Uniwersyteckie Centrum Przyrodnicze - UwB

Uniwersyteckie Centrum Przyrodnicze - UwB Ponad 2500 niezwykłych eksponatów, 12 Wystaw Stałych, wystawy czasowe, zwiedzanie, zajęcia edukacyjne, warsztaty.

🦟 Dlaczego komary „lubią” niektóre osoby bardziej i częściej je kłują? Czy takie osoby mają słodką krew? Z okazji Dnia K...
20/08/2026

🦟 Dlaczego komary „lubią” niektóre osoby bardziej i częściej je kłują? Czy takie osoby mają słodką krew? Z okazji Dnia Komara przyjrzyjmy się tej sprawie:

🦟 Komary nie „polują” na ludzi na chybił trafił. Potrafią rozpoznawać i różnicować nasze sygnały chemiczne.

👉 Najważniejszy jest zapach skóry

🦟 Każdy z nas ma nieco inny „chemiczny podpis”. Tworzą go m.in. substancje wydzielane przez skórę oraz związki powstające dzięki żyjącym na niej mikroorganizmom. Badania wykazały, że osoby szczególnie atrakcyjne dla komarów mogą mieć w wydzielinach skóry większe ilości określonych kwasów karboksylowych.
Mikroorganizmy żyjące na naszej skórze rozkładają związki obecne w pocie i innych wydzielinach, produkując lotne substancje zapachowe. Skład mikrobiomu różni się między ludźmi, co może częściowo tłumaczyć, dlaczego jedni są dla komarów znacznie bardziej atrakcyjni od innych.

🩸A co z grupą krwi?

🦟 W jednym z badań sprawdzano, jak komary azjatyckie (Aedes albopictus) reagują na osoby z różnymi grupami krwi. Okazało się, że częściej wybierały osoby z grupą 0 niż osoby z grupą A. Różnica była szczególnie widoczna u tzw. sekretorów - osób, których antygeny grup krwi są obecne również w ślinie i innych wydzielinach organizmu.

🦟 To jednak nie oznacza, że komary „lubią krew grupy 0”. Komar nie rozpoznaje grupy krwi tak, jak robi to laboratorium. Najprawdopodobniej reaguje na związane z nią różnice w składzie substancji obecnych na powierzchni skóry i w jej wydzielinach.

👉 Na atrakcyjność dla komarów mogą wpływać również temperatura ciała, ilość wydychanego CO₂, aktywność fizyczna, skład potu, a w określonych sytuacjach także zmiany zachodzące w organizmie, np. podczas ciąży.

☀️ Już dziś w Polsce wystąpi częściowe zaćmienie Słońca. Po godzinie 19 będziemy mogli zobaczyć, jak Księżyc powoli przy...
12/08/2026

☀️ Już dziś w Polsce wystąpi częściowe zaćmienie Słońca. Po godzinie 19 będziemy mogli zobaczyć, jak Księżyc powoli przysłania tarczę najbliższej gwiazdy Ziemi.

☀️ W środę w niektórych krajach Europy Księżyc całkowicie przykryje tarczę Słońca. To niezwykłe zjawisko wystąpi między innymi na Islandii oraz w Hiszpanii i maleńkim skrawku Portugalii.

❓A jak przyroda reaguje na tak unikatowe zjawisko?

👉 Doniesienia o niezwykłych reakcjach zwierząt na zaćmienia Słońca sięgają wieków wstecz. Jedna z najwcześniejszych opowieści pochodzi od Ristoro d'Arezzo, Włocha uważanego za mnicha, który opisał, co wydarzyło się podczas całkowitego zaćmienia 3 czerwca 1239 roku:
„Gdy słońce zniknęło, a niebo pociemniało, wszystkie zwierzęta i ptaki były przerażone, a dzikie bestie łatwo dały się złapać”.

☀️ Rzeczywiście, całkowite zaćmienie Słońca wprawia zwierzęta w niepokój, śpiewające dotąd ptaki często milkną lub zaczynają nerwowo nawoływać, aktywne podczas dnia ptaki przestają krążyć, a zwierzęta lądowe mogą z niepokoju biegać w kółko.

