Liceum Sowizdrzała

Liceum Sowizdrzała Liceum Sowizdrzała jest szkołą społeczną. To znaczy: autorską, badawczą i zaangażowaną w sprawy naszego regionu. Działamy w centrum Katowic od 2022 roku.

Autorskie liceum działające w ramach ekosystemu Szkoły Górników Kulturowych w Katowicach. Co gdyby szkoła była o sztuce stawiania się człowiekiem i małym aktywizmie?

Wgląd w sowizdrzalskiego zina ciąg dalszy: Lilla Dziedzic o drodze do gwiazd."Od 1 września do 14 października (Dnia Edu...
16/07/2026

Wgląd w sowizdrzalskiego zina ciąg dalszy: Lilla Dziedzic o drodze do gwiazd.

"Od 1 września do 14 października (Dnia Edukacji Narodowej) pracowaliśmy nad naszymi indywidualnymi i kolektywnymi gwiazdami polarnymi - celami pomyślanymi na dziko, wyzwaniami na styku potencjału i trudu. Zadajcie też sobie pytanie: jakimi większymi niż moja pewność i nawyki pytaniom potrzebuję się oddać w tym semestrze życia?"

Drzwi do Sowizdrzała wciąż otwarte!Najbliższe terminy spotkań rekrutacyjnych:— 24 lipca godz. 10.30 - 15.30— 18 sierpnia...
14/07/2026

Drzwi do Sowizdrzała wciąż otwarte!

Najbliższe terminy spotkań rekrutacyjnych:
— 24 lipca godz. 10.30 - 15.30
— 18 sierpnia, godz. 13:00 - 15:30
— 21 sierpnia, godz. 13:00 - 15:30

Prosimy o telefoniczną rezerwację terminu spotkania: 733 568 444 oraz wypełnienie formularza (link w komentarzu)

☀️ Czytajcie najgorętsze kawałki sowizdrzalskiego zina!Dominik Serwa, uczeń III klasy tak  pisze o chamsko-pańskim dzied...
13/07/2026

☀️ Czytajcie najgorętsze kawałki sowizdrzalskiego zina!

Dominik Serwa, uczeń III klasy tak pisze o chamsko-pańskim dziedzictwie:

„Pan” i „Cham” to archetypiczne ustawienie, które sięga czasów dawnej Polski. Pan charakteryzował się dumą, pewnością siebie i swojej pozycji, panujący nad ziemią, prawem i ludźmi. Cham to chłop pańszczyźniany pracowity, ale zależny odpracowywujący pańczszczyznę.

Dokładnie to samo ustawienie powtarza się na światowowej scenie politycznej tylko w znacznie większej skali. Dzisiejsza narracja o neokolonializmie jest inna niż ta z początku procesu kolonizacji. Zmieniła się forma działań kolonizatorów natomiast rezultat jest podobny.

W obecnym świecie najbardziej bezwzględnym i dynamicznym, graczem, który prowadzi prawdziwą ekspansję neokolonialną są Chiny, które dołączyły do pionierskiej grupy kolonizatorów. Działają konkretnie i skutecznie, nadużywając swoje siły. Doskonałym przykładem jest Sri Lanka. Chińczycy udzielili ogromnych pożyczek na budowę portu w Hambantocie i powiązanej z nim infrastruktury. Kiedy Sri Lanka nie była w stanie spłacić długu, przez rosnące koszta i brak partnerów kontraktowych, Chiny przejęły port na 99 lat. Po zaledwie paru miesiącach port stał się kluczowym węzłem komunikacyjnym na Oceanie Indysjkim. To pułapka zadłużenia, w którą Chiny wpędziły Sri Lankę przedstawiana jest jako sytuacja win win a w rzeczywistości moglibyśmy ją nazwać China win. Dokładnie tę samą metodę Chiny stosują w wielu krajach Afryki i Azji . Budując drogi, kopalnie, fabryki, porty i sieci elektryczne, przejmują kontrolę nad kluczowymi dobrami naturalnymi ale też samostanowieniem lokalnej społeczności .

W tej sytuacji Chiny ukrywając się pod maską pomocnika są realnie panami chcącymi uzależnić od siebie słabsze gospodarczo kraje. Ludzie doświadczający tej opresji są kierowani, zależni, ciężko im utrzymać swoją tożsamość a co najgorsze wiele ludzi nie zdaje sobie sprawy z tego, że są częścią złożonego układu, w którym służą głównie kolonizatorowi.

fot. Rafał Kapica

☀️ Czytajcie najgorętsze kawałki sowizdrzalskiego zina!Ula Witaszek pisze o tegorocznych gwiazdach polarnych naszych ucz...
09/07/2026

☀️ Czytajcie najgorętsze kawałki sowizdrzalskiego zina!

