25/07/2026
Oświadczenie
Dyrektora Szkoły Akupunktury Tradycyjnej im. Michała Boyma w Bydgoszczy
w kwestii nowelizacji Ustawy o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta wprowadzającej pojęcie tzw. „praktyk pseudomedycznych”
Szanowni Państwo, Drodzy Słuchacze, Absolwenci, Kandydaci,
W związku z projektowaną nowelizacją Ustawy o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, która obecnie jest procedowana przez Parlament (potocznie znaną jako lex szarlatan) w przestrzeni internetowej oraz w debacie publicznej pojawiają się znaczące nieścisłości oraz wątpliwości co do zakresu projektowanej nowelizacji. Jej planowanym celem jest wprowadzenie do ustawy pojęcia praktyk pseudomedycznych, przez co projekt rozumie udzielanie świadczeń zdrowotnych stwarzających ryzyko uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, albo śmierci człowieka przez osobę niewykonującą zawodu medycznego, oferowanie lub stosowanie metody diagnostycznej lub leczniczej niebędącej świadczeniem zdrowotnym, w przypadku której wprowadza się w błąd, że posiada właściwości świadczenia zdrowotnego w zakresie diagnostyki lub leczenia małoletnich, chorób onkologicznych, ciężkich nieuleczalnych chorób lub zaburzeń psychicznych podejmowane w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej. Stosowanie wyżej wymienionych praktyk ma być w rozumieniu ustawy zakazane.
Celem wyjaśnienia należy wskazać, że przez świadczenie zdrowotne prawo rozumie działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia (art. 2 § 1 pkt. 10 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej) Z kolei poprzez osobę wykonującą zawód medyczny osobę uprawnioną na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz osobę legitymującą się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny (art. 2 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej).
Z uwagi na brzmienie projektu pojawiają się uzasadnione wątpliwości co do tego, czy akupunktura wchodzi w zakres definicji praktyk pseudomedycznych, a co za tym idzie, czy jej wykonywanie, czy to stosowanie u osób bliskich, czy prowadzenie gabinetu będzie w świetle nowelizacji ustawy zakazane. Podstawą tych wątpliwości jest niezwykle szeroko sformułowana definicja ustawowa, nie tyle praktyki pseudomedycznej, co świadczenia zdrowotnego, która może wskazywać na objęcie swoim zakresem akupunktury, z uwagi na fakt, że nie można wykluczyć założenia, że służy ona zachowaniu zdrowia, co zawiera się w tej definicji. Wątpliwość w tym zakresie wynika z budzącej kontrowersje praktyki legislacyjnej wykorzystanej przy projekcie, polegającej na niedoprecyzowaniu wyrażenia intencji projektodawcy w samej treści aktu prawnego, a wyrażenia jej dopiero w sposób niejasny w debacie publicznej.
Jak można przeczytać w pliku „pytań i odpowiedzi” objaśniających intencję ustawodawcy, zamieszczonym na stronie www.gov.pl, w odpowiedzi na pytanie czy akupunktura albo medycyna tradycyjna będą automatycznie uznane za pseudomedycynę, autor stwierdził, że nie automatycznie. Liczy się sposób przedstawiania metody, jej kontekst i bezpieczeństwo pacjenta. Czym innym jest wsparcie komfortu, a czym innym obiecywanie wyleczenia choroby lub zniechęcanie do leczenia medycznego.
Należy podkreślić, że wobec niezwykle szerokiej, opisowej definicji, zamiarem ustawodawcy wydaje się być określanie praktyk pseudomedycznych nie przez pryzmat charakteru samej praktyki, ale przez pryzmat sposobu komunikacji praktyka z klientem. Akcent stawiany jest więc na nagabywanie do niestosowania konwencjonalnych metod terapii, podważanie zaufania do systemu ochrony zdrowia i autorytetu lekarza/lekarzy prowadzących te terapie.
Odnosząc się więc do wątpliwości towarzyszących tematowi akupunktury i praktyk pseudomedycznych, jako dyrektor Szkoły Akupunktury Tradycyjnej w Bydgoszczy pragnę podkreślić, że wedle mojej najlepszej wiedzy akupunktura, stosowana w sposób prawidłowy, zgodnie z wytycznymi nauczanymi w szkole, stosowana w towarzystwie świadomej konwersacji z klientem na temat jej potencjalnych skutków i zamierzonych efektów, nie stanowi praktyki pseudomedycznej, a co za tym idzie jej stosowanie i prowadzenie działalności w jej zakresie nie będzie podstawą nałożenia zakazów czy kar przez Rzecznika Praw Pacjenta w świetle nowelizacji ustawy.
