19/04/2023
Dzisiaj przypada 80. rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim, „buntu skazanych”. Skazanych na pewną śmierć, którzy odważyli się jednak ze śmiercią „zatańczyć”. Umrzeć godnie. Z bronią w ręku. Jak powiedział jeden z bohaterów naszego projektu, Marek Edelman, w rozmowie z Hanną Krall, w książce „Zdążyć przed Panem Bogiem”: „Przecież ludzkość umówiła się, że umieranie z bronią jest piękniejsze niż bez broni. Więc podporządkowaliśmy się tej umowie (…)”. Dzisiejszy post został przez nas napisany w nieco innym tonie niż pozostałe - oszczędnie w słowa, gdyż żadne nie są w stanie opisać tej tragedii, zobrazować odczłowieczenia i wreszcie uciszyć cisnącego się na myśl niezrozumienia, jak człowiek może wyrządzić coś takiego drugiemu człowiekowi.
W tym szczególnym dniu chciałybyśmy zaingerować w przyszłość, gdyż krwawej przeszłości zmienić już nie możemy. Liczba ofiar Holokaustu, którego niewątpliwą częścią były wydarzenia powstania, jest szacowana na prawie 6 milionów osób. Liczba niewyobrażalna i niepojęta. Jak napisała w swoim pamiętniku z nastoletnich lat spędzonych w getcie o tytule „Non omnis moriar”, Irena Birnbaum - „Gdyby Dante żył w naszych czasach - pomyślałam - znalazłby tu natchnienie do swojego Piekła…”. Uważamy, że naszym zadaniem jest pielęgnowanie pamięci o tym tragicznym wydarzeniu i przyczynianie się do wyciągnięcia z niego konkluzji. Konkluzji, które są szczególnie ważne w dzisiejszym świecie, za naszą wschodnią granicą z Ukrainą. Apelujemy więc: nigdy więcej człowiek niech nie dehumanizuje człowieka, a podsumowaniem tej wypowiedzi niech będą słowa tzw. XI Przykazania - książki Mariana Turskiego, polskiego historyka i działacza społecznego pochodzenia żydowskiego - „Nie bądź obojętny”.
Szczegółowe informacje o getcie warszawskim i powstaniu, jego przebiegu oraz skutkach, znajdziecie na naszej stronie internetowej: https://nadiajuliasdim.wixsite.com/marekialinaedelman