Przystanek Historia IPN im. gen. Janusza Gąsiorowskiego w Częstochowie

Przystanek Historia IPN im. gen. Janusza Gąsiorowskiego w Częstochowie Przystanek Historia Centrum Edukacyjne IPN im. gen.

Janusza Gąsiorowskiego w Częstochowie to miejsce rozwijania zainteresowań dla pasjonatów historii, uczniów, studentów, naukowców czy świadków minionych wydarzeń.

W sobotę 16 maja serdecznie zapraszamy Państwa do Przystanku Historia Centrum Edukacyjnego IPN im. gen. Janusza Gąsiorow...
11/05/2026

W sobotę 16 maja serdecznie zapraszamy Państwa do Przystanku Historia Centrum Edukacyjnego IPN im. gen. Janusza Gąsiorowskiego w Częstochowie (al. NMP 52) na Noc Muzeów z filmem „Kryptonim Warta. 7 Dywizja Piechoty 1939”. W ramach wydarzenia odbędą się dwa pokazy filmu w godz. 17.00 – 19.00 oraz 20:00 – 22:00. Wstęp wolny!

👇👇👇

„Kryptonim Warta. 7 Dywizja Piechoty 1939” to pełnometrażowy fabularyzowany dokument poświęcony działaniom bojowym tej jednostki, prowadzonym na pograniczu polsko-niemieckim w rejonie Lublińca i Częstochowy w pierwszych dniach II wojny światowej. Tytuł filmu nawiązuje do hasła „Warta”, które było ustalonym wewnętrznym kodem potwierdzającym rozpoczęcie zbrojnej agresji przeciwko Polsce przez regularne oddziały niemieckie. Działania bojowe prowadzone przez 7 Dywizję Piechoty we wrześniu 1939 roku, to przykład losów jednostki wojskowej, jakich w historii wojen było wiele – świadomie skazanej przez wyższe dowództwo na przysłowiowy „straceńców los”. Realizacja niezwykle trudnego zadania polegającego na związaniu w działaniach opóźniających olbrzymich sił niemieckiego Wehrmachtu, uderzających przez region częstochowski wprost na Warszawę, wiązała się z realną możliwością rozbicia polskiej jednostki już w pierwszych dniach wojny. Na kilka dni przed jej wybuchem, żadnych złudzeń w tej kwestii nie pozostawił oficerom dywizji nawet sam dowódca Armii "Kraków", stwierdzając wymownie: „Znajdziecie się panowie w ciężkim położeniu, o ile będę mógł – będę starał się wam pomóc”. Strona polska w pełni zdawała sobie sprawę z olbrzymiej dysproporcji sił jaka ujawni się na kierunku częstochowskim już w pierwszych godzinach wojny. Pomimo tego, zadanie postawione przed 7 Dywizją Piechoty musiało zostać bezwzględnie zrealizowane. Walcząca niemal samotnie dywizja miała wygrać czas potrzebny innym jednostkom Wojska Polskiego, bez względu na cenę…

3 maja 1966 r. na Jasnej Górze w Częstochowie odbyły się uroczyste obchody Tysiąclecia Chrztu Polski. Na jasnogórskich b...
03/05/2026

3 maja 1966 r. na Jasnej Górze w Częstochowie odbyły się uroczyste obchody Tysiąclecia Chrztu Polski. Na jasnogórskich błoniach tysiące Polaków ze wszystkich zakątków kraju modliło się przed cudownym obrazem Matki Bożej Częstochowskiej dziękując za tysiącletnią obecność chrześcijaństwa na naszych ziemiach i zawierzając Bogu Ojczyznę na kolejne Millenium.
Polecamy tekst Agnieszki Wygody "Millenium Chrztu Polski".
https://przystanekhistoria.pl/pa2/teksty/81572,Millenium-Chrztu-Polski.html

Obchody Milenium Chrztu Polski w Częstochowie. Tłumy wiernych na błoniach klasztoru oo. Paulinów na Jasnej Górze. Klasztor w tle. Widoczny ołtarz i obraz Matki Boskiej Częstochowskiej. Fot. z zasobu IPN