Ula Witaszek pisze o tegorocznych gwiazdach polarnych naszych uczniów:

"Połóż się i spójrz w gwiazdy. Weź głęboki oddech i oddaj się swoim myślom. Poczuj wszystko dookoła: świst wiatru, zapach trawy. Powiedz mi, co widzisz w gwiazdach, młody Sowizdrzale? Siebie podążającego w nieznane? Może coś cię przeraża? Coś, co cię przepełnia tęsknotą? Pozwól, by wypełniło to twoje serce. Zobacz drogę, która prowadzi cię przez las pięknych przyjaźni, jeziora dobrych pożegnań, góry piętrzących się odpowiedzialności, bagno długo gotowanej zupy chińskiej, wieże brudnych garów (w końcu czystych) i krocz nią wytrwale (spoglądając tęsknie na majaczące w oddali doliny świętego spokoju). Patrząc w niebo, patrz na całość, twoja gwiazda jest częścią wspólnej konstelacji zupy chińskiej, pana i chama, dwóch prosiaków. Jeśli się zgubisz to pamiętaj, że odpowiedzi są zawsze zapisane w gwiazdach."

fot. Rafał Kapica

☀️ Czytajcie sowizdrzalskiego zina na lato!Maturzysta Jan Bratek pisze o swojej silezjogonii:"Cały czas pokutują we mnie...
06/07/2026

☀️ Czytajcie sowizdrzalskiego zina na lato!

Maturzysta Jan Bratek pisze o swojej silezjogonii:

"Cały czas pokutują we mnie zasłyszane parę lat temu w telewizji słowa jakoby Ślązacy mieli być 'piątą kolumną'. Utkwiło mi to mocno w pamięci – sam wszak jestem jednym z nich. Aczkolwiek trudno mi z tą częścią tożsamości. Przez długi czas, tak jak u Zbigniewa Rokity, bliżej mi było z tą wschodnią, oniryczno-inteligencką, lwowską i kresową przeszłością mojej rodziny. Bałak - ten język Lwowa i ulicy zawsze wydawał mi się ciekawszy niż język śląski.

Właśnie, język? Idąc za słowami Maxa Weinreicha nie ma ścisłych ani krystalicznie jasnych podziałów, dzielących dialekt od języka. Będę się więc posługiwał sformułowaniem 'język', już tłumaczę dlaczego. Według socjolingwistów język to nie
system znaków, a twór społeczny. To żywe narzędzie budowania tożsamości i więzi społecznych. Te założenia są mi szczególnie bliskie. Dlaczego śląski nie może być
językiem?

Milan Kundera w eseju 'Zachód porwany lub tragedia Europy Środkowej' pisał o języku rosyjskim jako narzędziu do budowania imperium. Maksymalna internalizacja kulturowa na ogromnych połaciach terenu. Widzimy przecież jak anarodowym państwem stała się Rosja wrzucając do jednego kotła okupowany Donieck, Czeczenię i dalekie wschodnie pustkowia. Wszelkie formy budowy alternatywnej tożsamości
są natychmiast zwalczane, z jeszcze większą zaciekłością niż w Związku Radzieckim.
Czy w Polsce jest podobnie? Czy pod szyldem mitu sarmackiego kreuje się w nas ducha środkowoeuropejskiego mocarstwa? Ducha, który opętały nasze polityczne i
kulturowe elity, mające na celu stworzenie państwa jednego narodu, którym Polska nigdy nie była?"

Pełną treść eseju przeczytacie w szkolnej gazecie - robi się dodruk, będzie gotowy na wrzesień.

Poszukujemy wychowawcy-przewodnika dowolnej płci.Wypatrujemy osoby potrafiącej odkrywać ścieżki przynależności, które po...
03/07/2026

Poszukujemy wychowawcy-przewodnika dowolnej płci.

Wypatrujemy osoby potrafiącej odkrywać ścieżki przynależności, które pozwolą młodym ludziom wychodzić z kryjówek, szukać prawdy, uczyć się spotkania z drugim człowiekiem, podkochiwać się w lokalnym świecie.

Co oferujemy i czego potrzebujemy: https://www.liceumsowizdrzala.pl/praca/wice-ende9

Fajrant ogłasza Kacper Lemiesz. Ale nie tak prędko! Najpierw czytamy:"Tradycja to staruszka chwytająca za kostkę dziewcz...
01/07/2026

Fajrant ogłasza Kacper Lemiesz. Ale nie tak prędko! Najpierw czytamy:

"Tradycja to staruszka chwytająca za kostkę dziewczynkę, która odkryła, że ​​potrafi latać. Zadaniem dorosłego nie jest puszczenie dziewczyny – spali ją wtedy słońce – ale też nie sprowadzenie jej na ziemię, lecz życie w pożytecznym napięciu między nimi.”

– Martin Shaw

Tradycja nie jest choćby i najpiękniejszą tkaniną, pieśnią czy stylem budownictwa. Tradycja nie mieszka w muzeum ani na uniwersytecie – to tam często niestety kona. Tradycja jest praktyką, sztuką przekazywania poprzez powinowanie (życie w powinności). Jest czynieniem zależności i zobowiązań widocznymi i możliwymi do podjęcia. Tradycja to przekazywanie darów z rąk do rąk. To akt, to tajemnica.

