Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego - czasopismo

25/11/2025

📢 Już jest! Pierwszy artykuł z nowego numeru „ZTIPDJP” właśnie ukazał się w wersji online! 📚✨

Zapraszamy do lektury tekstu Dariusza Piechoty pt. "Halt Jakuba Zająca w zwierciadle narracji terapeutycznej”. Autor analizuje debiutancką powieść Jakuba Zająca jako przykład autopatografii, koncentrując się na jej terapeutycznym potencjale oraz przestrzeni ośrodka terapeutycznego widzianej przez pryzmat koncepcji heterotopii Michela Foucaulta.

Pełen tekst dostępny tutaj: https://doi.org/10.31261/TPDJP.2025.34.01

📖 Zachęcamy do lektury i dzielenia się refleksją!

Artykuł poświęcony jest debiutanckiej powieści Jakuba Zająca zatytułowanej Halt, w której autor opisuje swoją walkę z chorobą alkoholową oraz pobyt w zamkniętym ośrodku terapeutycznym. Utwór ten gatunkowo wpisuje się w autopatografię, będącą subiektywnym zapisem doświadczenia cho...

13/10/2025

🎉 Z radością informujemy! 🎉

Czasopismo „Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego” (ISSN: 2353-9577, 0208-5011) pozytywnie przeszło proces ewaluacji i zostało ponownie wpisane do bazy ICI Journals Master List 2024.

📊 Index Copernicus Value (ICV 2024): 79.84

Dziękujemy wszystkim Autorom, Recenzentom i Redaktorom za wkład w rozwój naszego czasopisma. To wyróżnienie potwierdza wysoki poziom merytoryczny publikowanych prac i motywuje nas do dalszej pracy nad jakością i międzynarodową widocznością pisma.

👉 Szczegółowy raport ewaluacyjny dostępny jest w systemie ICI Journals Master List.

🌐

Parametryzacja dorobku naukowego Pierwszym krokiem systemowego wdrażania osiągnięć naukowych do otoczenia społeczno – gospodarczego jest parametryzacja dorobku naukowego. Prowadzona przez Index Copernicus parametryzacja ma na celu opisanie dorobku w zunifikowanej, powszechnie zrozumiałej fo...

18/08/2025

📚 Numer dostępny!
Tom 33 (2024) – Zmiany… Jak (prze)budować polską szkołę?

Wakacje zbliżają się ku końcowi, a my zapraszamy Was w inspirującą podróż po świecie edukacji, języka i literatury! ✨ W najnowszym numerze znajdziecie aż 11 artykułów, które rzucają światło na zmiany w polskiej szkole i różnorodne praktyki edukacyjne.

🔹 Edukacja literacka i kulturowa:

Posthumanistyczna pedagogika postpiśmienna – Maciej Michalski

Humanistyka we współczesnej szkole – Małgorzata Gajak-Toczek

Fantastyka na rzecz edukacji klimatycznej – Dariusz Piechota

Alternatywy wobec świata cyfrowego – Dorota Tałaj

Lekcje (z) naturą z Katarzyną Puzyńską i Julią Hartwig – Kacper Mika

Biografie psów w baśniach Andersena – Katarzyna Mencfel

🔹 Edukacja językowa:

Dziecięce rozumienie wartości – Anna Wileczek

Styl uczniowskich listów prywatnych – Helena Balcerek

Obraz starości w podręcznikach – Agnieszka Trześniewska-Nowak

Materiały do nauki języka polskiego jako obcego – Khrystyna Nikolaichuk

Nie przegap okazji, by zgłębić najnowsze badania, refleksje i inspiracje dla nauczycieli, studentów i pasjonatów edukacji!

📖 Sprawdź abstrakty i pełne artykuły tutaj: https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/issue/view/1457

W artykule zaproponowano zmiany współczesnych pedagogicznych praktyk poznawczych, niezbędne ze względu na potrzeby współczesności oraz skuteczne wprowadzanie reform w dydaktyce przedmiotowej. Źródłem inspiracji dla przedstawionej w tekście propozycji są posthumanistyka oraz analiza ko...