W środę 22 kwietnia w Przystanku Historia Centrum Edukacyjnym IPN im. gen. Janusza Gąsiorowskiego w Częstochowie odbył s...
24/04/2026

W środę 22 kwietnia w Przystanku Historia Centrum Edukacyjnym IPN im. gen. Janusza Gąsiorowskiego w Częstochowie odbył się pokaz fabularyzowanego filmu dokumentalnego „Kryptonim Warta. 7 Dywizja Piechoty 1939”, którego premiera miała miejsce 13 kwietnia. Był to piąty pokaz filmu, tym razem w kameralnych warunkach naszego Przystanku. Wcześniejsze cztery odbyły się w kinach w Częstochowie, Krzepicach i Lublińcu, gromadząc łącznie blisko tysiąc widzów.

👇👇👇

„Kryptonim Warta. 7 Dywizja Piechoty 1939” to pełnometrażowy fabularyzowany dokument poświęcony działaniom bojowym tej jednostki, prowadzonym na pograniczu polsko-niemieckim w rejonie Lublińca i Częstochowy w pierwszych dniach II wojny światowej. Tytuł filmu nawiązuje do hasła „Warta”, które było ustalonym wewnętrznym kodem potwierdzającym rozpoczęcie zbrojnej agresji przeciwko Polsce przez regularne oddziały niemieckie. Działania bojowe prowadzone przez 7 Dywizję Piechoty we wrześniu 1939 roku, to przykład losów jednostki wojskowej, jakich w historii wojen było wiele – świadomie skazanej przez wyższe dowództwo na przysłowiowy „straceńców los”. Realizacja niezwykle trudnego zadania polegającego na związaniu w działaniach opóźniających olbrzymich sił niemieckiego Wehrmachtu, uderzających przez region częstochowski wprost na Warszawę, wiązała się z realną możliwością rozbicia polskiej jednostki już w pierwszych dniach wojny. Na kilka dni przed jej wybuchem, żadnych złudzeń w tej kwestii nie pozostawił oficerom dywizji nawet sam dowódca Armii "Kraków", stwierdzając wymownie: „Znajdziecie się panowie w ciężkim położeniu, o ile będę mógł – będę starał się wam pomóc”. Strona polska w pełni zdawała sobie sprawę z olbrzymiej dysproporcji sił jaka ujawni się na kierunku częstochowskim już w pierwszych godzinach wojny. Pomimo tego, zadanie postawione przed 7 Dywizją Piechoty musiało zostać bezwzględnie zrealizowane. Walcząca niemal samotnie dywizja miała wygrać czas potrzebny innym jednostkom Wojska Polskiego, bez względu na cenę…

Fot. Marcin Kurus

W środę 22 kwietnia o godz. 18.00 serdecznie zapraszamy Państwa do Przystanku Historia Centrum Edukacyjnego IPN im. gen....
16/04/2026

W środę 22 kwietnia o godz. 18.00 serdecznie zapraszamy Państwa do Przystanku Historia Centrum Edukacyjnego IPN im. gen. Janusza Gąsiorowskiego w Częstochowie (al. NMP 52) na bezpłatny pokaz fabularyzowanego filmu dokumentalnego „Kryptonim Warta. 7 Dywizja Piechoty 1939”. W czasie pokazu obecni będą twórcy dokumentu, a na uczestników czekać będą drobne upominki związane z filmem. Wstęp wolny!

