Chełmskie podziemia kredowe są unikalne w Europie, a nawet na świecie.
Chełm to niewielka miejscowość, jedna z najstarszych na Lubelszczyźnie, na wschodzie kraju.
Tunele kredowe powstały w wyniku eksploatacji bogatych pokładów kredy, które leżą pod powierzchnią.
Począwszy od średniowiecza, przez setki lat, w starych budynkach Chełma wykuto w piwnicach mieszkańców ogromne doły. Kreda została wykopana przez mieszkańców Chełma, którzy eksploatowali ją prosto z piwnic, a następnie sprzedawali.
Po pewnym czasie korytarze się połączyły, tworząc podziemny system korytarzy. Duże komory, zwane "korytarzami", powstały w wyniku nieplanowanego połączenia wielu dołów, które istniały na kilku poziomach - nawet 20 metrów poniżej poziomu ulicy.
W XIX wieku podjęto decyzję o zakończeniu wydobycia kredy, ponieważ tunele zaczęły zagrażać bezpieczeństwu mieszkańców. Po wielu latach, w czasie których galerie były penetrowane jedynie przez poszukiwaczy skarbów, zdecydowano się wykorzystać podziemne tunele do turystyki. Pierwsze próby podjęto w okresie międzywojennym, kiedy tunele ponownie odkryto podczas budowy miejskiego systemu wodociągowego. Niestety nie zrealizowano planów, aby stworzyć galerie kredowe które stały by się atrakcją turystyczną. Planowana trasa (o długości 300 metrów) została zniszczona podczas okupacji hitlerowskiej, podczas której tunele chełmskie służyły również jako schronienie dla prześladowanej ludności żydowskiej.
Po drugiej wojnie światowej zwiększony ruch drogowy przez centrum miasta w latach 60. doprowadził do wielu katastrof budowlanych. Remont tuneli podziemnych rozpoczął się po wypadku, który miał miejsce na jednej z ulic Chełma w latach 70-tych. Jeden z korytarzy zawalił się pod naporem ciężarówki przejeżdżającej przez ulicę. Nikt nie został ranny, ale ten wypadek stał się przyczyną wykopalisk, co doprowadziło do odkrycia wielu korytarzy. Wiele tuneli jest nieodkrytych z powodu braku pieniędzy i wysokiego ryzyka. Do dziś nie ma wejścia do miejsc gdzie znajdują się podziemne tunele, z powodu ryzyka zawalenia.
Po przystosowaniu wybranych odcinków korytarzy do turystyki w latach 70. XX w. Udostępniono zwiedzającym podziemia. Dzisiejszy szlak turystyczny otrzymał ostateczną formę dopiero w 1985 roku. Biegnie przez trzy podziemne kompleksy korytarzy pod Starym Miastem.
~ źródło - wikipedia
