16/08/2026
NADZWYCZAJNE MIEJSCE ❤️
NADZWYCZAJNY JUBILEUSZ 🌹🎹❤️
Historia Międzynarodowy Festiwal Chopinowski w Dusznikach-Zdroju 🌹
oraz opis pobytu Fryderyka Chopina wraz z Matką i Siostrami w dolnośląskim uzdrowisku dokładnie 200 lat temu 🌹🎹🎶
Tekst strona Miasto Duszniki - Zdrój ⚘
Święta Chopinowskie w Dusznikach Zdroju, znane dzisiaj przez cały świat muzyczny pod nazwą Międzynarodowych Festiwali Chopinowskich, zainicjowano w 1946 roku, gdy dopalały się jeszcze zgliszcza miast zrujnowanych przez ledwie zakończoną drugą wojnę światową. Impuls do organizowania festiwalu dał Ignacy Potocki, współzałożyciel Zarządu Uzdrowisk Dolnośląskich. „Miał to być pierwszy po wojnie festiwal” – napisał Potocki w liście do Andrzeja Merkura w 1994 roku – „co miało niemałe repolonizacyjne, patriotyczne i interpretacyjne znaczenie dla naszego społeczeństwa, które, nowo przybyłe na ten obszar, nie czuło się jeszcze dość u siebie”.
Dlaczego na chopinowskie święto wybrano dusznicki kurort? Ponieważ bawił tu Chopin, upamiętniając swój pobyt pięknym darem serca. Młody wirtuoz od wczesnego dzieciństwa pozostawał pod stałą opieką lekarzy i nie mógł cieszyć się dobrym zdrowiem. Jedną z prób poprawienia tego stanu rzeczy miał być właśnie wyjazd do Dusznik-Zdroju, gdzie wraz z matką i siostrami spędził lato na kuracji wodą mineralną z dodatkiem serwatki z koziego mleka i ziół. Fryderyk zachwycony był pięknem okolicy i sąsiedztwem gór. Czas spędzał aktywnie – zwiedzał, dużo wędrował, jednak w listach do przyjaciół nie krył żalu, że ze względu na stan zdrowia nie wszędzie wolno mu się wybrać. Ironicznie za to podsumowywał rytm dnia współkuracjuszy i ich zwyczaje, ściśle regulowane ilością przepisanych kubków leczniczej wody i posiłkami.
W czasie pobytu muzyka w uzdrowisku miało miejsce przykre wydarzenie. Zmarł jeden z pacjentów, osierociwszy czwórkę dzieci. Przejęci tym faktem kuracjusze zorganizowali koncert dobroczynny na rzecz sierot. Mimo braku dobrego instrumentu, zdecydował się wziąć udział w tym przedsięwzięciu również Fryderyk Chopin, dając tym samym swoje pierwsze zagraniczne recitale. Koncert odbył się w budynku, który dziś potocznie nazywany jest Dworkiem Chopina, a powstał w latach 1802–1805 jako Teatr Zdrojowy.
Pierwszy Festiwal Chopinowski w Dusznikach, niemający jeszcze wówczas takiej nazwy, odbył się 25 i 26 sierpnia 1946 roku. Zorganizowano go dla uczczenia 120. rocznicy koncertu Chopina w tym kurorcie. Wystąpiło dwoje artystów: Zofia Rabcewiczowa i Henryk Sztompka. Obchody 120. rocznicy pobytu Chopina w Dusznikach rozpoczęto uroczystą akademią, poprzedzoną odsłonięciem tablicy pamiątkowej i złożeniem kwiatów pod pomnikiem Chopina. Pomnik ten został ufundowany przez Wiktora Magnusa w 1897 roku. Zniszczony i porzucony przez nazistów, odnaleziony i odrestaurowany został dzięki staraniom Ignacego Potockiego i Wojciecha Dzieduszyckiego.
W ciągu ponad siedemdziesięciu lat nieprzerwanego istnienia festiwale dusznickie przeszły bardzo piękną ewolucję. Początkowo odgrywały rolę propagatora wyłącznie dzieł Fryderyka Chopina i pianistów polskich. W tym sensie była to impreza krajowa o doniosłym znaczeniu, ponieważ Duszniki tworzyły forum, na którym nasi wirtuozi prezentowali swoje widzenie muzyki Chopina. Tutaj ścierały się poglądy estetyczne, pianistyczne preferencje, a jednocześnie krystalizacji ulegał styl interpretacyjny.
Dla występujących artystów Duszniki były zawsze wymagającą i specyficzną estradą – tutaj na Chopinie znał się każdy. Krytycy muzyczni i wytrawni melomani, uczestniczący w festiwalach każdego roku, nie przepuszczali niczego, co mogło obraz muzyki Chopina kalać. Stąd wykonawcy, poddawani ostrej ocenie, nie mogli liczyć na pobłażliwość audytorium. Zdarzało się, że nawet utytułowani artyści nie wytrzymywali ciśnienia tego miejsca i dawali występy słabe. Były więc załamania, ale czasem słuchacze byli świadkami wspaniałych uskrzydleń.