👇👇👇

„Kryptonim Warta. 7 Dywizja Piechoty 1939” to pełnometrażowy fabularyzowany dokument poświęcony działaniom bojowym tej jednostki, prowadzonym na pograniczu polsko-niemieckim w rejonie Lublińca i Częstochowy w pierwszych dniach II wojny światowej. Tytuł filmu nawiązuje do hasła „Warta”, które było ustalonym wewnętrznym kodem potwierdzającym rozpoczęcie zbrojnej agresji przeciwko Polsce przez regularne oddziały niemieckie. Działania bojowe prowadzone przez 7 Dywizję Piechoty we wrześniu 1939 roku, to przykład losów jednostki wojskowej, jakich w historii wojen było wiele – świadomie skazanej przez wyższe dowództwo na przysłowiowy „straceńców los”. Realizacja niezwykle trudnego zadania polegającego na związaniu w działaniach opóźniających olbrzymich sił niemieckiego Wehrmachtu, uderzających przez region częstochowski wprost na Warszawę, wiązała się z realną możliwością rozbicia polskiej jednostki już w pierwszych dniach wojny. Na kilka dni przed jej wybuchem, żadnych złudzeń w tej kwestii nie pozostawił oficerom dywizji nawet sam dowódca Armii "Kraków", stwierdzając wymownie: „Znajdziecie się panowie w ciężkim położeniu, o ile będę mógł – będę starał się wam pomóc”. Strona polska w pełni zdawała sobie sprawę z olbrzymiej dysproporcji sił jaka ujawni się na kierunku częstochowskim już w pierwszych godzinach wojny. Pomimo tego, zadanie postawione przed 7 Dywizją Piechoty musiało zostać bezwzględnie zrealizowane. Walcząca niemal samotnie dywizja miała wygrać czas potrzebny innym jednostkom Wojska Polskiego, bez względu na cenę…

Za nami II etap śląskich rozgrywek regionalnych XI Turnieju Debat Historycznych IPN!9 kwietnia 2026 r. w Muzeum Śląskim ...
10/04/2026

Za nami II etap śląskich rozgrywek regionalnych XI Turnieju Debat Historycznych IPN!

9 kwietnia 2026 r. w Muzeum Śląskim w Katowicach odbył się II etap śląskich rozgrywek regionalnych XI Turnieju Debat Historycznych IPN, organizowany przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Katowicach.

Turniej Debat Historycznych IPN to projekt, który pokazuje, że historia może być przestrzenią żywej, merytorycznej i pełnej pasji dyskusji. Uczestnicy debatowali w formule oksfordzkiej, prezentując argumenty, ucząc się sztuki wystąpień publicznych, krytycznego myślenia i uważnego słuchania drugiej strony.

Po emocjonujących debatach klasyfikacja końcowa przedstawiała się następująco:
🏆 1 miejsce – IV LO im. Stanisława Maczka w Katowicach
🥈 2 miejsce – II LO im. Stefana Żeromskiego w Dąbrowie Górniczej
🥉 3 miejsce – II LO im. Romualda Traugutta w Częstochowie
🏅4 miejsce – I LO im. Waleriana Łukasińskiego w Dąbrowie Górniczej

Zwycięska drużyna z IV LO im. Stanisława Maczka w Katowicach będzie reprezentować województwo śląskie podczas ogólnopolskiego finału XI Turnieju Debat Historycznych IPN, który odbędzie się w dniach 1–2 czerwca 2026 r. w Warszawie.

Turniej poprowadzili eksperci z Fundacja Altiorem oraz edukatorzy i historycy IPN w Katowicach.

Gratulujemy wszystkim uczestnikom wysokiego poziomu wystąpień, wiedzy historycznej i zaangażowania. Trzymamy kciuki za reprezentantów województwa śląskiego w finale!


Fot.: IPN Krzysztof Łojko

🎤Koncert Mateusza Nagórskiego "Jacek Kaczmarski o wolności"❗🔴Już 18 kwietnia 2026 w Studiu Koncertowym Radia Katowice od...
25/03/2026

🎤Koncert Mateusza Nagórskiego "Jacek Kaczmarski o wolności"❗

🔴Już 18 kwietnia 2026 w Studiu Koncertowym Radia Katowice odbędzie się finał X Ogólnopolskiego Festiwalu Piosenki o Wolności. z okazji jubileuszowej edycji naszego konkursu zapraszamy na koncert Mateusza Nagórskiego z programem "Jacek Kaczmarski o wolności".