PS Pamiętajmy o bezpiecznym oglądaniu zaćmienia Słońca❗️

źródła: https://www.nationalgeographic.com/science/article/animals-react-total-solar-eclipse-august-space-science
https://tvn24.pl/tvnmeteo/polska/zacmienie-slonca-w-polsce-kiedy-i-gdzie-ogladac-lista-miast-z-godzinami-st9184271
Fot. iStock / Pitris

🦁 Czy wiedzieliście, że lwy potrafią przeżyć miesiącami bez dostępu do wodopoju? Z okazji Światowego Dnia Lwa zastanówmy...
10/08/2026

🦁 Czy wiedzieliście, że lwy potrafią przeżyć miesiącami bez dostępu do wodopoju? Z okazji Światowego Dnia Lwa zastanówmy się, jak to możliwe.

🦁 Lwy zamieszkujące skrajnie suche obszary, takie jak Pustynia Kalahari, mogą przez długi czas obywać się bez picia. Wodę czerpią przede wszystkim z krwi i innych płynów ustrojowych swoich ofiar, a także z... pokarmu roślinnego.

🍉 W czasie suszy ważnym źródłem wilgoci mogą być również owoce Tsama, dzikiego arbuza (Citrullus lanatus). Owoce te zawierają ponad 90% wody w miąższu i w suchej porze roku stanowią cenne źródło wody dla wielu mieszkańców Kalahari, w tym także drapieżników.

źródło: https://koedoe.co.za/index.php/koedoe/article/view/891

🌴 Wakacje pod palmami… a może pod odciskiem palmy sprzed 50 milionów lat? 👉 Eksponatem miesiąca został odcisk liścia pal...
07/08/2026

🌴 Wakacje pod palmami… a może pod odciskiem palmy sprzed 50 milionów lat?

👉 Eksponatem miesiąca został odcisk liścia palmy z rodzaju Sabal w piaskowcu eoceńskim (55,8-33,9 mln lat temu) ze stanu Waszyngton w USA z wystawy stałej "Ewolucja naczyniowych roślin lądowych".

🌴 Sabal to rodzaj palm obejmujący kilkanaście gatunków występujących współcześnie głównie w południowo-wschodniej części Ameryki Północnej, Ameryce Środkowej oraz na Karaibach. Charakterystyczną cechą tych palm są duże, wachlarzowate liście o wyraźnie promienistym unerwieniu.

🌴 W eocenie palmy te rosły również na obszarach Europy, co świadczy o znacznie cieplejszym i wilgotniejszym klimacie niż obecnie. Ich obecność jest cennym wskaźnikiem warunków paleoklimatycznych, charakterystycznych dla lasów subtropikalnych i ciepłoumiarkowanych.

🌴 Współczesne palmy z rodzaju Sabal odznaczają się wyjątkową odpornością na niekorzystne warunki środowiska – wiele gatunków dobrze znosi okresowe susze, silne wiatry, a nawet krótkotrwałe spadki temperatury poniżej 0°C, co czyni je jednymi z najbardziej wytrzymałych palm.

👉 Ich liście od wieków wykorzystywano do krycia dachów, wyplatania koszy, mat i kapeluszy, natomiast drewno pni służyło jako materiał budowlany. Młode pąki wierzchołkowe niektórych gatunków są jadalne i znane jako tzw. „serce palmy”, choć ich pozyskanie prowadzi do obumarcia całej rośliny.

🔸 Sezon na przetwory trwa, nic więc dziwnego, że w niejednej kuchni unosi się zapach octu.🔸 Możemy kupić rozmaite rodzaj...
03/08/2026

🔸 Sezon na przetwory trwa, nic więc dziwnego, że w niejednej kuchni unosi się zapach octu.

🔸 Możemy kupić rozmaite rodzaje octu, ale każdy zawiera ten sam związek - kwas octowy. Ocet jest bowiem roztworem (zwykle 4-10%) kwasu octowego.

❓Jakie są rodzaje octu?

🔸 Przezroczysty ocet spirytusowy to przemysłowy produkt utleniania alkoholu etylowego otrzymywanego zwykle z ziemniaków lub zbóż.

🔸 Ocet jabłkowy uzyskuje się na drodze fermentacji octowej z moszczynu jabłkowego (świeżo wyciśniętego soku z całych jabłek) i ma przeważnie jasnożółty kolor.

🔸 Ocet winny otrzymuje się z białego lub czerwonego wina. Biały ocet jest bardziej obojętny w smaku, czerwony – bardziej aromatyczny. Ten drugi nadaje potrawie lekko różową lub czerwoną barwę.