Organizatorom festiwali zawsze przyświecała szczytna idea urozmaicania programowej oferty. Stąd dusznickim świętom towarzyszyły wystawy obrazów, rzeźb, plakatów, fotografii, spektakle operowe, teatralne i parateatralne, projekcje filmów muzycznych, sesje naukowe o tematyce chopinowskiej, Ogólnopolskie Kursy Interpretacji Utworów Chopina, koncerty laureatów krajowych konkursów i kursów pianistycznych, przedpołudniowe „Prezentacje młodych wykonawców”, „Dusznickie debiuty”, koncerty plenerowe zespołów folklorystycznych, spotkania dyskusyjne z wybitnymi artystami czy koncerty jazzowe.
Na przestrzeni ponad siedemdziesięciu lat Festiwale Chopinowskie w Dusznikach były we władaniu różnych instytucji administracyjnych i kulturalnych. W 1946 roku protektorat nad Festiwalem Chopinowskim w Dusznikach sprawowali minister Ziem Odzyskanych i wicepremier Władysław Gomułka, pierwszy wojewoda dolnośląski Stanisław Piaskowski oraz pierwszy polski rektor Uniwersytetu Wrocławskiego prof. Stanisław Kulczyński. W latach 1946–1972 merytoryczną opiekę nad festiwalem roztaczał Instytut Fryderyka Chopina, przekształcony wkrótce w Towarzystwo im. Fryderyka Chopina w Warszawie. Organizacją koncertów zajmowało się Państwowe Przedsiębiorstwo Imprez Artystycznych „Artos”, a następnie Towarzystwo im. Fryderyka Chopina. Ponieważ organizacja festiwali w Dusznikach prowadzona z Warszawy nie była szczęśliwym pomysłem, w 1973 roku funkcję tę przejęło Dolnośląskie Towarzystwo Muzyczne we Wrocławiu. Szybko jednak okazało się, że i to rozwiązanie nie jest dla imprezy korzystne. Przeto, gdy w 1975 roku utworzono administrację nowego województwa wałbrzyskiego, właścicielem festiwalu został Wydział Kultury i Sztuki Urzędu Wojewódzkiego w Wałbrzychu oraz Urząd Miasta Duszniki-Zdrój. Dwa lata później zawiązano Komitet Organizacyjny, w skład którego weszły: Urząd Miejski w Dusznikach-Zdroju, Wydział Kultury i Sztuki Urzędu Wojewódzkiego w Wałbrzychu, Zespół Uzdrowisk Kłodzkich w Polanicy-Zdroju i Towarzystwo imienia Fryderyka Chopina w Warszawie.
Początkowo festiwalami zajmowały się zespoły urzędników, które decydowały kolegialnie o kształcie organizacyjnym i artystycznym imprezy. W 1973 roku, gdy dysponentem dusznickiego święta zostało Dolnośląskie Towarzystwo Muzyczne, wyłoniono funkcję dyrektora artystycznego. Został nim pianista wrocławski Jerzy Jankowski. W latach 1975–1985 dyrektorem festiwali dusznickich był wybitny dyrygent Tadeusz Strugała. Następnie funkcję dyrektorską festiwalu pełnili również dyrygenci: Marek Pijarowski (1986–1987) i Jerzy Swoboda (1988–1992). Ich kadencje przypadły na okres niezbyt szczęśliwy dla polskiej kultury, na czas przemian ustrojowych. W związku z powyższym, Międzynarodowy Festiwal Chopinowski w Dusznikach musiał poszukać sposobu na przetrwanie, a następnie na dalszy rozwój. Gwarantem trwania festiwalu stał się Andrzej Merkur, mieszkaniec Dusznik, urzędnik Wydziału Kultury i Sztuki Urzędu Miejskiego. Związany z festiwalami od kilkunastu lat, a więc z autopsji znający ich specyfikę, wraz z gronem miłośników muzyki Chopina postanowił założyć Fundację Międzynarodowych Festiwali Chopinowskich w Dusznikach-Zdroju. Takim sposobem od 1990 roku fundacja stała się jedynym organizatorem festiwalu, występując jako strona pozyskująca środki na funkcjonowanie imprezy. Od 1993 roku jej dyrektorem artystycznym jest prof. Piotr Paleczny.
Historię Festiwalu Chopinowskiego w Dusznikach-Zdroju, którego tradycja sięga ponad osiemdziesiąt lat, nie sposób dokładnie opisać w tak krótkim tekście. Pełną historię ze szczegółami oraz archiwum znaleźć można na stronie internetowej www.festival.pl.