23/01/2024

Zaproszenie do składania artykułów naukowych do ZTiPDJP 2024
2024-01-23
Tytuł tomu: Zmiany… Jak (prze)budować polską szkołę?

Serdecznie zapraszamy do nadsyłania oryginalnych, wcześniej niepublikowanych propozycji do 33. numeru „Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego”. Najnowszy tom chcielibyśmy poświęcić zmianom.

Zmiany są wszędzie: w ostatnich dziesięcioleciach tworzą nowe warunki życia, a człowieka stawiają przed niespotykanymi dotąd wyzwaniami. Byłoby dobrze, gdyby szkoła przygotowywała do nich, by pomogła młodym ludziom te zmiany zrozumieć. Tymczasem polska edukacja coraz bardziej rozmijała się z wyzwaniami współczesnego świata…

Co zatem zrobić, by polska szkoła, a w niej – tak istotne w funkcji formacyjnej kształcenie humanistyczne, polonistyczne – spełniały najlepsze standardy dobrej i nowoczesnej edukacji przygotowującej do życia we współczesnym świecie? Jak zmienić treści kształcenia, listy lektur, egzaminy, system oceniania czy sposoby przekazywania wartości, a także przestrzenie edukacyjne i metody? Co trzeba zrobić, żeby zmienić polską szkołę?

Szkoła XXI wieku nie może obyć się bez innowacyjnych technologii i nowoczesnej edukacji medialnej, bez kształcenia kompetencji przyszłości, postaw obywatelskich, całościowej i interdyscyplinarnej edukacji klimatycznej, edukacji z zakresu kompetencji interpersonalnych i inteligencji emocjonalnej.

Zachęcamy badaczy oraz dydaktyków języka i literatury oraz glottodydaktyków do przesyłania artykułów naukowych, które poruszają temat „zmiany” w szerokim kontekście – włączającym czy poszerzającym sugerowaną listę zagadnień:
🔹ograniczenie treści kształcenia w polskiej szkole,
🔹nowe metody edukacji humanistycznej i nowe technologie w procesie nauczania i uczenia się,
🔹nowoczesna edukacja medialna w humanistyce,
🔹nowa humanistyka,
🔹odpowiedzialność w kontekście edukacji,
🔹tworzenie relacji uwzględniających podmiotowość uczniów i nauczycieli,
🔹rola nauczycieli języka polskiego w zmieniającym się środowisku edukacyjnym,
🔹umiejętności niezbędne uczniom w XXI wieku,
🔹rola kształcenia językowego w budowaniu świadomości relacji środowiskowych,
🔹dostępność edukacji i równość szans w kontekście zmian społecznych i technologicznych,
🔹wyzwania i możliwości związane z humanistyką cyfrową,
nowy kanon lektur/ zbędność kanonu (?).

Jesteśmy także otwarci na artykuły poruszające inne tematy, z innych dyscyplin/dziedzin, które odnoszą się do tematu „zmiany” w edukacji.

Zapraszamy Autorów i Autorki do przemyślenia wskazanych problemów oraz do nadsyłania propozycji artykułów (roboczych tytułów i krótkich opisów) do 28 lutego 2024 roku na adres redakcji: [email protected]. Na teksty czekamy do 15 marca 2024 roku. Wytyczne dotyczące przesyłania tekstów znajdują w zakładce na stronie OJS UŚ naszego pisma:

https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/about/submissions

Zgłoszone artykuły wstępnie ocenia redakcja. O ostatecznym dopuszczeniu do druku decyduje ocena dwóch niezależnych recenzentów (double blind peer review).

W związku z tworzoną nową listą czasopism punktowanych informujemy, że ZTiPDJP jest indeksowane m.in. w następujących bazach: CEJSH, CEEOL, DOAJ, EBSCO, ERIH+, ICI Journals Master List, Modern Language Association International Bibliography.

Strona OJS UŚ czasopisma: https://www.journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP

Redaktor Naczelna
dr Magdalena Ochwat,
Zastępczyni redaktor naczelnej
prof. Bernadeta Niesporek-Szamburska
oraz sekretarz redakcji dr Maria Wacławek

06/02/2023

📢Czekamy na Twój artykuł! Do 10 lutego br. masz czas by zaproponować temat, na gotowe materiały czekamy do 28 lutego 2023 r.

