Historyczny Kopernik

05/04/2026

Niech zmartwychwstanie Pańskie napełni nasze serca pokojem, a każda chwila będzie przepełniona nadzieją i błogosławieństwem. Χριστός ἀνέστη! Ἀληθῶς ἀνέστη!

01/01/2026

– Historia służy do lepszego zrozumienia, kim jesteśmy i skąd przychodzimy. A to właśnie średniowiecze jest czasem naszych początków – mówił w archiwalnej audycji Jacques Le Goff, historyk, połączony bliskimi więzami z Polską. | Link w komentarzu ⤵

01/01/2026

31 grudnia 1932 roku polscy matematycy Marian Rejewski, Henryk Zygalski i Jerzy Różycki złamali szyfr niemieckiej maszyny szyfrującej "Enigma". | Link w komentarzu ⤵

01/01/2026

Niech nam wszystkim Bóg darzy! W Nowym Roku życzę Wam zdrowia i samych dobrych ludzi wokół. Najlepszego!

24/12/2025

Oddział majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala” był wyjątkowy – i ta wigilia również była wyjątkowa.
23 grudnia 1939 roku, w leśniczówce Bielawy niedaleko Poświętnego, Oddział Wydzielony Wojska Polskiego zasiadł do wigilijnej wieczerzy.
__________________
Dziękujemy za obecność. Jeśli uważasz, że to, co robimy, ma sens, mozesz docenić naszą pracę małą kawą: Dziękujemy

https://buycoffee.to/przedwojenne
___________

Była to pierwsza wigilia spędzona w warunkach niemieckiej okupacji. Zaledwie trzy miesiące po kampanii wrześniowej, w czasie gdy większość Wojska Polskiego została rozbita, internowana lub zeszła do konspiracji, oddział „Hubala” stanowił wyjątek. Był to pierwszy regularny oddział Wojska Polskiego, który po kapitulacji państwa polskiego nie złożył broni i kontynuował walkę z Niemcami.

Dla wielu z obecnych była to ostatnia wspólna wigilia. W kolejnych miesiącach część Hubalczyków poległa w walce lub zginęła w niemieckich akcjach odwetowych.
************
To kadr z filmu pt."Hubal". Zdjęcie z samej wigilii 23 grudnia 1939 roku niestety nie istnieje.
**************
_____________________
Choć nasza strona poświęcona jest fotografiom przedwojennym, wyjątkowość tego zdjęcia i jego symboliczne znaczenie sprawiły, że postanowiliśmy zrobić wyjątek i je opublikować.

24/12/2025

24 grudnia 1914 roku na froncie zachodnim, w rejonie belgijskiego Ypres, doszło do niezwykłego wydarzenia. Żołnierze walczących ze sobą armii niemieckiej i brytyjskiej samorzutnie przerwali walki, wyszli z okopów i spotkali się na ziemi niczyjej. W świątecznej atmosferze rozbrzmiewały kolędy, składano sobie życzenia, a miejscami nawet rozegrano improwizowane mecze piłkarskie. Ten wyjątkowy moment braterstwa przeszedł do historii jako rozejm bożonarodzeniowy.

24/12/2025

Wigilia na wojnie.
Wieczór wigilijny w 1 Pułku Piechoty Legionów Polskich🇵🇱️🌲
Karasin, Wołyń. rok 1915.

24/12/2025

Życzenia dla Historycznyxh z Kopernika i ich sympatyków!

22/12/2025

Wasilij Archipow (1926–1998) był oficerem Marynarki Wojennej Związku Radzieckiego, który podczas kryzysu kubańskiego w 1962 roku oddał kluczowy głos sprzeciwu wobec użycia torpedy z głowicą nuklearną na pokładzie okrętu podwodnego B-59. Amerykańskie niszczyciele zrzucały wówczas bomby głębinowe sygnalizujące wykrycie okrętu, mimo że jednostka znajdowała się na wodach międzynarodowych.

Radziecka załoga od kilku dni nie miała żadnego kontaktu z Moskwą i nie wiedziała, czy III wojna światowa nie wybuchła już na powierzchni. Dowódca okrętu był przekonany, że wojna się rozpoczęła, i zamierzał odpalić torpedę jądrową. Sytuację dramatycznie pogarszały warunki panujące na pokładzie: kończące się baterie spowodowały awarię klimatyzacji, a temperatura wewnątrz okrętu przekroczyła 45°C. Wielu marynarzy traciło przytomność z powodu zatrucia dwutlenkiem węgla i niedoboru tlenu, co poważnie wpływało na zdolność podejmowania racjonalnych decyzji.

Zgodnie z obowiązującą procedurą, do odpalenia broni jądrowej wystarczała zgoda dwóch osób: kapitana oraz oficera politycznego. Los sprawił jednak, że na pokładzie B-59 znajdował się również Wasilij Archipow, pełniący funkcję dowódcy flotylli. Oficerowie tej rangi zazwyczaj nie przebywali na okrętach podwodnych, lecz jego obecność zmieniła wymaganą decyzję z dwugłosowej na trzygłosową.

Archipow stanowczo sprzeciwił się pozostałym oficerom. Po długiej i dramatycznej dyskusji zdołał ich przekonać, by wynurzyć okręt i nawiązać łączność z Moskwą, zamiast używać broni jądrowej. Jego opanowanie, determinacja i odwaga w obliczu ekstremalnego napięcia zapobiegły nuklearnej katastrofie.

Decyzja Wasilija Archipowa jest dziś powszechnie uznawana za jeden z najważniejszych momentów XX wieku – chwilę, w której los świata zawisł na jednym głosie, a zimna wojna niemal przerodziła się w globalną zagładę.

16/12/2025

16/12/2025

"Piłsudski nie przypuszczał, że nienawiść może się skumulować do tego stopnia, że w państwie, które szczyciło się tym, że nie miało królobójców w swojej historii, dojdzie do tak potwornej zbrodni". | Link w komentarzu ⤵