13/11/2025
Dziś wojskowe skróty, czyli to, co Pismo gotyckie bez tajemnic lubi najbardziej. A które wojsko miało najdziwniejsze skróty? Oczywiście austriackie!
Chciałem Państwu pokazać fragment Grundbuchblattu, czyli arkusza księgi głównej (ewidencyjnej) pewnego Polaka. Służył w jednostce o wdzięcznej nazwie I c.k. Pułk Strzelców Krajowych. Poniżej fragment wykazu awansów z podaniem stopni (Charge) i zmian (Veränderungen). W tej drugiej kolumnie jest prosto: zmianą jest awansowanie (wpisano: befördert). W pierwszej zaś coś, co wygląda na bezładną plątaninę literek. Ale próbujemy odczytać:
Einj. Frw. titl. Ptrlfr.
—||— titl. Utjgr.
—||— titl. Zgsfr.
Objgr. Kad. Asp.
Rozwijamy skróty:
Einj. Frw. titl. Ptrlfr. = Einjährig-Freiwilliger, titular Patrouillenführer
—||— titl. Utjgr. = titular Unterjäger
Tu konsternacja. Dlaczego Unterjäger (dosł. 'podstrzelec')? Tak było, nie zmyślam. Jedną z najdziwniejszych rzeczy w systemie stopni wojskowych c.k. armii było występowanie stopnia podstrzelca, który był nie niższy, ale wyższy od strzelca, i to o dwa oczka. To odpowiednik kaprala. Ale w momencie odczytywania tekstu można się mocno zdziwić. W każdym razie wojsko to wojsko, trzeba pewne rzeczy przyjąć do wiadomości i nie mędrkować. 😁 Nasz bohater będzie jeszcze 'nadstrzelcem', ale nie tak szybko.
Rozwijamy dalej:
—||— titl. Zgsfr. = titular Zugsführer
Objgr. Kad. Asp. = Oberjäger Kadett Aspirant
Tłumaczymy i mamy całość:
Einj. Frw. titl. Ptrlfr. = Einjährig-Freiwilliger, titular Patrouillenführer = jednoroczny ochotnik starszy strzelec
—||— titl. Utjgr. = titular Unterjäger = jednoroczny ochotnik tytularny kapral
—||— titl. Zgsfr. = titular Zugsführer = jednoroczny ochotnik tytularny plutonowy
Objgr. Kad. Asp. = Oberjäger Kadett Aspirant = sierżant kadet aspitant