CALL FOR PAPERS_2023
Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego, tom 32.
Tytuł tomu:
Edukacyjne światoobrazy szkoły i uniwersytetu. Dydaktyka języka polskiego jako zobowiązanie

Zapraszamy Państwa do przygotowania tekstów do 32. numeru „Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego”, który chcielibyśmy zadedykować Profesor Bernadecie Niesporek-Szamburskiej, wybitnej badaczce i dydaktyczce języka, od zawsze związanej z Katedrą Dydaktyki Języka i Literatury i Kultury UŚ, a obecnie dyrektorce Interdyscyplinarnego Centrum Badań nad Edukacją Humanistyczną. Przygotowywany tom ZTiPDJP stanowi wyraz wdzięczności za wspólną pracę.

Oto proponowane kręgi tematyczne nawiązujące do szerokich zainteresowań badawczych Profesor Bernadety-Niesporek-Szamburskiej:

✔️język uczniów – w kręgu lingwistyki edukacyjnej,
✔️język i styl tekstów dla dzieci,
✔️tekst dziecka – kreatywność dziecięca i jej stymulowanie, kompetencja tekstotwórcza, zabawy i gry językowe, zmysły, synestezja, emocje w języku i tekście dziecka,
✔️dyskurs edukacyjny: komunikacja pomiędzy nauczycielem i uczniem,
✔️językowy obraz świata dzieci, stereotypy językowo-kulturowe,
✔️dzieci, nabywanie języka a media, kompetencja językowa i komunikacyjna dzieci,
✔️kształcenie przyszłych nauczycieli polonistów,
✔️neurodydaktyka,
✔️eko(glotto)dydaktyka,
✔️dialog międzykulturowy, uczeń z kontekstem migracyjnym, bilingwizm,
✔️nauczanie języka polskiego jako rodzimego, obcego, jako drugiego i odziedziczonego.

W numerze przewidujemy dział ‘varia’.

💬⏰Zapraszamy badaczy oraz dydaktyków języka i literatury i glottodydaktyków do przemyślenia wskazanych problemów oraz do nadsyłania propozycji artykułów (roboczych tytułów i krótkich opisów) do 10 lutego 2023 roku na adres redakcji: [email protected]. Na teksty czekamy do 28 lutego 2023 roku. Wytyczne dotyczące przesyłania tekstów znajdują w zakładce na stronie OJS UŚ naszego pisma:

https://journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/about/submissions

Zgłoszone artykuły wstępnie ocenia redakcja. O ostatecznym dopuszczeniu do druku decyduje ocena dwóch niezależnych recenzentów (double blind peer review).

📇🗂️”Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego” funkcjonuje w bazach: ARIANTA, BASE, Bibliotekanauki.pl, CEJSH, CEEOL, DOAJ, EBSCO, ERIH+, Europeana.eu, Google Scholar, ICI Journals Master List, Modern Language Association International Bibliography, PBN, Śląska Biblioteka Cyfrowa, Most Wiedzy. Aktualnie aplikujemy do bazy SCOPUS. Czasopismo ma 20 punktów, intensywnie pracujemy nad tym, aby wkrótce uzyskać wyższą punktację.

Redaktorzy numeru

dr Anna Guzy i dr hab. Stanislav Štěpáník

Redaktor Naczelna dr Magdalena Ochwat oraz sekretarz redakcji dr Maria Wacławek

Strona OJS UŚ czasopisma:

https://www.journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP

03/02/2023

🐉🌱Czym jest climate fiction? Czy ma coś wspólnego ze znanymi nam gatunkami literackimi? Po jakie teksty warto sięgnąć?

📑 Zachęcamy do lektury artykułu Zuzany Obertovej z najnowszego numeru Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego - czasopismo "Climate fiction w badaniu i nauczaniu literatury w środowisku uniwersyteckimi”.

