Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku

Boston, Agnieszka Piłat – polsko-amerykańska artystka porzuca portretowanie ludzi i zaczyna malować maszyny. Kolejnym krokiem jest towarzyszenie robotom w procesie autonomicznego tworzenia obrazów. Jej działanie to nie tylko spotkanie nauki i sztuki, to zderzenie rożnych dyscyplin i języków komunikacji, którego celem jest badanie relacji między ludźmi i maszynami.

Prace artystki pokazują zalety interdyscyplinarności, która tkwi w zetknięciu światów, przedmiotów i języków. Czy o takiej interdyscyplinarności możemy mówić w polskiej szkole? W naszym systemie edukacji wiedzę i umiejętności usytuowano w osobnych „szufladach”. Język polski, matematyka, biologia, czy też historia funkcjonują jako odrębne przedmioty, a uczniowie nabierają wprawy w przechodzeniu od jednej perspektywy do drugiej wraz z dzwonkiem na przerwę. Prace Agnieszki Piłat pokazują, że współczesny świat nie działa według takiego schematu.

Zmiany technologiczne, rozwój sztucznej inteligencji, dynamicznie zmieniający się rynek pracy sprawiają, że coraz rzadziej rozwiązujemy problemy wymagające wiedzy tylko z jednej dziedziny. Zarówno w życiu prywatnym, jak i w zawodowym potrzebujemy umiejętności łączenia faktów, współpracy z osobami o różnych kompetencjach i posługującymi się innym językami oraz patrzenia na wyzwania z wielu perspektyw jednocześnie.

Zauważają to też pracodawcy, którzy coraz częściej podkreślają, że obok wiedzy specjalistycznej liczą się kompetencje przekrojowe: komunikatywność, kreatywność, zdolność pracy zespołowej i umiejętność dostrzegania szerszego kontekstu problemów. Nie bez powodu mówi się dziś o „technologicznych humanistach” – osobach, które potrafią łączyć kompetencje techniczne z umiejętnością komunikacji, z empatią i z rozumieniem potrzeb drugiego człowieka. To właśnie na styku różnych dziedzin rodzą się innowacje.

Szukając odpowiedzi na pytanie uczniów: „Po co mi język polski, skoro chcę być inżynierem?”, warto spojrzeć na inwestycje realizowane dziś w naszym województwie. Budowa elektrowni jądrowej wymaga nie tylko wiedzy technicznej, lecz także umiejętności komunikowania złożonych zagadnień w środowisku wielokulturowym i wielojęzycznym, współpracy z ludźmi o różnych specjalizacjach, rozumienia aspektów społecznych, ekonomicznych i środowiskowych. Inżynier przyszłości musi umieć zarówno projektować, jak i rozmawiać, przekonywać, analizować i współpracować.

Powyższy przykład pokazuje też, że przyszłość zawodowa dzisiejszych uczniów będzie wyglądała inaczej niż kariera ich rodziców. Młodzi ludzie wielokrotnie zmienią miejsca pracy, a nawet zawód, a to wymaga ciągłego uczenia się, zdobywania różnych kompetencji i adaptowania się do nowych warunków. Szkoła nie może być zatem miejscem przekazywania zamkniętego zasobu wiedzy – musi stać się przestrzenią przygotowującą do funkcjonowania w świecie nieustannej transformacji.

Takie spojrzenie znajduje odzwierciedlenie również w kierunkach zmian proponowanych w reformie edukacji „Kompas Jutra”. Jednym z jej ważnych założeń jest odchodzenie od nauczania opartego wyłącznie na przekazywaniu wiedzy przedmiotowej na rzecz rozwijania kompetencji przyszłości: krytycznego myślenia, współpracy, kreatywności i odpowiedzialności. Istotną rolę mają odgrywać interdyscyplinarne moduły tematyczne oraz projekty, które pozwalają uczniom dostrzegać związki między różnymi dziedzinami wiedzy.

Jak odpowiadać na te wyzwania? Jednym z kierunków jest właśnie interdyscyplinarność rozumiana nie jako rezygnacja z przedmiotów szkolnych, ale jako budowanie między nimi mostów. Dobrym przykładem są działania realizowane w modelu STEAM, łączącym naukę, technologię, inżynierię, sztukę i matematykę. Dzięki STEAM-owym zajęciom uczniowie mogą zobaczyć, że literatura staje się punktem wyjścia do rozmowy o dostępności i o nowych technologiach, matematyka pomaga projektować rozwiązania dla osób ze szczególnymi potrzebami, a sztuka rozwija kreatywność niezbędną również w naukach ścisłych.

W praktyce szkolnej interdyscyplinarność może przyjmować rozmaite formy: wspólne lekcje prowadzone przez nauczycieli różnych przedmiotów, projekty edukacyjne, moduły tematyczne czy wykorzystanie metod takich jak design thinking lub praca projektowa. Nie wymaga rewolucji organizacyjnej – często zaczyna się od niewielkich działań i współpracy kilku nauczycieli wokół jednego celu.
Wielkim świętem intedyscyplinarności może stać się tydzień projektowy – czas, w którym uczniowie pracują nad rzeczywistymi problemami, wykorzystując wiedzę i umiejętności zdobywane na różnych przedmiotach. Takie działania pokazują, że matematyka, język polski, nauki przyrodnicze, technologia lub sztuka nie funkcjonują obok siebie, ale wzajemnie się uzupełniają.

