28/09/2026
🧠 Dyspraksja – kiedy „niezdarne dziecko” wcale nie jest niezdarne z własnej winy.
„On ciągle się przewraca…”
„Ona jest taka niezdarna…”
„Wie, co ma zrobić, ale jakoś nie potrafi tego wykonać.”
Czasami za takimi trudnościami może kryć się dyspraksja, czyli rozwojowe zaburzenie koordynacji (DCD).
Dziecko z dyspraksją często wie, CO chce zrobić, ale ma trudność z zaplanowaniem i skoordynowaniem ruchu.
🔹 może później opanowywać niektóre umiejętności ruchowe
🔹 często się przewraca, wpada na przedmioty, ma trudności z bieganiem, skakaniem czy łapaniem piłki
🔹 może mieć problem z ubieraniem się, guzikami czy wiązaniem sznurowadeł
🔹 pisze wolno i mało czytelnie, nie lubi rysowania, wycinania czy prac manualnych
🔹 może mieć trudności z organizacją, wykonywaniem kilku poleceń i orientacją przestrzenną
🔹 gubi rzeczy, zapomina kolejność czynności
🔹 czasami trudności dotyczą również mowy i komunikacji.
🗣️ A co z rozwojem mowy?
Nie każde dziecko z dyspraksją ma problemy z mową. U części dzieci mogą jednak występować trudności z koordynacją ruchów potrzebnych do wyraźnego mówienia.
Możemy obserwować m.in. późniejszy rozwój mowy, trudności z wyraźnym wypowiadaniem słów, wolniejsze lub bardziej wysiłkowe mówienie oraz trudności z powtarzaniem określonych słów lub głosek.
Warto rozróżnić:
Dyspraksję rozwojową (DCD) – dotyczącą przede wszystkim koordynacji ruchowej.
Apraksję mowy u dzieci (CAS), nazywaną również dyspraksją werbalną – dotyczącą planowania i programowania ruchów potrzebnych do mówienia.
Te trudności mogą współwystępować, ale nie są tym samym.
💡 Dyspraksja nie oznacza niższej inteligencji.
Dziecko może doskonale rozumieć zadanie, znać odpowiedź i bardzo chcieć je wykonać – a mimo to mieć trudność z jego realizacją.
To może być dla niego niezwykle frustrujące.
Zamiast:
Przy odpowiednim wsparciu, terapii i dostosowaniu wymagań dziecko może rozwijać swoje mocne strony, być samodzielne i osiągać swoje cele.
Jeżeli obserwujesz u dziecka kilka opisanych trudności – szczególnie jeśli dotyczą zarówno ruchu, jak i mowy – warto skonsultować je ze specjalistami. Pomocni mogą być m.in. pediatra, neurologopeda/logopeda, fizjoterapeuta. Nie każde „niezdarne” dziecko ma dyspraksję. Nie każde dziecko z opóźnioną mową ma apraksję. Ale każde dziecko, które ma trudności, zasługuje na to, żeby ktoś spróbował zrozumieć ich przyczynę. ❤️
AUTOR: Anna Maus - neurologopeda, psychopedagog