🔴18 kwietnia, godz. 17.00, Studio Koncertowe Radia Katowice przy ul. Ligonia 29

🔴Bezpłatne wejściówki są do odebrania u organizatora Festiwalu pod numerem telefonu 322070701 lub w wiadomości mailowej [email protected].

🔴Liczba biletów jest ograniczona, decyduje kolejność zgłoszeń ❗

➡Ogólnopolski Festiwal Piosenki o Wolności jest konkursem organizowanym wspólnie przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach i Śląskie Centrum Wolności i Solidarności od 2017 r. Wydarzenie to na stałe wpisało się już w kalendarz propozycji edukacyjnych skierowanych przez obie instytucje do utalentowanych, młodych ludzi, pasjonatów historii i muzyki. Festiwal zachęcać ma do odkrywania pieśni i piosenek, która w czasach komuny dawały nadzieję, wzywały do walki i oporu wobec władzy uciskającej społeczeństwo i odbierającej wolność. To pragnienie wolności jest wspólnym mianownikiem wykonywanych przez uczestników utworów.

Śląskie Centrum Wolności i Solidarności Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

🔴 Cenzura w PRL16 marca w Przystanek Historia IPN im. gen. Janusza Gąsiorowskiego w Częstochowie odbyły się zajęcia dla ...
17/03/2026

🔴 Cenzura w PRL

16 marca w Przystanek Historia IPN im. gen. Janusza Gąsiorowskiego w Częstochowie odbyły się zajęcia dla uczniów V LO im. Adama Mickiewicza w Częstochowie dotyczące cenzury w PRL, które realizowane były w ramach Międzyszkolnego Projektu Edukacyjnego "Informacja w mediach" organizowanego przez Publiczną Bibliotekę Pedagogiczną RODN "WOM" w Częstochowie.

W czasach PRL każda gazeta, książka czy program radiowy przechodziły przez ręce cenzorów, którzy decydowali, co społeczeństwo może wiedzieć, a co ma zostać ukryte. Niewygodne fakty, krytyka władzy czy nawet niektóre dzieła kultury były usuwane, zmieniane albo nigdy nie ujrzały światła dziennego.

Twórcy musieli uczyć się pisać „między wierszami”, a obywatele czytać z ukrytym znaczeniem. To właśnie wtedy narodziła się ogromna siła niezależnego myślenia i potrzeba prawdy, której nie dało się całkowicie zdusić.

Dziś żyjemy w innych czasach, ale warto pamiętać, jak wyglądała rzeczywistość bez wolności słowa. To przypomnienie, że swoboda wypowiedzi nie jest dana raz na zawsze – trzeba ją pielęgnować i chronić.

Zbliża się 86. rocznica zbrodni katyńskiej.Narodowe Centrum Kultury, Instytut Pamięci Narodowej, Instytut Pileckiego ora...
16/03/2026

Zbliża się 86. rocznica zbrodni katyńskiej.