👉 Autorka przedstawia termin climate fiction (fikcja klimatyczna), wskazuje na jego związek z fantastyką naukową i zwraca uwagę na problem ograniczania climate fiction do literatury gatunkowej. Podaje przykłady utworów polskich i słowackich autorów. Wskazując na ekokrytykę jako narzędzie do badania fikcji klimatycznej, ale także literatury związanej ze zmianami klimatu w szerszym rozumieniu, podsumowuje stan badań ekokrytycznych w Polsce i na Słowacji.
https://www.journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/13267/11318

Filozofická fakulta UK v Bratislave
Univerzita Komenského v Bratislave

26/01/2023

📚🌱Czy przy obecnej podstawie programowej na lekcjach języka polskiego można mówić o ekologii? Czy lekcje te to przestrzeń do budowania świadomości ekologicznej uczniów? I czy szkoła to miejsce do wykorzystywania narzędzi cyfrowych?🪴👩‍🏫

📑 Zachęcamy do lektury artykułu Katarzyny Krulickiej z najnowszego numeru Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego "Zielono mi, czyli patenty na ekopolski”.

👉 W artykule zaprezentowano możliwości wykorzystania elementów krytyki ekologicznej i edukacji klimatycznej na lekcjach języka polskiego w szkole podstawowej. Materiały zamieszczone w podręczniku oraz autorskie pomysły posłużyły autorce do przedstawienia praktycznych rozwiązań dydaktycznych, które umożliwiają budowanie w uczniach świadomości ekologicznej. Omówione lekcje literackie i językowe oraz projekt ekologiczny wspierają odbudowę międzyprzedmiotowego dialogu w praktyce szkolnej, a propozycja wykorzystania narzędzi cyfrowych wpasowuje się w trend „eko” coraz wyraźniej widoczny w edukacji.
https://www.journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/13376/11303

Szkoła Podstawowa nr 31 w Zabrzu
Uniwersytet Śląski w Katowicach

06/12/2022

🌎🚨W jakim momencie jest Matka Ziemia? Co możemy zrobić by uniknąć najgorszego dla niej i nas scenariusza? Jakie zmiany czekają edukacje?🧑‍🏫🎓

📑 Zachęcamy do lektury artykułu prof. Piotra Skubały z najnowszego numeru Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego "Jak edukować w czasach kryzysu klimatycznego i środowiskowego?”.

👉 Edukacja ma do odegrania kluczową rolę w budowaniu i zapewnieniu bezpiecznego świata dla ludzkości. Dzisiaj nabiera szczególnego znaczenia, gdyż przestrzeń, która dotąd była bezpieczna dla ludzi, przestała taką być. Naukowcy ogłaszają czerwony alarm dla Ziemi. Aby uniknąć najgorszego, trzeba podjąć nadzwyczajne, kryzysowe środki. Konieczna jest między innymi radykalna zmiana w edukacji. Jej nadrzędnym celem musi być ukształtowanie postawy młodego człowieka w poczuciu jedności z przyrodą, zdolnego do troski o inne byty pozaludzkie. W artykule przedstawiono dziesięć wskazówek, które powinny kształtować proces edukacyjny, jeżeli chcemy wychować pokolenie ludzi świadomych, empatycznych, zdolnych do podjęcia skutecznych działań w celu zażegnania kryzysu klimatycznego i środowiskowego.

https://www.journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/13245/11319

Klub Myśli Ekologicznej
Team Europe
Uniwersytet Śląski w Katowicach
Wydział Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach

22/11/2022

🕶️🦯Czy dopadła nas ślepota poznawcza? Czy faktycznie nie dostrzegamy zmian zachodzących wokół nas? Czy brak nam wrażliwości i zdolności, by współżyć i współodczuwać z przyrodą? 🌱🐝

📑 Zachęcamy do lektury artykułu dr. hab. Kordiana Bakuły z najnowszego numeru Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego "O ślepocie poznawczej i etycznej i o świeckiej humanistyce naturalnej wywiedzionej z opowiadania Świat i ślepa dziewczyna Adolfa Dygasińskiego”.