Innowacyjna szkoła to nie tylko nowoczesne technologie. To przede wszystkim miejsce, w którym jest przestrzeń na ciekawość, na eksperymentowanie, na współdecydowanie i na uczenie się na błędach. Taka szkoła pomaga uczniom dostrzegać związki między zjawiskami, pozwala rozumieć złożoność współczesnego świata i przygotowuje ich do życia w rzeczywistości, której jeszcze do końca nie znamy.

Bo choć nie wiemy, jakie zawody będą wykonywać dzisiejsi uczniowie za dwadzieścia lat, możemy być pewni jednego – będą potrzebowali umiejętności łączenia wiedzy, współpracy i uczenia się przez całe życie. A właśnie temu służy edukacja interdyscyplinarna.

Źródła:
✅Prace Agnieszki Piłat można zobaczyć na jej stronie: https://pilat.ai/home.html
✅Raport „Kompetencje inżyniera przyszłości” (2024): https://infuture.institute/raporty/kompetencje-inzyniera-przyszlosci/
✅„Przepis na STEAM. Poradnik dla nauczycieli i edukatorów”, a także materiały edukacyjne kierowane do uczniów z różnych etapów edukacyjnych: https://www.gov.pl/web/cppc/materialy-na-lekcje-PAKT

Sylwia Kilanowska-Męczykowska – nauczycielka-konsultantka ds. języka polskiego i pracy z uczniem z doświadczeniem migracji

Czerwcowa sobota w Gdańsku upłynęła pod znakiem warsztatów „Witaj w klubie”. Było eksperymentalnie i odkrywczo, a spotkanie zgromadziło liczne grono obecnych oraz przyszłych opiekunów i opiekunek Klub Młodego Odkrywcy (KMO).

Zajęcia poprowadziły Barbara Szymańska-Markowska z Zabrza oraz Agnieszka Kołodziejska z Bydgoszczy. Gościliśmy także Beatę Brodowską, reprezentującą Centrum Nauki Kopernik w Warszawie.

Podczas wspólnego odkrywania uczestnicy:
💎zgłębiali role i zadania opiekunów KMO;
💎wymieniali się doświadczeniami oraz inspiracjami;
💎wspólnie eksperymentowali.

W warsztatach uczestniczyli również doradcy metodyczni PCEN – Aleksandra Kaczmarska oraz Tomasz Kacik, którzy sami pełnią funkcję opiekunów klubów.

💪Składamy serdeczne podziękowania gościom spoza regionu oraz wszystkim uczestnikom za wspólną przygodę i za czas spędzony w atmosferze nauki.

Wydarzenie sfinansowano z projektu „REGIONY KMO. Opiekunowie i kluby w społecznościach lokalnych. 6 edycja. Pomorski kurs na jakość”.
Warto podkreślić, że Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku jest partnerem regionalnym Centrum Nauki Kopernik w Programie Klub Młodego Odkrywcy.

👉👉👉Czekamy na nowe kluby na Pomorzu! Wszystkich zainteresowanych dołączeniem do programu zapraszamy do kontaktu:
• Magdalena Urbaś
• e-mail: [email protected]
• tel. 58 34 04 122

Więcej informacji o międzynarodowym programie KMO można znaleźć na stronie: https://kmo.org.pl/.

PCEN nieustannie w drodze.

Tym razem odwiedziliśmy Prabuty – rozmawialiśmy z dyrektorami szkół o projekcie „Regionalne wsparcie rozwoju kompetencji kluczowych w pomorskich szkołach”.

Podsumowaliśmy dotychczasowe działania, wymieniliśmy się doświadczeniami i przyglądaliśmy się sprawom, które dziś są ważne dla szkół. Opowiedzieliśmy także o wsparciu przygotowanym przez PCEN, w tym o działaniach realizowanych w ramach programu „Szkoła w procesie zmiany”.

Choć wiele spraw można załatwić online, nic nie zastąpi bezpośredniego kontaktu. Takie wizyty pomagają nam lepiej rozumieć potrzeby szkół i wspólnie wyznaczać kolejne cele.

Pani Kropka żegna się na dwa miesiące i życzy obłędnych wakacji 😎

👩‍💻Zapraszamy na webinarium „Nowa podstawa programowa języka obcego nowożytnego w szkole podstawowej (i przedszkolu) – najważniejsze kierunki zmian oraz ich praktyczna realizacja od września 2026 r.”.

👉Spotkanie będzie miało charakter wprowadzający i stanie się punktem wyjścia do dalszych działań szkoleniowych.

💬🗨 Podczas webinarium omówimy najważniejsze kierunki zmian w podstawie programowej języka obcego nowożytnego w szkole podstawowej, z uwzględnieniem odniesień do edukacji językowej na etapach przedszkolnym i wczesnoszkolnym.

