21/02/2026
Dewiacja, dewiator, a może ... dewiant?🤔
Dzisiaj, w dobie wszechwładnej nawigacji elektronicznej, wielkich ploterów, do których drukowana instrukcja obsługi zawiera i 500 stron, mało kto przejmuje się kompasem 😞
Tymczasem każdy jacht morski ma przynajmniej jeden kompas magnetyczny na wyposażeniu 👍
Po co spytajcie? Bo żadna metoda nawigacji nie jest doskonała😁
Według oficjalnych danych Departamentu Obrony, w normalnych warunkach przez 95 procent czasu sygnał z satelitów tego systemu pozwala podać pozycję z dokładnością do 3-5 metrów 👏
A co z pozostałymi 5 procentami? 🤔
A tu już może być bardzo różnie, czasami wręcz pozycja na plotterze nie pojawi się😱
Brzmi złowrogo? I powinno!
Całkowite uzależnienie od nawigacji elektronicznej może być nie tylko niebezpieczne, ale wręcz zgubne!
Kompas pozostaje wciąż podstawowym narzędziem pracy nawigatora, także jachtowego.
Jednak jak w przypadku każdego instrumentu jego wskazania obarczone są różnymi błędami 😜
Jednym z nich jest dewiacja, której źródłem są elementy metalowe na jachcie oraz elektromagnesy.
Jeszcze za mojej pamięci, jachty morskie przed wyjściem w morze sprawdzały dewiację kompasu głównego na dalbie dewiacyjnej. Przynajmniej raz w roku w ceremonii tej brał udział specjalista z Urzędu Morskiego, dewiator. Jego zadaniem było zminimalizowanie dewiacji poprzez umieszczenie w pobliżu kompasu małych magnesów kompensacyjnych.
J. Verne w znanej powieści Piętnastoletni kapitan wykorzystuje ten motyw. Nocą na rufę żaglowca zakrada się zły kucharz Negoro (ja tam z każdym kukiem wolę żyć w zgodzie) i podkłada pod kompas ciężki, czyli metalowy przedmiot. Igła kompasu obraca się i wskazuje kierunek NW zamiast N. Ostatecznie bryg Pielgrzym trafia do Afryki, a nie jak chciała załoga do Ameryki. I wtedy i dzisiaj, to spora różnica, przyznacie😁
Mimo burzliwego rozwoju nawigacji satelitarnej kompas wciąż pozostaje największym przyjacielem nawigatora - nie potrzebuje prądu, nie reaguje na burze i nikt, nawet potężna rosyjska zakłócarka z Kaliningradu nie może na niego wpłynąć. Niech żyje kompas!👏
A czy Wy macie jakieś doświadczenia z dewiacją lub dewiatorem?🤔
Bo z dewiantem, to chyba każdy 😜
Jest jeszcze inny wróg nawigatora - deklinacja magnetyczna. Ale nią zajmiemy się już w innym poście, się jeszcze w Wielkim Poście 😁