🔸 Produktem bardziej ekskluzywnym jest ocet balsamiczny, który pochodzi z przetworzonego moszczu winogronowego. Jest gęsty (konsystencja syropu), ciemny, wyjątkowo aromatyczny i zwykle najdroższy, ponieważ musi dojrzewać w drewnianych beczkach (nawet do 25 lat!).

źródło: https://www.projektpulsar.pl/struktura/2351403,1,niezwykle-kwasy.read

‼Ze względu na nadciągające upały dowiedzmy się jak sobie radzą z nimi zwierzęta‼🦒Po co żyrafie plamy na ciele?🦒Żyrafy w...
31/07/2026

‼Ze względu na nadciągające upały dowiedzmy się jak sobie radzą z nimi zwierzęta‼

🦒Po co żyrafie plamy na ciele?

🦒Żyrafy wyróżniają się nie tylko długą szyją, ale także charakterystycznymi plamami na ciele. Są one niczym linie papilarne, które pomagają zidentyfikować podgatunek. Służą też jako kamuflaż. Na tym jednak nie koniec... Okazało się, że plamy działają również jak naturalny system chłodzenia.

🦒Według organizacji Giraffe Conservation Foundation (GCF), żyrafia łata zwiera sieć naczyń krwionośnych, która pomaga żyrafom regulować temperaturę ciała.

🦒Wokół każdej łaty tuż pod skórą znajduje się dosyć spore naczynie krwionośne. Wraz z mniejszymi naczyniami tworzy się układ, pozwalający uwolnić nadmiar ciepła, dzięki czemu żyrafom jest łatwiej znieść ekstremalne afrykańskie upały.

🦒Żyrafy mają więc naturalną „klimatyzację” – sami byśmy się z niej ucieszyli.

Fot:
- https://www.crazynauka.pl/zyrafy-nie-spodziewalismy-sie-takiego-zaskoczenia-ich-strony/

🐅 Czy wiedzieliście, że tygrysy mają „oczy” z tyłu głowy?🐅29 lipca obchodzimy Międzynarodowy Dzień Tygrysa – największeg...
29/07/2026

🐅 Czy wiedzieliście, że tygrysy mają „oczy” z tyłu głowy?

🐅29 lipca obchodzimy Międzynarodowy Dzień Tygrysa – największego przedstawiciela rodziny kotowatych i jednego z najbardziej zagrożonych dzikich kotów na świecie.

🐯Na tylnej stronie uszu tygrysów znajdują się dwie charakterystyczne białe plamki. Nie są one jedynie ozdobą – pełnią ważne funkcje i nazywane są ocelli (plamami przypominającymi oczy).

👀 Jedną z ich ról jest funkcja ostrzegawcza. Gdy tygrys pije, odpoczywa lub pożywia się, często ustawia uszy tak, aby białe plamki były dobrze widoczne. Imitują one oczy, sprawiając wrażenie, że zwierzę nieustannie obserwuje swoje otoczenie. Może to zniechęcać potencjalnych napastników lub rywali do zbliżania się.

🐯 Ocelli pełnią również funkcję sygnalizacyjną. Ruchy uszu sprawiają, że białe plamki są łatwiejsze do zauważenia, dzięki czemu młode tygrysy mogą łatwiej podążać za matką, zwłaszcza w gęstej roślinności.

🐯Natura po raz kolejny pokazuje, że nawet z pozoru detal może mieć ogromne znaczenie dla przetrwania gatunku.

Fot:
- https://fajnepodroze.pl/tygrysy-ciekawostki-informacje-fakty/
-https://www.reddit.com/r/AlternateAngles/comments/10k5qp7/a_tigers_head_from_behind/?tl=pl
- https://x.com/123Hirek/status/1709447717242433640

🍶Porcelana jest najszlachetniejszym rodzajem białej ceramiki.🍶Po raz pierwszy wynaleziona i wyprodukowana została w Chin...
27/07/2026

🍶Porcelana jest najszlachetniejszym rodzajem białej ceramiki.

🍶Po raz pierwszy wynaleziona i wyprodukowana została w Chinach w VII wieku, a w Europie w Miśni (Saksonia, Niemcy) w 1708 r. Drugim po Niemczech europejskim ośrodkiem produkcji porcelany była Wielka Brytania, gdzie w 1745 r. opracowano recepturę tzw. porcelany kostnej (Bone China). Produkcja porcelany w Polsce rozpoczęła się w latach 70. XVIII wieku, a jej kolebką była manufaktura w Korcu (Wołyń). Najważniejszymi polskimi ośrodkami stały się jednak Ćmielów (zał. 1790 r.) i Chodzież (zał. 1852 r.)