Narodowe Centrum Kultury, Instytut Pamięci Narodowej, Instytut Pileckiego oraz Muzeum Katyńskie łączą siły w ogólnopolskiej kampanii społeczno-edukacyjnej „Pamiętam. Katyń 1940”.
Symbolem naszej pamięci jest replika guzika z munduru wojskowego odnalezionego w dołach śmierci. To przedmiot, o którym Zbigniew Herbert pisał w wierszu "Guziki":
„Tylko guziki nieugięte
przetrwały śmierć świadkowie zbrodni
z głębin wychodzą na powierzchnię
jedyny pomnik na ich grobie”
Dziś ten guzik to nie tylko znak czci dla ofiar, ale także nasz wyraźny sprzeciw wobec prób zakłamywania historii.
Edward Herbert, któremu wielki poeta zadedykował ten wiersz, był kapitanem broni pancernej Wojska Polskiego i zarazem kuzynem Zbigniewa.
Po agresji ZSRR na Polskę dostał się do niewoli i został osadzony w Kozielsku. Został zamordowany przez NKWD wiosną 1940 r.
📍 Jak możesz włączyć się w akcję?
Przypnij guzik pamięci: W dniach 10-13 kwietnia będziemy rozdawać przypinki w Warszawie - w Muzeum Katyńskim i galerii Kordegarda oraz w oddziałach IPN w całym kraju i w placówkach Instytutu Pileckiego (w tym w Galerii Dom Bez Kantów, jak również w Augustowie, Berlinie i Nowym Jorku), a także we współpracujących instytucjach w Warszawie, Ostrowi Mazowieckiej i Raszynie.
Dla instytucji i organizacji: Do 27 marca można zgłaszać zapotrzebowanie na bezpłatne pakiety przypinek pod adresem: [email protected].
Kampania „Pamiętam. Katyń 1940” realizowana jest przez NCK nieprzerwanie od 2007 roku.
Replika katyńskiego guzika to dla nas coś więcej niż symbol – to dowód, który przetrwał dekady milczenia.
Dziś wspólnie dbamy o to, by historia polskich oficerów pozostała żywa i dotarła do kolejnych pokoleń. Zapraszamy do udziału w akcji!

📣 Znamy finalistów śląskich rozgrywek regionalnych XI Turnieju Debat Historycznych IPN❗12 marca 2026 r. w katowickim WOM...
13/03/2026

📣 Znamy finalistów śląskich rozgrywek regionalnych XI Turnieju Debat Historycznych IPN❗

12 marca 2026 r. w katowickim WOM-ie odbył się I etap śląskich rozgrywek regionalnych XI Turnieju Debat Historycznych IPN. W wydarzeniu wzięło udział ponad 70 uczniów szkół ponadpodstawowych z województwa śląskiego, którzy zmierzyli się w debatach poświęconych najważniejszym zagadnieniom historii Polski XX wieku.

🏁 Do finału awansowały drużyny z:
✅ II LO im. Romualda Traugutta w Częstochowie
✅ I LO im. Waleriana Łukasińskiego w Dąbrowie Górniczej
✅ II LO im. Stefana Żeromskiego w Dąbrowie Górniczej
✅ IV LO im. Stanisława Maczka w Katowicach

💪 W tegorocznych rozgrywkach udział wzięły również:
🔹 I LO im. Mikołaja Kopernika w Będzinie
🔹 ZS im. gen. St. Sosabowskiego w Bielsku-Białej
🔹 Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących Nr 2 w Katowicach
🔹 IX LO im. Wisławy Szymborskiej w Sosnowcu
🔹 Zespół Szkół ZDZ im. Orląt Lwowskich w Tychach
🔹 II Liceum Ogólnokształcące im. Wojciecha Kilara w Zabrzu

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za wysoki poziom debat, świetne przygotowanie i pasję do historii.

📍 Regionalny finał odbędzie się 9 kwietnia 2026 r. w Muzeum Śląskim. Trzymamy kciuki za finalistów!

📜 Turniej Debat Historycznych IPN to projekt, który łączy edukację historyczną z rozwijaniem umiejętności argumentacji, krytycznego myślenia i wystąpień publicznych. Formuła debaty oksfordzkiej uczy młodzież nie tylko rzetelnego korzystania ze źródeł i budowania logicznych argumentów, ale także szacunku dla odmiennego stanowiska, kultury dyskusji i odpowiedzialności za wypowiadane słowa.

Turniej poprowadzili eksperci z Fundacja Altiorem ( altiorem.pl ) oraz edukatorzy i historycy IPN w Katowicach.



wśród fanów
Fot.: IPN Krzysztof Łojko

W środę 4 marca w Przystanku Historia Centrum Edukacyjnym IPN im. gen. Janusza Gąsiorowskiego w Częstochowie odbył się w...
06/03/2026

W środę 4 marca w Przystanku Historia Centrum Edukacyjnym IPN im. gen. Janusza Gąsiorowskiego w Częstochowie odbył się wykład Adama Kurusa, historyka OBEN IPN Katowice, nt. „Bitwa pod Janowem 1939”.

