Koło Naukowe Archeologii Współczesności i Bronioznawstwa „Szare Banderia”

29/05/2026

🏛️ Zanim totalnie wpadniemy w juwenaliowy vibe, łapcie szybki throwback do przedwczorajszego spotkania o urbeksie ⏳😅

⏳Mogłoby się wydawać, że to totalny cringe, że na naszym spotkaniu o urbeksie był zupełny kameral 💀 No, ale co zrobisz, jak Uczelnia funduje nam zajęcia do 19.30 (wielkie L dla planu 📉). Ale w sumie wyszło z tego gigantyczne W! ✨ Uformowała się nam mega zgrana zgrajka i tylko real ones jadą z Redman Reaktywacja na urbeksowego tripa.

Od razu mówimy: gatekeepujemy info o tym, gdzie i kiedy wbijamy na miejscówkę. Czemu? Bo to lekki przypał na srogim nielegalu może być, a bagiety w drodze 🚔🤫

Błagamy, nie róbcie share'a tego posta 🙏 Rektor Uniwersytet Łódzki nie może tego obczaić, bo będzie inba i nas scanceluje z uczelni. Idźcie chillować i flexować się na Juwenaliach, może się skrosujemy, elo! 🎉🍻

A teraz na poważnie 😊 W minioną środę (27 maja) mury Instytut Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego gościły wyjątkowe wydarzenie. Odbyły się u nas warsztaty poświęcone eksploracji miejskiej, które poprowadził Radek „Redman” Stępień z Festiwal Eksploracji Miejskiej (Redman Reaktywacja).

Dziękujemy za obecność wszystkim uczestnikom 🙌

📸 Podczas spotkania spojrzeliśmy na urbex nie tylko jako na pasję, ale przede wszystkim jako na formę bezpośredniego doświadczania przeszłości.

🏚️ Dla tych, którzy nie mogli być z nami – czym właściwie jest urbex w ujęciu akademickim? To nie tylko odwiedzanie opuszczonych obiektów i krajobrazów związanych z dziedzictwem XX i XXI w. To także działanie, które w sposób nieinwazyjny pozwala zaobserwować procesy rozpadu i transformacji badanej przestrzeni.

Urbex pozwala nam obserwować procesy powstawania, trwania i zanikania dziedzictwa, stając się jedną z fascynujących form archeologii współczesności i refleksji nad materialnym wymiarem zanikającej pamięci 🧠

23/05/2026

👋 Zapraszamy wszystkich zainteresowanych, szczególnie studentów ze współpracujących z nami Studencko-Doktoranckie Koło Naukowe Etnologów UŁ Wagabunda i SKN Civitas, na warsztaty „Dotykając historii”, które poprowadzi Radek Redman Stępień z Festiwal Eksploracji Miejskiej (Redman Reaktywacja)🏛️

📅 Kiedy: środa, 27 maja 2026 r.
⏰ O której: godz. 19.30
📍 Gdzie: s. 1.C IA UŁ przy ul. W. Lindleya 3 (wejście także przez Instytut Archeologii UŁ od strony ul. G. Narutowicza 65)

W trakcie spotkania dowiemy się, jak wygląda urbex okiem praktyka oraz z jakimi wyzwaniami z zakresu etyki, poszanowania praw własności i bezpieczeństwa trzeba sobie radzić, dokumentując fotografią niedostępne często relikty niedawnej przeszłości 📷

❓ Czym jest urbex?
To forma bezpośredniego doświadczania przeszłości poprzez eksplorację stosunkowo niedawno opuszczonych miejsc, które poddane zostały już wczesnym etapom archeologizacji 🏚️ Jest to też działanie, które w sposób nieinwazyjny pozwala zaobserwować procesy rozpadu, transformacji i trwania badanej przestrzeni.

Sam termin „urbex” wywodzi się z angielskiego „urban exploration” i odnosi się do odwiedzania oraz dokumentowania opuszczonych obiektów i krajobrazów, najczęściej związanych z dziedzictwem XX i XXI w. 🏙️ Mimo nazwy zjawisko to nie ogranicza się wyłącznie do przestrzeni miejskich.

Urbex może przyczynić się do wyzwolenia w naszej świadomości przejawów „archeologicznej wyobraźni”, czyli sposobu myślenia o niedawnej przeszłości poprzez kontakt z jej materialnymi pozostałościami 🧠 Może się on również stać metodą badawczą i sposobem poznawania współczesnego dziedzictwa. Możemy go więc traktować jako metodę obserwowania procesów powstawania, trwania i zanikania dziedzictwa (ang. heritage in the making), dlatego bywa on postrzegany jako jedna z form archeologii współczesności i refleksji nad materialnym wymiarem zanikającej pamięci ⏳

22/05/2026

W dniu 21 maja 2026 r. trzy członkinie naszego Koła, piszące prace dyplomowe dotyczące miejsc zbrodni totalitarnych w lasach podłódzkich oraz w pow. kaliskim, a także goszczący w Łodzi mgr Peter Hinterndorfer z Institut für jüdische Geschichte Österreichs/Jewish History in Austria, zwiedzili Muzeum byłego niemieckiego Obozu Zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem oraz pobliski Las Rzuchowski.

