25/08/2022
Janowieckie Koło L.O.P.P. działało w okresie międzywojennym. Pod skrótem L.O.P.P. kryją się tak naprawdę dwie różne przedwojenne organizacje, przy czym jedna została stworzona na podwalinach drugiej.
Liga Obrony Powietrznej Państwa powstała w 1923 roku z inicjatywy Aeroklubu Rzeczpospolitej Polskiej, jako powszechna organizacja mająca na celu rozwój lotnictwa w Polsce. W 1928 połączyła się z Towarzystwem Obrony Przeciwgazowej (TOP), tworząc Ligę Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, która działała do wybuchu drugiej wojny światowej w 1939 roku.
Liga Obrony Powietrznej Państwa, a następnie Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej popierała propagandowo i finansowo zakupy sprzętu lotniczego, sport lotniczy, badania i rozwój konstrukcji lotniczych oraz szerzenie wiedzy o tematyce lotniczej. Wydawała pisma, wspomagała rozbudowę lotnisk i zakup samolotów, budowę wież spadochronowych, instytutów badawczych, ośrodków szkoleniowych oraz szkolenia obsługi naziemnej i pilotów. Jednym z głównych celów L.O.P.P. było wyrobienie w społeczeństwie zrozumienia i poparcia dla rozwoju lotnictwa.Tu trzeba zaznaczyć, że samoloty jako nowinka techniczna kosztowały bardzo dużo, a społeczna świadomość ich potencjału w działaniach wojennych nie była w latach dwudziestych zbyt powszechna.
W obszarze obrony przeciwgazowej organizacja skupiała się rozbudowie przemysłu chemicznego, jak i szkoleniach społeczeństwa w zakresie obrony przeciwgazowej i przeciwchemicznej. Wspierano lokalne władze w opracowywaniu planów i instrukcji postępowania w przypadku ataku, a także w zorganizowaniu lokali dezynfekcyjnych, kąpielisk i odkażalni. Liga posiadała wysoką rangę i społeczne zaufanie, ponieważ w przededniu wybuchu II wojny światowej liczyła łącznie około 2 milionów członków.
Organizacja miała hierarchiczną strukturę, a najniższe struktury tworzyły koła terenowe L.O.P.P, takie jak to w Janowcu, angażujące mieszkańców poszczególnych gmin, miast lub dużych zakładów pracy w różne proobronne inicjatywy. Organizowany rok do roku „Tydzień L.O.P.P.” zwany również „Tygodniem Lotniczym” był najważniejszą tego typu imprezą obchodzoną na terenie wszystkich oddziałów Ligi w tym samym czasie, a do wydarzenia przygotowywano się z wielkim rozmachem. W jego trakcie urządzano pokazy lotnicze, zbiórki pieniędzy, koncerty, pokazy drużyn ratownictwa przeciwgazowego i Straży Pożarnej, kursy, prelekcje oraz imprezy taneczne. Nad miastami rozrzucano ulotki propagandowe. W ramach krótkich lotów pasażerskich nieliczni szczęśliwcy mieli możliwość po raz pierwszy w życiu przelecieć się samolotem.
Na terenach letniskowych i uzdrowiskowych Tydzień obchodzić miano w miesiącach letnich, ponieważ w tym okresie byli tam turyści, jednak na obszarach rolniczych organizowano go we wrześniu i na początku października. Musiano wziąć pod uwagę, iż dopiero po żniwach samolot mógł wylądować na lokalnym ściernisku i tylko w okresie jesiennym – nie przeszkadzając nikomu w codziennej pracy – można było liczyć na pełne zainteresowanie okolicznych mieszkańców. Organizowano wówczas we wsiach i małych miasteczkach najczęściej jednodniowe pokazy i akrobacje samolotowe i do takiego obszaru właśnie zaliczał się Janowiec.
Podsumowując, przygotowujące się do imprezy poszczegółne koła terenowe, mogły zwrócić się do Komitetów Wojewódzkich Ligi o przylot samolotu, jednocześnie zobowiązując się do zorganizowania i zabezpieczenia na miejscu lotniska polowego. W Janowcu tego typu lotnisko, według instrukcji z 1937 roku, mieściło się na nieużytku niedaleko stadionu i najprawdopodobniej obecnie w tym konkretnym miejscu jest już osiedle mieszkalne. Maszyny do Janowca przylatywały z poznańskiego lotniska Ławica. Co ciekawe, w trakcie tego typu imprezy w październiku 1926 roku, odwiedzający miasta samolot nie wrócił już o własnych siłach do Poznania. Stojąca na polu maszyna została poderwana przez wyjątkowo silny podmuch wiatru i roztrzaskała się o ziemię. Na szczęście obyło się bez ofiar.
Zdjęcie zamieszczone na grafice zostało wykonane podczas "Tygodnia Lotniczego" w 1927 roku. Samolot przyleciał w pobliże janowieckiego boiska w niedzielne popołudnie jedenastego września. Maszynę pilotował pułkownik Sergiusz Abżółtowski, dowódca 3-go Plutonu Lotniczego z poznańskiej Ławicy. Na grupie "Niemieckie samoloty wojskowe w lotnictwie polskim 1918-1924" rozpoznano maszynę, jako pochodzący jeszcze z pierwszej wojny światowej dwupłatowy samolot typu Albatros - prawdopodobnie model B-II lub B-IIa. Według zapowiedzi w prasie loty z pasażerami odbywały się od godziny 14 do ok. 18. Po tym, jak samolot wystartował z powrotem do Poznania, w sali widowiskowej niemieckiego Kaufahausu odbył się wiec janowieckiego koła L.O.P.P.
Liga jako organizacja paramilitarna posiadała nie tylko własne godło, lecz również hymn, sztandar, pieczęcie, odznaki, medale i plakietki. Możliwe, że ktoś z Was znajdzie w szufladzie wśród rodzinnych pamiątek niewielką przypinkę przedstawiający śmigło samolotowe ze wpisanym w okrąg skrótowcem "L.O.P.P". W trakcie zbiórek organizowanych podczas "Tygodnia Lotniczego" każdy kto dofinansował kwestę odpowiednio wysoko kwotą, dostawał znaczek w kształcie samolotu, medalionu lub pięciokątnej tarczy z nazwą organizacji. Członkowie Koła posiadający firmy wspierające Ligę mogli zakupić specjalną tabliczkę, którą zawieszali w siedzibie przedsiębiorstwa. Jeżeli posiadacie podobny historyczny emblemat, to koniecznie pochwalcie się nim na naszej grupie.
My natomiast już teraz wrzucamy na grupę kilka artykułów związanych z samym Kołem, jak i organizowanymi przez nie co roku imprezami.
👉 https://www.facebook.com/groups/1024777488462227/posts/1096667517939890/
Załączamy też zdigitalizowaną przez nas charakterystykę miasta z okresu poprzedzającego drugą wojnę światową. Opis pochodzi z rozleglejszego dokumentu "Elaborat Obrony Przeciw Lotniczej miasta Janowca" z 1937 roku, pochodzącego z Archiwum Urzędu Miasta. Często odwołujemy się do tego dokumentu w naszych publikacjach, a dziś jest dobra okazja, żeby w końcu się nim bezpośrednio podzielić, bo charakterystyka ta powstała właśnie z inicjatywy janowieckiego L.O.P.P-u.
👉 https://www.facebook.com/groups/1024777488462227/posts/1096667401273235/