👉 W artykule podjęto niektóre problemy humanistyki ekologicznej. Opowiadanie Adolfa Dygasińskiego uznano za prekursorskie wobec współczesnych kierunków, zawiera bowiem pojęcia dzisiaj żywe, potrzebne, jak naturalne uprawianie prawdy, zmysłowe, bezpośrednie poznanie, współżycie i współodczuwanie z przyrodą. Zdaniem autora artykułu wchodzą one w skład naturalnej humanistyki świeckiej.

https://www.journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/13295/11301

18/11/2022

🇫🇷🌳Czy na lekcjach języka obcego można kształtować postawy proekologiczne? Czy w polskim systemie edukacji jest na to miejsce? Czy w materiałach do nauki języka francuskiego można znaleźć eko-treści?

📑 Zachęcamy do lektury artykułu dr Ewy Półtorak z najnowszego numeru Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego "Kształcenie postawy proekologicznej na lekcjach języka obcego w szkole ponadpodstawowej (na przykładzie materiałów do nauczania języka francuskiego jako drugiego/kolejnego języka obcego)”.

👉 Celem artykułu jest refleksja nad sposobami włączenia elementów edukacji ekologicznej do kształcenia językowego realizowanego w polskim systemie szkolnictwa w ramach trzeciego etapu edukacyjnego. Podjęta problematyka została przedyskutowana w kontekście procesu kształcenia językowych kompetencji komunikacyjnych na zajęciach drugiego / kolejnego języka obcego na przykładzie materiałów do nauczania języka francuskiego.

https://www.journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/13344/11295

16/11/2022

🤔🌱Czym jest ekoglottodydaktyka? Czy tematy środowiskowe pojawiają się w podręcznikach do nauki języka angielskiego? Czy można powiedzieć, że wspierają aktywizm ekologiczny? 🇬🇧

📑 Zachęcamy do lektury artykułu dr Aliny Mitek-Dziemby z najnowszego numeru Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego "Ekoglottodydaktyka? Analiza treści podręczników do nauki języka angielskiego jako obcego w świetle założeń krytyki ekologicznej".

💥Celem artykułu jest próba wypracowania teoretycznych podstaw dla ekoglottodydaktyki (w obszarze nauczania języka angielskiego), których poszukuje się we wczesnych manifestacjach ruchu środowiskowego, a także próba przedstawienia głównych założeń krytyki ekologicznej jako podstawowego punktu odniesienia praktyki edukacyjnej, która ma na celu rozwój świadomości ekologicznej uczniów w dobie kryzysu klimatycznego. W drugiej części tekstu poddano analizie treści środowiskowe w polskich podręcznikach szkolnych do nauki języka obcego (angielskiego) na wyższych poziomach zaawansowania. Decyzje autorów tych podręczników w zakresie prezentacji tematów związanych z ekologią i ze zmianą klimatu są tu badane pod kątem uwzględnienia postulatów ekokrytyki i możliwości wspierania postaw aktywistycznych oraz emancypacyjnych. Ma to służyć wskazaniu najlepszych metod i dróg realizacji krytycznej pedagogiki ekologicznej na miarę wyzwań antropocenu.

https://www.journals.us.edu.pl/index.php/TPDJP/article/view/13404/11296

31/05/2022

📚🗨 Spieszymy ze świetnymi wieściami! Nasze czasopismo dołączyło dziś do dwóch baz czasopism:
➡ MLA International Bibliography
➡ DOAJ - Directory of Open Access Journals

💭DOAJ (Directory of Open Access Journals) powstał w 2003 roku z 300 czasopismami o otwartym dostępie. Obecnie ten niezależny indeks zawiera prawie 17 500 recenzowanych czasopism o otwartym dostępie, obejmujących wszystkie dziedziny nauki, medycyny, nauk społecznych, sztuki i nauk humanistycznych.

🌎Międzynarodowa Bibliografia MLA jest niezbędnym narzędziem do badań współczesnych języków i literatury. Bibliografia, dostępna jako przeszukiwalna internetowa baza danych, zawiera ponad 3 miliony rekordów i jest stale aktualizowana przez naukowców.