Tradycja podjęta jest próbą odbudowy niewidzialnego mostu między pokoleniami. Przy zaniechaniu, przy rozmyciu, przy zatraceniu dyscypliny wzajemnej troski między różnicami pokoleń zaczynamy gubić rytmy życia. Międzypokoleniowość jest dla nas jako ludzi jedną z istotniejszych praktyk współzależności.

Jak brzmiałaby opowieść pozwalającą nam - rodzicom, wychowawcom, animatorom, ciociom, senatorom i sąsiadom, piękniej praktykować bycie starszym wobec naszych nastolatków? Czego my sami potrzebujemy od naszych młodszych? Jaki jest ich obowiązkowo potencjalny wkład do świata? Czy oni sami wiedzą, po co tu są? Czy jakość naszego starszeństwa nie ma większego wpływu na młodszych, niż byśmy sobie życzyli?

I teraz na scenę wchodzi apel na koniec roku szkolnego. Jak go robić, jeśli już pamiętamy, że sprawa jest ciut większa niż rozdanie świadectw, odznak inicjacji w imperialną świadomość i wysłuchanie dupcenia fleków oficjeli?

Czy teraz już wszyscy prawie niczego nie rozumiemy? :–) Pora zacząć. Kończymy pierwsze 4 lata Liceum Sowizdrzała. Z tej okazji przez 2 tygodnie uświęcaliśmy kończenie roku. Zrobiliśmy potężnego zina, obrzędowy spektakl, ukochaliśmy ogród sąsiada, nakarmiliśmy sąsiadki i ze 100 innych osób.

Fajrant!

fot. Rafał Kapica

💚 "Bardzo potrzebujemy tego zrywu w nas, żeby świat mógł się toczyć przynajmniej w kilku malutkich miejscach w taką stro...
01/07/2026

💚 "Bardzo potrzebujemy tego zrywu w nas, żeby świat mógł się toczyć przynajmniej w kilku malutkich miejscach w taką stronę, która nie zżera wszystkiego, co się mu przytoczy po drodze.

Bo niestety tym jesteśmy głównie jako bardzo chora kultura - jako wielka cywilizacja, która pędzi i wszystko zżera.

Miłość jest bardzo powiązana z uczeniem się, no bo jeżeli mam coś komuś dać, czego on naprawdę potrzebuje, to muszę najpierw dużo więcej nasłuchiwać, zanim zacznę mu to dawać".

👉 Kacper Lemiesz, dyrektor Liceum Sowizdrzała, po raz drugi wystąpił na naszym Mały Festiwal Wielkiej Literatury. Tym razem wygłosił mini wykład "Czy istnieje życie pozagórnicze?", w którym opowiadał o panelu obywatelskim w Rydułtowach, czyli o naradzie z mieszkańcami i mieszkankami tej śląskiej miejscowości. Rydułtowy szukają odpowiedzi na tytułowe pytanie, a Kacper razem z grupą zaangażowanych osób pomagał w procesie wzajemnego wysłuchania.

👉Nagranie wykładu zostanie udostępnione w późniejszym czasie.

📷 Autorkami fotorelacji są Katarzyna Barańska (zdjęcia 1-10) i Magdalena Kałuża (11-16).

🌿 Mały Festiwal Wielkiej Literatury to organizowany oddolnie festiwal promujący śląską kulturę, język i literaturę. W tym roku odbył się 20 czerwca w Katowicach.

***
Organizator i sponsor: Marcin Musiał - śląski blog
Partner strategiczny: Liceum Sowizdrzała

Partnerzy i partnerki:
Śląsk Wydawnictwo Naukowe
Już tłumaczę - podkast o książkach
Regios
Związek Górnośląski

Nasz Dyrektor Kacper Lemiesz zabrał głos w sprawie kultury, węgla i miłości na Mały Festiwal Wielkiej Literatury. Wystąp...
01/07/2026

Nasz Dyrektor Kacper Lemiesz zabrał głos w sprawie kultury, węgla i miłości na Mały Festiwal Wielkiej Literatury. Wystąpienie nagraliśmy i niebawem wypuścimy światu na pociechę (lub ku przestrodze).

Cieszymy się, że mogliśmy dołożyć do festiwalu cegiełkę!

Poszukujemy wicedyrektorki / wicedyrektora — osoby mocno osadzonej w administracji oświatowej, prawie, procedurach i odp...
30/06/2026

Poszukujemy wicedyrektorki / wicedyrektora — osoby mocno osadzonej w administracji oświatowej, prawie, procedurach i odpowiedzialności formalnej, a jednocześnie otwartej na prowadzenie administracyjne placówki, która nie działa według najbardziej typowego szkolnego wzorca.

Przeczytaj więcej: https://www.liceumsowizdrzala.pl/praca

Adres

Katowice

Telefon

+48791856000

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Liceum Sowizdrzała umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Ta Szkoła

Wyślij wiadomość do Liceum Sowizdrzała:

Skróty

Udostępnij

Kategoria