23/07/2026
Przykre, że trzeba ćwiczyć też takie umiejętności. Procedura 5 D jest warta uwagi w każdym przypadku, gdy jesteśmy świadkami podobnych sytuacji.
Na nagraniu napaści na ukraińskie nastolatki widać kobietę, która próbuje jakoś zainterweniować i przerwać atak, co wywołuje agresję mężczyzny skierowaną pod jej adresem. Wczoraj udostępniliśmy post Alicji Szelugi - dyrygentki poznańskiego Chóru Dziewczęcego SKOWRONKI. Opisała w nim połączone z fizyczną agresją nękanie młodego Ukraińca i reakcję swojego męża, po której nastąpiła bójka. Wielu z nas zastanawiało się po tych incydentach - co ja bym zrobił / zrobiła w tej sytuacji?
Niestety, możemy się spodziewać nasilenia podobnych zdarzeń w przestrzeni publicznej i warto się na nie przygotować, aby pomimo napięcia zareagować z głową - skutecznie i bezpiecznie dla nas samych.
Pomocna może być metoda 5D opracowana przez organizację Right To Be. To zestaw prostych narzędzi polecanych osobom będącym świadkami molestowania, ale odpowiednich również wtedy, gdy chodzi o atak na tle narodowościowym.
Metoda opiera się na pięciu punktach: Distract, Delegate, Document, Direct i Delay, co na język polski przełożono jako: Dekoncentruj, Dołącz innych, Dokumentuj, Dojdź do głosu, Daj wsparcie po.
1️⃣ Dekoncentruj
Odwróć uwagę napastnika. Nie zwracaj się do niego, a do osoby nękanej. Zapytaj o godzinę, upuść jakiś przedmiot, poproś o wskazanie drogi.
2️⃣ Dołącz innych
Nie działaj sam / sama. Zwróć się bezpośrednio do konkretnej osoby w najbliższym otoczeniu i zaangażuj w pomoc. Szukaj odpowiedniej osoby - sprzedawcy w sklepie, pracownika ochrony w galerii handlowej, barmana. W transporcie publicznym zwróć się do kierowcy, motorniczego, konduktora.
3️⃣ Dokumentuj
Nagraj incydent. Uchwyć w kadrze twarz napastnika i kluczowe elementy otoczenia. Nagrywaj zdarzenie z bezpiecznej odległości. Nie upubliczniaj nagrania na własną rękę - nigdy bez zgody osoby zaatakowanej.
4️⃣ Dojdź do głosu
Odezwij się i pokaż napastnikowi, że widzisz zajście. Używaj krótkich i stanowczych komunikatów, nie wdawaj się w dyskusję. Mów na przykład: proszę przestać, to jest nękanie, to jest zabronione prawnie.
❗️Pamiętaj - możesz podjąć bezpośrednią interwencję tylko wtedy, gdy jesteś bezpieczny / bezpieczna.
❗️Twoja interwencja nie może prowadzić do eskalacji.
5️⃣ Daj wsparcie po
Wesprzyj osobę po incydencie. Zapytaj o samopoczucie, zaproponuj odprowadzenie do bezpiecznego miejsca, wezwanie pomocy medycznej. Przekaż osobie poszkodowanej numer telefonu na wypadek, gdyby potrzebne były Twoje zeznania jako świadka.
‼️KONTAKT Z POLICJĄ
W wielu sytuacjach najskuteczniejszą reakcją będzie wezwanie pomocy.
Nie wahaj się – zadzwoń pod numer 112. Jednocześnie poinformuj napastnika, że dzwonisz na policję, to może podziałać uspokajająco. Czekaj w bezpiecznym miejscu na przybycie patrolu.
_____________
Na podstawie:
Metodologia 5D opracowana przez organizację Right To Be | Stand Up
Reaguj na mowę nienawiści i przemoc | uchodźcy.info
