Studium Generale

Pommes und Fritten czyli jak nazywają się w Niemczech frytki?
Termin „Pommes frites” można znaleźć w języku niemieckim od około 1880 roku, więc to właśnie wtedy do kraju przybyły z Belgii pierwsze pieczone w tłuszczu paluszki ziemniaczane. Skrót „Pommes” powstał około 1910 roku i jest obecnie powszechnie stosowany. Ale lokalnie znajdziemy też inne warianty nazewnictwa dla frytek (mapa © 1kilo).

Od 1971 roku Niemiecki Związek Ochrony Przyrody (Naturschutzbund Deutschland, NABU) i Krajowy Związek Ochrony Ptaków w Bawarii (Landesbund für Vogelschutz in Bayern, LBV) wybierają ptaka roku, a teraz całe Niemcy głosują na laureata w wyborach publicznych. Kampania znalazła wielu naśladowców, od wyboru drzewa roku po jaskiniowe zwierzę roku. Ptak roku 2022 to dudek (Wiedehopf). W wyborach ptaka roku głosowało ponad 142000 osób.

Die Verschwörungstheorien – teorie spiskowe
Kwitnie strach przed standardem komunikacji mobilnej 5G, która ma być technologią kontrolowania myśli (Gedanken-Kontroll-Technologie). Teorie spiskowe 5G są pożywką dla rynku biżuterii i innych produktów z rzekomą „osłoną przed promieniowaniem”. Jak wykazały badania Urzędu ds. Bezpieczeństwa Jądrowego i Ochrony Radiologicznej w Holandii (Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming, ANVS), takie produkty są często radioaktywne.

Ulubione hasła niemieckich internautów
Jak ogłosił instytut Hasso-Plattner-Institut (HPI), w roku 2021 najpopularniejszym hasłem internetowym w Niemczech w 2021 roku było »123456«. Ta kombinacja liczb znalazła się na szczycie listy w zeszłym roku. I rok wcześniej. I rok wcześniej… W tym roku hasło »passwort« znalazło się na drugim miejscu, a »12345« na trzecim. Na liście najpopularniejszych haseł można również znaleźć proste słowa, takie jak »hallo«, »schatz« i »berlin«.

Frohe Ostern! – Wesołych Świąt Wielkanocnych!
Skąd wiemy, że należy Państwu składać życzenia teraz? Przypominamy Państwu nasz zeszłoroczny post o Wielkanocy: termin Wielkanocy oblicza w Niemczech urząd Physikalisch-Technische Bundesanstalt (PTB), czyli odpowiednik polskiego Głównego Urzędu Miar, a oficjalny kod obliczeniowy opublikowany jest na stronach PTB. Kod opiera się na poprawionym algorytmie Gaußa, o którym też już pisaliśmy.
W poniższych równaniach INT(a / b) oznacza część całkowitą ilorazu liczb a i b, oraz MOD (a, b) oznacza nieujemną resztę z dzielenia a przez b.

Aby obliczyć termin Wielkanocy w roku X:
(1) K = INT (X / 100);
(2) M = 15 + INT ((3K + 3) / 4) - INT ((8K + 13) / 25);
(3) S = 2 - INT ((3K + 3) / 4);
(4) A = MOD (X, 19);
(5) D = MOD (19A + M, 30);
(6) R = INT (D / 29) + (INT (D / 28) - INT (D / 29)) * INT (A / 11);
(7) OG = 21 + D-R;
(8) SZ = 7 - MOD (X + INT (X / 4) + S, 7);
(9) OE = 7 - MOD (OG-SZ, 7);

OG to marcowy dzień wielkanocnej pełni księżyca. SZ to data pierwszej niedzieli marca.

OS = OG + OE to data niedzieli wielkanocnej, wyświetlana jako data w marcu. (Więc 32 marca odpowiada 1 kwietnia itd.)

Po obliczeniu daty Wielkanocy (OS), na jej podstawie obliczane są dalsze daty kalendarzowe:

OS - 46: Środa Popielcowa,

OS + 39: Dzień Wniebowstąpienia,

OS + 49: Niedziela Zielonych Świąt,

OS + 60: Boże Ciało.