Akupunktura jest praktyką powszechnie uznawaną na poziomie ogólnoświatowym, o zweryfikowanym działaniu prozdrowotnym potwierdzonym badaniami naukowymi, rekomendowaną przez Światową Organizację Zdrowia. Praktyka wskazuje jednak, że w Polsce nie można stwierdzić jej zgodności z aktualną wiedzą medyczną. Od standardowej wiedzy medycznej odgranicza ją przede wszystkim zupełnie inny zakres pojęciowy. Tradycyjna Medycyna Chińska, częścią której jest akupunktura, jest medycyną holistyczną, co oznacza, że jej stosowanie ma na celu poprawienie ogólnego dobrostanu, samopoczucia człowieka, wsparcie oraz wzmocnienie organizmu, a nie przeciwdziałanie konkretnym jednostkom chorobowym, co jest głównym celem i domeną medycyny zachodniej, konwencjonalnej. Ta dystynkcja ma kluczowy charakter, ponieważ w nowelizowanym brzmieniu ustawy jej stosowanie podlegałoby pod art. 67zj § 1 pkt. 2, a nie pkt. 1, który zakłada udzielanie świadczeń zdrowotnych przez osobę niemającą w tym kierunku kwalifikacji.
Pkt. 2 zakłada jednak oferowanie lub stosowanie metody diagnostycznej lub leczniczej niebędącej świadczeniem zdrowotnym, w przypadku której wprowadza się w błąd, że posiada właściwości świadczenia zdrowotnego w zakresie diagnostyki lub leczenia małoletnich, chorób onkologicznych, ciężkich nieuleczalnych chorób lub zaburzeń psychicznych. Wobec tego kluczowym elementem, jak wcześniej zostało wskazane, nie jest samo stosowanie danej metody terapeutycznej, jak akupunktura, ale wprowadzanie w błąd co do jej działania.
Nasza Szkoła od lat przekazuje swoim słuchaczom, że akupunktura nie jest metodą, która leczy, oraz że leczenie jest domeną zawodów medycznych. Akupunktura wspiera harmonijne działanie wewnętrznych procesów organizmu. Informuję, że program nauczania pozostaje w pełni zgodny z obowiązującym prawem i będzie na bieżąco aktualizowany wraz z rozwojem sytuacji legislacyjnej. Kwalifikacje uzyskane w naszej Szkole zachowują swoją wartość i nie tracą aktualności wskutek samego wejścia w życie nowelizacji. Uczymy naszych słuchaczy holistycznego podejścia do sytuacji klientów, szacunku do ich sytuacji zdrowotnej oraz osobistej, podejścia, które w pełni współgra z korzystaniem z medycyny konwencjonalnej, a nie próbuje jej zastąpić, czy też podważyć zasadności jej stosowania.
Wobec tego zarówno w obecnym jak i w projektowanym stanie prawnym akupunktura, stosowana w sposób zgodny ze sztuką, pozostaje poza zakresem nowelizacji, a jej praktyka, w kształcie, w którym naucza jej Szkoła, jest w pełni legalna.
Jednocześnie uczulamy tych z Państwa, którzy są już praktykującymi akupunkturzystami, żeby w obliczu nowelizacji ustawy tym bardziej uważnie podchodzić do rozmów z klientami, tym bardziej dokładnie tłumaczyć im podejmowane przez siebie decyzje i czynności, możliwe skutki oraz cele zabiegów akupunktury, tym staranniej dobierać używanych określeń, żeby w okresie wzmożonych niepewności nie wzbudzać u klientów mylnych odczuć co do charakteru świadczonych usług.
Janusz Zerbst
Dyrektor Szkoły
W nocy z soboty na niedzielę (25/26.07.2026 r.) w godz. 20:00–02:00 oraz w nocy z soboty na niedzielę (1/2.08.2026 r.) w godz. 20:00–02:00 mogą wystąpić krótkie niedostępności e-usług, profilu zaufanego, węzła krajowego i usług podpisu.
