do portretu
Artur Borzęcki – Konstanty Pac (1904–1989) – poseł, nauczyciel, polityk i działacz ruchu ludowego
Jarosław Maciej Zawadzki – Senatorowie II Rzeczypospolitej Polskiej wywodzący się z ruchu ludowego
Amilkar G. Kosiński – Franciszek Potaszy Kosiński – ludowiec, regionalista
Monika Komaniecka-Łyp – Stefan Olszowy (1909–1942), działacz ruchu ludowego w powiecie kolbuszowskim. Uwagi do biografii
Lucjan Cimek – Stanisław Czerniej – ludowiec, poseł, działacz społeczny
Agnieszka Zięba-Dąbrowska – Życie i działalność Stefana Ignara (1908–1992), wybitnego ludowca, żołnierza B*h, ekonomisty, polityka i społecznika
Jan Ryszard Sielezin – Blaski i cienie współczesnej biografistyki – aspekt źródłoznawczy i metodologiczny
Część 3: Wieś na przestrzeni dziejów
Jan Wnęk – Problematyka oświatowa na łamach polskich czasopism ludowych z przełomu XIX i XX w.
Krzysztof Bąkała – Wieś w dobie Rewolucji 1905 roku
Anna Karczewska – „Drodzy Bracia po pługu!” W stronę chłopskiej podmiotowości: czasopismo „Zaranie” (1907–1915) jako projekt kulturowej emancypacji mieszkańców wsi Królestwa Polskiego na początku XX w.
Maria Klonowska – W Sokołówku był sposób na niepodległość
Andrzej L**h – Kwestia kobieca w agrarystycznej wizji ruchu młodowiejskiego (okres II Rzeczypospolitej)
Grzegorz Niećko – Koncepcja reformy szkolnictwa Ireny Kosmowskiej w ramach działalności Towarzystwa Oświaty Demokratycznej „Nowe Tory”
Andrzej Biały – Polska ludność wiejska na Białorusi Sowieckiej w latach międzywojennych
Radosław Dąbrowski – Życie gospodarcze mniejszości niemieckiej na wsi lubelskiej w latach 1918–1939
Tomasz Domański – „Żydów należy zatrzymać i dostarczyć do policji względnie zawiadomić policję”. Głos w dyskusji na temat tzw. spontaniczności i sprawczości własnej mieszkańców wsi Generalnego Gubernatorstwa w kwestii żydowskiej w świetle akt proweniencji gminnej
Adrian Świerbutowski – Wieś puławska tuż po zakończeniu okupacji niemieckiej
Arkadiusz Parzych – Ostrowscy melioranci i ich związki z ruchem ludowym 1945–1975
Marzena Grosicka – „Tworzyć ogólne pojęcie o potrzebach dziecka”. Chłopskie Towarzystwo Przyjaciół Dzieci na Kielecczyźnie
Część 4: Pamięć o wsi i ruchu ludowym
Renata Knyspel-Kopeć – Organizacja sił obronnych kraju – Bataliony Chłopskie w świetle czasopisma „Chłopi i Państwo” (1947–1949)
Janusz Gmitruk – Instytucje pamięci ruchu ludowego
L**h Marchlewski – „Znacie – znamy. To posłuchajcie”. Historia ruchu ludowego dla każdego – okiem edukatora
Stanisław Gmitruk – Upowszechnienie historii i tradycji ruchu ludowego. Walka i martyrologia wsi polskiej w okresie drugiej wojny światowej
Adam Sidorkiewicz – Migracja aury: autentyczność, materialność i doświadczenie w muzeach wirtualnych
Małgorzata Karolina Piekarska – Polska wieś w malarstwie ze zbiorów Muzeum Niepodległości