Tausendfüßer
- w dosłownym tłumaczeniu niemiecka „tysiącnoga“ - to po polsku stonoga. Do tej pory rekordzistka gatunku posiadała tylko do 750 nóg. Teraz w Australii eksperci odkryli nowy gatunek, który bije wszelkie rekordy. Stonoga (?) znaleziona w głębokim na 60 metrów otworze wiertniczym posiada aż 1306 nóg.

Kupa śmieci
Rok 2021 nie obfitował w wiadomości o sukcesach polityki czy współpracy polsko-niemieckiej. Śpieszymy więc donieść, że jest obszar, na którym taka współpraca rozwijała się znakomicie: to import odpadów plastikowych z Niemiec do Polski. W wyniku wydanych przez kraje azjatyckie restrykcyjnych przepisów dotyczących importu odpadów, ilość odpadów sprowadzonych do Polski wzrosła o jedną piątą do 79 tys. t., co daje nam awans z piątego na trzecie miejsce w rankingu odbiorców niemieckich plastikowych śmieci. Z pozycji lidera przegoniliśmy Malezję (spadek importu z 170 tys. t do 49 tys. t) i mamy duże szanse, by w bieżącym roku pokonać nr 2 rankingu – Turcję (99 tys. t). Źródło: Statistisches Bundesamt.

Rok 2022 będzie liliowo-niebieski - lub różowy
Każdy, kto zna przyszłość, może na tym zarobić. Dotyczy to również kolorów. W 2022 roku eksperci od kolorów i trendów stawiają na zimny fiolet i mocny róż.
Pod koniec roku Instytut Pantone Color z amerykańskiego stanu New Jersey ogłasza swój trend kolorystyczny na nadchodzący rok. Na rok 2022 to Pantone 17-3938 »Very Peri«, co można przetłumaczyć jako: liliowo-jasnoniebieski. Lub jako: „dynamiczny niebieski z orzeźwiającym czerwonawo-fioletowym odcieniem, przypominającym kwiaty barwinka”, pisze firma. My widzimy tu kolory Studium Generale 😊.

Toi, toi, toi!
to synonim życzenia „viel Glück!”. Rysunek Thomasa Plaßmann z magazynu „Der Spiegel”. Trzymamy kciuki za Ludmiłę!

Instrukcja obsługi Franklin Ace 1000 z 1983 roku:
"Diese Lizenzbedingungen kommen sehr nahe daran, Sie zu verpflichten, Ihr Leben, Haus und Erstegeborenes zu verpfänden. Niemand, der ganz klar im Kopf ist, würde sie annehmen. Aber PC-Benutzer tun es." ("Te warunki licencyjne są bardzo zbliżone do zobowiązania Państwa do dania pod zastaw Państwa życia, domu i pierworodnego dziecka. Nikt bystry by ich nie zaakceptował. Ale użytkownicy komputerów to robią.").
Producenci tego komputera zostali później pozwani, ponieważ ich urządzenia były klonami komputerów Apple II.

Eierlegende Wollmilchsau
- maciora dająca wełnę, mleko i znosząca jaja - to ironiczne wyrażenie używane do opisania kogoś lub czegoś (osoby, rzeczy, rozwiązania problemu…), kto lub co „ma tylko zalety, zaspokaja wszystkie potrzeby, spełnia wszystkie wymagania”.

150 lat lodówki
Carl Linde, profesor inżynierii mechanicznej na Politechnice Monachijskiej, zainspirowany konkursem na system chłodzenia, zaprojektował pierwszą komercyjną maszynę chłodniczą („Kälteerzeugungsmaschine“). Jego wynalazek, opatentowany w 1877 roku, zrewolucjonizował technologię chłodniczą: odparowanie amoniaku w parowniku (A) usuwa ciepło z powietrza otaczającego parownik (efekt chłodzenia). Gazowy amoniak jest sprężany przez pompę (C) i ponownie skraplany w skraplaczu (B). Ciekły amoniak jest następnie zawracany do parownika.
Założona w roku 1879 spółka „Gesellschaft für Linde’s Eismaschinen AG” najpierw zaopatrywała browary, a później także fabryki lodu, rzeźnie i zakłady chemiczne.
Ale jak właściwie działa lodówka…? Zapraszamy na zajęcia „Deutsch in den Naturwissenschaften”.