14/08/2026
📣 OD 1 WRZEŚNIA 2026 R. WAŻNE ZMIANY W ORZECZNICTWIE PORADNI I EDUKACJI WŁĄCZAJĄCEJ
Nowy rok szkolny przynosi istotne zmiany w sposobie opisywania i oceniania funkcjonowania ucznia.
Nie chodzi wyłącznie o samą diagnozę czy nazwę trudności.
➡️ Coraz większe znaczenie ma to, jak uczeń rzeczywiście funkcjonuje w szkole:
✔️ jak się uczy,
✔️ jak komunikuje się z innymi,
✔️ na ile jest samodzielny,
✔️ jak radzi sobie z zadaniami,
✔️ jak funkcjonuje w relacjach,
✔️ jakie bariery napotyka,
✔️ co realnie pomaga mu w codziennym funkcjonowaniu.
📌 CO ZMIENIA SIĘ OD 1 WRZEŚNIA 2026 R.?
🔎 1. WIĘKSZY NACISK NA OCENĘ FUNKCJONOWANIA UCZNIA
Poradnia będzie oceniała nie tylko trudności czy rozpoznanie, ale szerzej funkcjonowanie dziecka lub ucznia.
Pod uwagę będą brane m.in.:
➡️ uczenie się i stosowanie wiedzy,
➡️ wykonywanie zadań i obowiązków,
➡️ komunikowanie się,
➡️ samodzielność,
➡️ relacje z innymi,
➡️ uczestnictwo w życiu szkoły,
➡️ bariery i czynniki ułatwiające funkcjonowanie.
🏫 2. SZKOŁA BĘDZIE WAŻNYM ŹRÓDŁEM INFORMACJI DLA PORADNI
Poradnia może zwrócić się do dyrektora szkoły o przygotowanie informacji dotyczącej funkcjonowania ucznia.
I tutaj ważna zmiana 👇
Nie powinien to być wyłącznie katalog problemów.
W informacji warto wskazać również:
🌱 mocne strony ucznia,
⭐ jego uzdolnienia,
🧩 trudności i potrzeby,
🛠️ zastosowane formy wsparcia,
📈 efekty udzielonej pomocy,
🔄 działania, które nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.
⏰ Na przygotowanie takiej opinii szkoła ma 10 dni od otrzymania prośby.
📝 3. MNIEJ OGÓLNIKÓW, WIĘCEJ KONKRETÓW
Zapis:
❌ „Uczeń ma problemy z koncentracją.”
będzie znacznie mniej użyteczny niż:
✅ „Uczeń utrzymuje koncentrację podczas krótkich, jasno podzielonych zadań. Przy pracy trwającej dłużej niż kilkanaście minut wymaga przypomnienia instrukcji i dodatkowego ukierunkowania.”
Czyli:
➡️ co się dzieje?
➡️ kiedy pojawia się trudność?
➡️ jak wpływa na pracę ucznia?
➡️ jakie wsparcie zastosowano?
➡️ czy przyniosło ono efekt?
🧠 4. WAŻNE STAJĄ SIĘ BARIERY I UŁATWIENIA
Nowe podejście mocniej zwraca uwagę na środowisko, w którym funkcjonuje uczeń.
To oznacza, że pytamy nie tylko:
„Co jest nie tak z uczniem?”
ale także:
❓ Co w środowisku utrudnia mu funkcjonowanie?
❓ Co może mu pomóc?
❓ Jak można zmienić organizację pracy?
❓ Jakie dostosowanie rzeczywiście działa?
Przykład:
🚫 bariera: długa, wieloetapowa instrukcja ustna
✅ ułatwienie: instrukcja podzielona na krótkie etapy i zapisana na tablicy
📂 5. WOPFU NABIERA JESZCZE WIĘKSZEGO ZNACZENIA
W przypadku ucznia objętego kształceniem specjalnym ważnym źródłem informacji będzie aktualna wielospecjalistyczna ocena poziomu funkcjonowania ucznia.
Warto więc zadbać, aby WOPFU:
✔️ była konkretna,
✔️ pokazywała rzeczywiste funkcjonowanie ucznia,
✔️ uwzględniała mocne strony,
✔️ wskazywała bariery,
✔️ opisywała zastosowane wsparcie,
✔️ pokazywała efekty działań.
📍 6. ZMIENIA SIĘ TAKŻE WŁAŚCIWOŚĆ PORADNI DLA CZĘŚCI UCZNIÓW
Od 1 września 2026 r. dla części dzieci i uczniów z niepełnosprawnościami zmieniają się zasady ustalania właściwej poradni.
W określonych przypadkach będzie ona ustalana według terenu działania poradni.
👩🏫 CO TO OZNACZA DLA NAUCZYCIELA?
Warto od początku roku szkolnego:
✅ opisywać zachowania i funkcjonowanie ucznia konkretnie,
✅ notować zastosowane dostosowania,
✅ zapisywać, co przynosi efekt,
✅ wskazywać, co nie działa,
✅ uwzględniać mocne strony ucznia,
✅ obserwować bariery w środowisku szkolnym,
✅ traktować dokumentację nie tylko jako formalność, ale jako narzędzie planowania wsparcia.
⚠️ BARDZO WAŻNE
To nie nauczyciel orzeka o potrzebie kształcenia specjalnego.
To nie szkoła stawia diagnozę medyczną.
Rolą nauczycieli i specjalistów jest:
📋 rzetelnie obserwować,
📋 opisywać funkcjonowanie ucznia,
📋 dokumentować zastosowane wsparcie,
📋 wskazywać jego efekty.
Decyzję w sprawie orzeczenia podejmuje zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej.
💡 WARTO ZAPAMIĘTAĆ
Od września szczególnie zwracamy uwagę na 4 rzeczy:
🌱 MOCNE STRONY
🚧 BARIERY
🛠️ DOSTOSOWANIA
📈 EFEKTY WSPARCIA
To właśnie one coraz mocniej wpisują się w funkcjonalne podejście do potrzeb ucznia.
📚 PODSTAWA PRAWNA
Rozporządzenie Ministra Edukacji z 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych.
⚠️ I jeszcze jedno ważne doprecyzowanie:
Nie wszystkie zmiany dotyczące edukacji włączającej zaczynają obowiązywać dokładnie 1 września 2026 r.
Część nowych przepisów obowiązuje już wcześniej, natomiast od 1 września wchodzą w życie m.in. rozwiązania dotyczące nowego zakresu oceny funkcjonowania ucznia i informacji przekazywanych przez szkołę.
💬 A jak jest u Was?
Czy szkolna dokumentacja rzeczywiście pomaga zaplanować wsparcie ucznia?
Czy WOPFU i opinie są praktycznym narzędziem, czy nadal częściej traktowane są jako obowiązek do „odhaczenia”?
👇 Napiszcie w komentarzu.
Jeśli chcecie, mogę przygotować także praktyczną kartę:
📄 „OPINIA O FUNKCJONOWANIU UCZNIA DLA PORADNI 2026”
z gotowymi obszarami obserwacji, przykładowymi sformułowaniami i checklistą dla nauczyciela.
Między lekcjami – przestrzeń nauczyciela
