Pismo gotyckie bez tajemnic

Kiedy zobaczyłem ten pruski akt stanu cywilnego (górna część zdjęcia), byłem pewien, że gdzieś już widziałem pismo tego człowieka. Piękna, szeroka, przejrzysta osobista odmiana kurrenty. Część liter stoi wręcz na baczność, jak pruscy żołnierze. Odszukałem więc fragment austriackiego wojskowego raportu (u dołu), z którym ten charakter pisma mi się kojarzył, by zrobić porównanie. To nie ta sama ręka, ale tu również mamy do czynienia z kreatywnym i konsekwentnym przekształceniem kurrenty. Pismo jest jednak nieco pochylone.

Kurrenta niejedno ma imię, więc nigdy się nie znudzi!

Okładka książki MÜNCHHAUSEN. Reisen und Abenteuer.

Rzadki przykład zapisania całego wyrazu wielkimi literami. I jednocześnie doskonały argument przeciwko temu zabiegowi.

Gruß vom Truppenübungsplatz!

Kolejna ciekawostka dla wszystkich, którzy cierpliwie zgłębiają tajniki dawnego pisma niemieckiego z wykorzystaniem materiałów zamieszczonych na tej stronce. Czyż jest na to lepszy czas niż długie zimowe wieczory?

Długie trwanie „długiego es” .
Zdjęcie (prawdopodobnie wykonane w 1965 roku) przestawia berlińską stację szybkiej kolei Gesundbrunnen. Tablica informacyjna dla podróżnych zawiera wspaniały relikt dawnego pisma. Tymczasem nazwa stacji umieszczona nad zadaszeniem jest już zupełnie nowoczesna.

Kliknij hashtag , by zobaczyć inne moje posty poświęcone tej zdradzieckiej literze.

Źródło: pinterest.com

Prosit Neujahr!

Dawno nie zamieszczałem żadnych wzorników. Dziś w trakcie porządków na komputerze znalazłem tę piękną francuską tabelę. Nie przypomnę sobie już źródła, dlatego przyjmijmy, że dokument tak stary należy do domeny publicznej. ;)

A czego tu nie ma? Fraktura duża i mała, XVIII/XIX-wieczne (?) pismo określone tu jako Ronde, a spotykane np. w nagłówkach niemieckich tekstów, kurrentę i pismo drukowane wraz z ozdobnymi inicjałami. Cudeńko!

Dziś krótki wybór zdradliwych par słów. Różnią się jedną, najwyżej dwiema, ale i tak bardzo podobnymi, literami. To słówka gramatyczne, od których często zaczynam pracę z bardzo trudnym tekstem.
Jakie jeszcze pary wyrazów powinienem zestawić?

Osobom, które dopiero zaczynają przygodę z kurrentą, polecam skorzystanie z hashtagu — oznaczam nim posty (nowe i te nieco starsze), z którymi warto się zapoznać w pierwszej kolejności.

Od pewnego czasu zastanawiam się nad różnymi sposobami prezentowania podstaw potrzebnych do odczytywania niemieckiego pisma neogotyckiego. Wybrałem kilka kłopotliwych wyrazów złożonych głównie ze „sztachetek”, które trzeba odpowiednio podzielić. Pod każdym ze słów jest powtórka, w której część liter przestawiam w różnych kolorach. Jak Państwo myślą? Przyda się to komuś?

Po co uczyć się pisma gotyckiego? A chociażby dlatego, żeby Black Celebration na kurtce nie stało się Blacß Selebration. ☺️
Zdjęcie przedstawia polskich fanów zespołu Depeche Mode (lata 80.)
Źródło: trojmiasto.pl

Wyniki przeprowadzonych niedawno badań naukowych są jednoznaczne. Pisanie ręczne pozytywnie stymuluje mózg, poprawia koncentrację i zapamiętywanie.
Piszmy więc ręcznie, także po niemiecku!

Przeglądając Listę Polskiego Dziedzictwa Filmowego natrafiłem na film „Pruska kultura” z 1908 roku. Określany jest jako najstarszy film o tematyce polskiej. Powstał w reakcji na pruską politykę germanizacyjną. Podejmuje wątek polityki językowej. W scenie rozgrywającej się w szkole nauczyciel pisze na tablicy „Gott beschütze die Groß Deutschland”. Jeden z uczniów zmazuje "Gross Deutschland" i pisze „Polsko kochana”. Chodzi tu nie tylko o treść, ale i formę. Kontrast między surowym, neogotyckim pismem niemieckim a miękkim polskim pismem odręcznym zdaje się tu być świadomym zabiegiem: litera staje się niemalże symbolem narodowym, symbolem oporu.

Dziś wojskowe skróty, czyli to, co Pismo gotyckie bez tajemnic lubi najbardziej. A które wojsko miało najdziwniejsze skróty? Oczywiście austriackie!
Chciałem Państwu pokazać fragment Grundbuchblattu, czyli arkusza księgi głównej (ewidencyjnej) pewnego Polaka. Służył w jednostce o wdzięcznej nazwie I c.k. Pułk Strzelców Krajowych. Poniżej fragment wykazu awansów z podaniem stopni (Charge) i zmian (Veränderungen). W tej drugiej kolumnie jest prosto: zmianą jest awansowanie (wpisano: befördert). W pierwszej zaś coś, co wygląda na bezładną plątaninę literek. Ale próbujemy odczytać:
Einj. Frw. titl. Ptrlfr.
—||— titl. Utjgr.
—||— titl. Zgsfr.
Objgr. Kad. Asp.
Rozwijamy skróty:
Einj. Frw. titl. Ptrlfr. = Einjährig-Freiwilliger, titular Patrouillenführer
—||— titl. Utjgr. = titular Unterjäger
Tu konsternacja. Dlaczego Unterjäger (dosł. 'podstrzelec')? Tak było, nie zmyślam. Jedną z najdziwniejszych rzeczy w systemie stopni wojskowych c.k. armii było występowanie stopnia podstrzelca, który był nie niższy, ale wyższy od strzelca, i to o dwa oczka. To odpowiednik kaprala. Ale w momencie odczytywania tekstu można się mocno zdziwić. W każdym razie wojsko to wojsko, trzeba pewne rzeczy przyjąć do wiadomości i nie mędrkować. 😁 Nasz bohater będzie jeszcze 'nadstrzelcem', ale nie tak szybko.
Rozwijamy dalej:
—||— titl. Zgsfr. = titular Zugsführer
Objgr. Kad. Asp. = Oberjäger Kadett Aspirant
Tłumaczymy i mamy całość:
Einj. Frw. titl. Ptrlfr. = Einjährig-Freiwilliger, titular Patrouillenführer = jednoroczny ochotnik starszy strzelec
—||— titl. Utjgr. = titular Unterjäger = jednoroczny ochotnik tytularny kapral
—||— titl. Zgsfr. = titular Zugsführer = jednoroczny ochotnik tytularny plutonowy
Objgr. Kad. Asp. = Oberjäger Kadett Aspirant = sierżant kadet aspitant