🍶Porcelana szlachetna jest mieszanką:

- glinki kaolinowej (kaolin jest skałą osadową), która nadaje porcelanie charakterystyczną gładkość, przejrzystość i śnieżnobiały odcień.

🍶oraz minerałów:

- skalenia, który ułatwia proces wypalania i nadaje porcelanie wyjątkową spoistość,

- kwarcu, który odpowiada za twardość i wytrzymałość gotowego produktu.

🍶Szlachetna porcelana kostna (Bone China) jest rodzajem porcelany, produkowanej ze spopielonych kości bydła, skalenia i kaolinu. Jej klasyczna odmiana nazywana jest Fine Bone China.

🍶W latach 60. i 70. XX wieku została opracowana tańsza alternatywa dla tradycyjnej porcelany kostnej – tzw. miękka porcelana New Bone China, w której Chińscy producenci zastąpili popiół kostny innymi substancjami, np. tlenkiem wapnia, tlenkiem glinu i barwnikami.

Fot:
- https://otoporcelana.pl/blog/jak-rozpoznac-porcelane?srsltid=AfmBOoqun5zSGXKoTjYGUwqENLGhswRBP5LXe5SOL7NqgXR-E_UEmZiU
- https://porcelanowa.com/produkt/serwis-do-herbaty-circus
- https://opolska360.pl/tulowice-znane-dawniej-i-dzis-stara-porcelana-przezywa-druga-mlodosc

‼️Z przyjemnością informujemy, że przy wjeździe na kampus Uniwersytetu w Białymstoku, od ulicy Konstantego Ciołkowskiego...
22/07/2026

‼️Z przyjemnością informujemy, że przy wjeździe na kampus Uniwersytetu w Białymstoku, od ulicy Konstantego Ciołkowskiego, 170 metrów od wejścia do Uniwersyteckiego Centrum Przyrodniczego im. Profesora Andrzeja Myrchy pojawił się nowy baner reklamowy Centrum Przyrodniczego UwB.‼️

🐻Baner ma na celu przybliżenie jednostki lokalnej społeczności. Baner wyróżnia się nowoczesną grafiką i czytelnym przekazem.

Autorem projektu jest Łukasz Nowicki, z Działu Promocji UwB.

🐚Czy wiesz, że największym na świecie małżem ryjącym jest małż słoniowy (Panopea generosa)?🐚Osiąga długość 1,5 m i żyje ...
20/07/2026

🐚Czy wiesz, że największym na świecie małżem ryjącym jest małż słoniowy (Panopea generosa)?

🐚Osiąga długość 1,5 m i żyje ponad wiek (140-160 lat)!

🐚Ten gigantyczny mięczak występuje u wybrzeży zachodniej części Ameryki Północnej.

🐚Charakteryzuje się długą, mięsistą „trąbą” zwaną syfonem. Sama muszla osiąga około 15 - 20 cm długości, ale cały małż z wyciągniętym syfonem może mierzyć do 1,5 metra i ważyć ponad 4,5 kg.

🐚Przez całe życie, małż jest zakopany głęboko w piasku lub mule na dnie oceanu. Wystawia jedynie swój syfon na powierzchnię, aby pobierać wodę i odfiltrowywać z niej plankton.

🐚Małż słoniowy jest wysoko cenionym i drogim owocem morza.

Fot:
- https://storymd.com/journal/m86zdqofpj-geoduck
- https://www.instagram.com/p/CYHfs-DPvrr/
- https://www.facebook.com/FaktyNaukowe/posts/panopea-generosa-panopea-generosa-geoduck-to-du%C5%BCy-jadalny-ma%C5%82%C5%BC-morski-wyst%C4%99puje-/1270125848447968/

Adres

Ciołkowskiego 1J
Białystok
15-245

Godziny Otwarcia

Poniedziałek 09:00 - 15:00
Wtorek 09:00 - 15:00
Środa 09:00 - 15:00
Czwartek 09:00 - 15:00

Telefon

+48857457322

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Uniwersyteckie Centrum Przyrodnicze - UwB umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Ta Szkoła

Wyślij wiadomość do Uniwersyteckie Centrum Przyrodnicze - UwB:

Skróty

Udostępnij

Kategoria