Po obu miejscach oprowadził nas mgr Andrzej Grzegorczyk, absolwent Instytut Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego, kierownik działu naukowego oraz działu zbiorów Muzeum Dzieci Polskich - ofiar totalitaryzmu. Wydarzenie odbyło się w ramach współpracy tej placówki muzealnej z Wydział Filozoficzno-Historyczny Uniwersytet Łódzki. Andrzej Grzegorczyk w sposób niezwykle interesujący dzielił się z nami swą ogromną wiedzą o zwiedzanych miejscach, wyniesioną także z wieloletniej pracy w Muzeum w Chełmnie, za co bardzo gorąco dziękujemy. Do naszego wyjazdu dołączyli się także studenci I r. mgr. wojskoznawstwa w ramach zajęć z prof. Anną I. Zalewską, a także doktorantka i studentka archeologii oraz napotkana turystka z Francji.

Dla Petera Hinterndorfera, specjalizującego się w badaniach obozów nazistowskich na terenie Austrii, szczególnie ważny był fakt, że ofiarami zbrodni popełnionych w Chełmnie byli także obywatele Austrii.

Zwiedzanie terenu dawnego obozu zagłady oraz Lasu Rzuchowskiego stało się dla nas nie tylko doświadczeniem poznawczym, ale również silnym wyzwaniem emocjonalnym, pozwalającym spróbować zrozumieć ogrom bestialstwa i cierpienia, które przyniosła Europie rasistowska ideologia III Rzeszy.

Niemieckie zbrodnie nazistowskie w Lesie Rzuchowskim rozpoczęły się już 15 listopada 1939 r. od egzekucji 56 polskich zakładników (w tym przedstawicieli inteligencji) wykonanej przez żołnierzy Wehrmachtu i niemiecką żandarmerię. Od grudnia 1941 r. do kwietnia 1943 r. oraz od czerwca do lipca 1944 r. las ten stał się miejscem zbiorowych pochówków ofiar niemieckiego obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem (Kulmhof am Ner). W mobilnych komorach gazowych zamordowano łącznie od 150 do 200 tysięcy ludzi, głównie polskich Żydów z Kraju Warty i łódzkiego getta, ale również osoby deportowane z Niemiec, Austrii, Czechosłowacji oraz Luksemburga. Wśród pomordowanych, których ciała zwożono do lasu, znaleźli się także inni Polacy, jeńcy ze Związku Sowieckiego, dzieci z czeskich wsi Lidice i Ležáky, a także Romowie i Sinti pochodzący głównie z austriackiego Burgenlandu.

Od lata 1942 r. roku Niemcy rozpoczęli systematyczną operację zacierania śladów ludobójstwa o kryptonimie Sonderaktion 1005, której metody niszczenia ciał po raz pierwszy przetestowano i wdrożono właśnie w Lesie Rzuchowskim. W jej ramach zmuszano więźniów obozu do rozkopywania mogił, wyciągania zwłok i ich całkowitego palenia w polowych krematoriach, po czym zmielone prochy ostatecznie grzebano lub rozsypywano w lesie.

📷 O. Ławrynowicz

14/05/2026

04/05/2026

W dniu 28 kwietnia 2026 r. członkowie Bronioznawczego Koła Studentów Archeologii UŁ „Szare Banderia” zmienili jego nazwę na Koło Naukowe Archeologii Współczesności i Bronioznawstwa „Szare Banderia” 📅✨

Nowa nazwa w subtelny sposób aktualizuje profil działalności Koła, jednocześnie zachowując jego 24-letnią tradycję związaną z bronioznawstwem 🛡️📜 Zmiana odzwierciedla kierunek, w którym podążamy już od wielu lat, ponieważ coraz więcej akcentów kładziemy na badania i poznawanie niedawnej przeszłości 🔍📚🧭

Wciąż działamy w unikalnej przestrzeni i pozostajemy jedynym kołem naukowym w Polsce o takim profilu 🥳

08/03/2026

Zapraszamy na Dni Otwarte Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu Łódzkiego, które odbędą się 26 marca 2026 r. o godz. 17:00. To świetna okazja, aby zobaczyć, jak wyglądają studia archeologiczne oraz poznać działalność studentów i kół naukowych. 🎓

Podczas wydarzenia swoje wystąpienie zaprezentuje także nasz członek – Kamil Langier, który opowie o projekcie dotyczącym inskrypcji żydowskich więźniów odkrytych w piwnicach obozu HASAG Apparatebau „Pelcery” w Częstochowie. W trakcie prezentacji pokaże, w jaki sposób metody archeologiczne i dokumentacja cyfrowa pomagają analizować i odczytywać zachowane napisy, przywracając pamięć o ich autorach.

Na zakończenie zapraszamy również na prezentację mieczy średniowiecznych, przygotowaną przez członków naszego koła ⚔

Do zobaczenia!

02/02/2026

Rozpoczęła się sesja oraz przerwa międzysemestralna, dlatego wraz z Bronioznawczym Kołem Naukowym „Szare Banderia” postanowiliśmy spotkać się po raz ostatni przed tym okresem⚔️🛡️Przerwa od zajęć nie oznacza jednak dla nas spadku tempa! Mamy wiele pomysłów, które zaczniemy realizować jeszcze w najbliższym czasie 👉🏼🗺️🎬