Uczestnicy będą mogli również wskazać swoje potrzeby szkoleniowe, co pomoże w zaplanowaniu dalszego wsparcia, jak najlepiej odpowiadającego praktyce pracy nauczycieli języków obcych.

🗓Kiedy: 29 czerwca 2026 (poniedziałek), godz. 17:00–18:30
📍Gdzie: on-line

👉👉👉Więcej informacji i zapisy: https://www.doskonalenie.cen.gda.pl/oferta/szkolenia-warsztaty-seminaria/nowa-podstawa-programowa-jezyka-obcego-nowozytnego-w-szkole-podstawowej-i-przedszkolu-najwazniejsze-kierunki-zmian-oraz-ich-praktyczna-realizacja-od-wrzesnia-2026-r/

Za nami dwa dobre spotkania – z dyrektorami szkół oraz z przedstawicielami organów prowadzących z gmin Gardeja i Gniew.

Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku reprezentowali dyrektor Ewa Furche, wicedyrektor Tomasz Kąkol oraz Marzena Kozłowska i Urszula Kornas-Krzyżykowska – opiekunowie gmin.

Rozmawialiśmy o tym, co już udało się osiągnąć w ramach projektu „Regionalne wsparcie rozwoju kompetencji kluczowych w pomorskich szkołach”. Był czas na wymianę doświadczeń, pytania, dzielenie się sukcesami i troskami, które towarzyszą codziennej pracy szkół.

Takie spotkania przypominają nam, że najlepsze rozwiązania powstają tam, gdzie jest przestrzeń do rozmowy i współpracy. Przed nami kolejne działania i wyzwania – wspólnie będziemy je realizować do 2029 roku.

📸🔬🤳Przedstawiamy galerię zdjęć z Gali „Zdolni z Pomorza”, która odbyła się w piątek w Auli Głównej Uniwersytetu Morskiego w Gdyni.

💪To cykliczne wydarzenie podsumowujące kolejny rok realizacji projektu „Zdolni z Pomorza – wsparcie regionalne”, finansowanego przez Unię Europejską w ramach programu „Fundusze Europejskie dla Pomorza 2021–2027”.

👩‍🏫👨‍⚕️👩‍🔬Gala była przede wszystkim okazją do pokazania i świętowania efektów wspólnej pracy uczniów, nauczycieli, ekspertów i partnerów projektu.

🤝Dziękujemy wszystkim uczestnikom za zaangażowanie i obecność. Więcej informacji o projekcie:
https://www.pcen.gda.pl/.../zdolni-z.../opis-projektu-5/

Zdolni z Pomorza Pomorskie

W Szkole Podstawowej nr 2 w Baninie spotkaliśmy się z dyrektorami w ramach Pomorskiej sieci dyrektorów szkół i placówek oświatowych powiatu kartuskiego.

💬Rozmawialiśmy między innymi o:

✅zmiany w przepisach:
Marzena Krefta – dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Kartuzach – omówiła nowe zasady wydawania orzeczeń i opinii poradni psychologiczno-pedagogicznych wynikające z rozporządzenia z 2 marca 2026 r. dotyczącego orzeczeń i opinii poradni psychologiczno-pedagogicznych.
Temat wzbudził duże zainteresowanie uczestników. Gorąca dyskusja pokazała, jak ważne jest wspólne interpretowanie nowych wyzwań.
✅kulturze zaufania:
Dariusz Zelewski – dyrektor SP nr 1 w Kartuzach – podzielił się sukcesami programu „Szkoła bez strachu”. Szczególne zainteresowanie uczestników wzbudziły stosowane w jego szkole rozwiązania związane z ocenianiem kształtującym. W trakcie ożywionej dyskusji pojawiło się wiele pytań dotyczących budowania wartościowej informacji zwrotnej dla uczniów, wspierania ich rozwoju i motywacji do nauki, a także udzielania konstruktywnej informacji zwrotnej nauczycielom po obserwowanych zajęciach.

Dziękujemy dyrektorowi Damianowi Laskowskiemu za gościnę i inspirujące rozwiązania organizacyjne! Współpraca i wymiana doświadczeń to nasza siła.

👉👉👉 Więcej informacji na temat sieci dyrektorów w województwie pomorskim:
Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku
Joanna Graczyk – nauczycielka-konsultantka ds. kadry kierowniczej
tel.: 58 340 41 45
e-mail: [email protected]

Szkoła Podstawowa nr 2 w Baninie Powiat Kartuski

🧑‍🏫Choć od konferencji „Neuroatypowość w praktyce” minęło już trochę czasu, tematy dotyczące wspierania osób neuroatypowych w edukacji i na rynku pracy wciąż wybrzmiewają.

👉Zachęcamy do obejrzenia filmowego podsumowania tego wydarzenia – zgromadziliśmy w nim głosy ekspertów, praktyków i osób na co dzień zaangażowanych w budowanie bardziej dostępnego świata.

Relacja jest dostępna na naszym kanale na Youtube: https://youtu.be/FoW0uAkJLAk