7 Dywizja Piechoty gen. bryg. Janusza Gąsiorowskiego już od pierwszych minut II wojny światowej stanęła do twardej walki z niemieckim agresorem. Po skutecznych bojach opóźniających prowadzonych 1 i 2 września w rejonie Częstochowy przeciwko siłom głównym niemieckiej 10 Armii, w czasie których zadano przeciwnikowi poważne straty, w dniach 3 i 4 września 7 Dywizja Piechoty stoczyła z wielokrotnie przeważającymi siłami nieprzyjaciela samotną i krwawą bitwę pod Janowem, która znalazła się pod nazwą Gefecht bei Janow 3.9. - 4.9.1939 na oficjalnej liście bitew armii niemieckiej stoczonych podczas kampanii w Polsce w 1939 roku – Schlacht und Gefechtsbezeichnungen des Feldzuges in Polen – opublikowanej przez niemieckie Naczelne Dowództwo Wojsk Lądowych w Berlinie w styczniu 1940 roku.

W czasie wykładu uczestnicy mogli zapoznać się z genezą bitwy, rzeczywistym układem sił po obu stronach i faktycznym przebiegiem działań. Zebrani poznali także najciekawsze, a jednocześnie często nieznane epizody i wybrane sylwetki polskich bohaterów takich jak ppłk dypl. dr Stanisław Wilimowski, mjr Jan Wrzosek czy por. Kazimierz Paszczuk. Rozwiany został szereg mitów, które narosły przez dziesięciolecia wokół omawianych wydarzeń. Wykład został zilustrowany licznymi fotografiami archiwalnymi (w tym także jeszcze niepublikowanymi), dokumentami oraz mapami.

Spotkanie stanowiło trzydziesty piąty wykład z cyklu: II wojna światowa w regionie częstochowskim. Nowe fakty, nieznani bohaterowie, zapomniane epizody.

Fot. Hubert Słabik

Nasi edukatorzy są z Misiem Wojtkiem za pan brat! 🇵🇱4 marca przedszkolaki z Przedszkola Publicznego Sióstr Nazaretanek I...
06/03/2026

Nasi edukatorzy są z Misiem Wojtkiem za pan brat! 🇵🇱

4 marca przedszkolaki z Przedszkola Publicznego Sióstr Nazaretanek Im Bł Franciszki Siedliskiej poznali losy Misia Wojtka i jego kompanów, którzy razem walczyli w bitwie o Monte Cassino. Zajęcia poprowadziła Kinga Tyras z Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Katowicach.

🧸Miś Wojtek był duży i silny, kochał uprawiać zapasy oraz jeść dużo miodu, ale przy tym był także żołnierzem 22 Kompanii Zaopatrywania Artylerii w 2 Korpusie Polskim dowodzonym przez generała Władysława Andersa.

🔹Najmłodsi poznali życiorys adoptowanego przez polskich żołnierzy misia, który od razu skradł ich sympatię. Dzieci z zaciekawieniem słuchały jak Miś Wojtek, bohater animowanego filmu „Co by było, gdyby zwierzęta mówiły?” opowiadał o swoich perypetiach w armii polskiej. Podczas zajęć przybliżono również historię Polski oraz Polaków w czasie II wojny światowej, wysiedlenia ich do ZSRS z okupowanych terenów.

Adres

Aleja Najświętszej Maryi Panny 52
Czestochowa
42-217

Godziny Otwarcia

Poniedziałek 09:30 - 16:00
Wtorek 09:00 - 16:00
Środa 09:00 - 16:00
Czwartek 09:00 - 16:00
Piątek 09:00 - 16:00

Telefon

+48343707017

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Przystanek Historia IPN im. gen. Janusza Gąsiorowskiego w Częstochowie umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Ta Szkoła

Wyślij wiadomość do Przystanek Historia IPN im. gen. Janusza Gąsiorowskiego w Częstochowie:

Skróty

Udostępnij