Instytut Inzynierii Materiałowej Politechnika Łódzka

25/08/2026

🔬 MATERIAŁY WOKÓŁ NAS | ODCINEK 8

🔪 Od mikrostruktury do ostrej krawędzi — co kryje stal ostrza?

Patrząc na nóż, widzimy przede wszystkim kształt klingi i ostrą krawędź. Tymczasem o jego właściwościach decyduje również to, czego nie możemy zobaczyć gołym okiem.

Skład chemiczny stali, jej mikrostruktura oraz odpowiednio dobrana obróbka cieplna wpływają na twardość, odporność na zużycie i odporność na pękanie.

🔥 Podczas hartowania można uzyskać bardzo twardą mikrostrukturę, w wielu stalach z dużym udziałem martenzytu.
🌡️ Odpuszczanie pozwala następnie zmniejszyć naprężenia własne i kruchość oraz odpowiednio ukształtować właściwości materiału.

I właśnie tutaj zaczyna się prawdziwa inżynieria materiałowa. Nie chodzi bowiem o to, aby stal była po prostu „jak najtwardsza”. Trzeba znaleźć właściwy kompromis pomiędzy twardością, odpornością na zużycie i odpornością na pękanie odpowiedni do konkretnego zastosowania.

Dlatego inne wymagania stawiamy stali na nóż kuchenny, inne na nóż outdoorowy, a jeszcze inne materiałom stosowanym na precyzyjne czy przemysłowe narzędzia tnące.

Materiały, które zmieniają świat, nie zawsze muszą być skomplikowane.
Czasem kroimy nimi po prostu chleb. 🍞

📘 To już 8. odcinek serii „Materiały wokół nas”. Poprzednie znajdziecie na naszym profilu.

24/08/2026

🇵🇱🤝🇪🇸 Nowa możliwość finansowania polsko-hiszpańskich badań!

NCN ogłosiło pierwszą edycję konkursu FLAMENCO, skierowanego do polsko-hiszpańskich zespołów badawczych. Konkurs obejmuje wszystkie dyscypliny naukowe, w tym nauki ścisłe i techniczne.

🔬 To interesująca możliwość także dla zespołów prowadzących badania w obszarze inżynierii materiałowej.

❗ Ważne: warunkiem udziału jest współpraca z partnerem naukowym z Hiszpanii – projekt przygotowywany jest wspólnie przez zespół polski i hiszpański.

📅 Termin składania wspólnych wniosków: 24 listopada 2026 r.

Szczegóły konkursu w udostępnionym poście NCN 👇

Ogłaszamy pierwszą edycję konkursu

🇵🇱 🇪🇸 To wspólna inicjatywa oraz hiszpańskiej Agencia Estatal de Investigación (AEI). O granty mogą ubiegać się naukowczynie i naukowcy pracujący w Polsce, którzy chcą zrealizować wspólne projekty z zespołami z Hiszpanii.

💡 Konkurs nie jest ograniczony tematycznie, można w nim zgłaszać projekty ze wszystkich dziedzin nauki obejmujące obszar badań podstawowych.

Szczegóły ⤵

24/08/2026

🌕 Inżynieria materiałowa… na Księżycu? Jak najbardziej!

ESA i ESRIC poszukują pomysłów na technologie umożliwiające wykorzystanie księżycowego regolitu do budowy przyszłej infrastruktury na Księżycu.

To wyzwanie także dla materiałowców – naukowców, studentów i zespołów rozwijających nowe materiały oraz technologie ich przetwarzania. 🚀

📅 Zgłoszenia do 2 października 2026 r.

Może kolejny materiał, który zmieni świat, powstanie… z myślą o Księżycu? 🌍🌕

🌕Zbuduj przyszłość na Księżycu! Księżyc potrzebuje nowych pomysłów. Może właśnie Twój będzie jednym z nich?

Czy Twoja technologia może pomóc stworzyć pierwszą infrastrukturę na powierzchni Księżyca? ESA - European Space Agency oraz European Space Resources Innovation Centre (ESRIC) zapraszają do udziału w 3. edycji Space Resources Challenge – międzynarodowym konkursie dla osób i zespołów rozwijających przełomowe rozwiązania wykorzystujące lokalne zasoby kosmiczne.

Wyobraź sobie technologie, które pozwolą:
🔹 wykorzystać księżycowy regolit do budowy infrastruktury in-situ,
🔹 tworzyć rozwiązania potrzebne przyszłym astronautom i systemom robotycznym,
🔹 przygotować technologie dla kolejnej ery eksploracji Księżyca.

Konkurs jest otwarty dla:
🚀 startupów,
🎓 studentów i uczelni,
🔬 naukowców,
🛰️ zespołów technologicznych i innowatorów.

Pięć zespołów zaprezentuje swoje rozwiązania w ESA LUNA w Kolonii i otrzyma wsparcie finansowe w wysokości 50 000 EUR na przygotowanie prototypów.
🏆 Najlepszy projekt otrzyma zaś wsparcie o wartości 500 000 EUR na dalszy rozwój technologii z perspektywą przyszłej demonstracji w warunkach kosmicznych.

Formularz rejestracyjny a także więcej informacji o wydarzeniu dostępne są na oficjalnej stronie konkursu: https://src.esa.int/.

📅 Zgłoszenia zbierane są do 2 października 2026 r.

20/08/2026

🔬 MATERIAŁY WOKÓŁ NAS — ODCINEK 7

Dlaczego szkło jest przezroczyste, a metal nie? 👀

Patrzymy przez szybę i widzimy, co znajduje się po drugiej stronie.
Patrzymy na metalową płytę — i widzimy przede wszystkim światło odbite od jej powierzchni.

Dlaczego dwa materiały tak różnie zachowują się wobec światła?

Odpowiedź kryje się m.in. w ich strukturze elektronowej i sposobie oddziaływania ze światłem.

🔹 W typowym szkle znaczna część światła widzialnego może przejść przez materiał, ponieważ nie jest silnie pochłaniana.

🔸 W metalu swobodne elektrony przewodnictwa silnie oddziałują z padającym światłem. W efekcie znaczna część światła zostaje odbita, a część jego energii pochłonięta.

A co dzieje się, kiedy szkło zmatowimy?
Światło nadal może przez nie przechodzić, ale jest rozpraszane w wielu kierunkach. Dlatego obraz za szybą staje się niewyraźny.

To właśnie takie zjawiska pokazują, że właściwości materiałów decydują o tym, jak działają przedmioty, z których korzystamy każdego dnia.

Bo materiały, które zmieniają świat, nie zawsze muszą wyglądać spektakularnie.
Czasem wystarczy spojrzeć przez okno. 🪟✨

19/08/2026

☕ MATERIAŁY WOKÓŁ NAS — ODCINEK 6

Dlaczego kawa w termosie po kilku godzinach nadal jest gorąca?

To nie magia. To inżynieria materiałowa. 🔬

Termos wygląda niepozornie, ale jego konstrukcja świetnie pokazuje, jak wiele można osiągnąć dzięki odpowiedniemu połączeniu materiałów, ich właściwości i przemyślanej konstrukcji.

🔹 stal nierdzewna zapewnia trwałość i odporność na korozję,
🔹 próżnia między ściankami silnie ogranicza przewodzenie i eliminuje konwekcję,
🔹 warstwa o niskiej emisyjności ogranicza wymianę ciepła przez promieniowanie,
🔹 tworzywa i uszczelki pomagają zmniejszyć straty ciepła w okolicy zamknięcia.

I właśnie termos pokazuje coś jeszcze ciekawego: czasem ogromne znaczenie ma nie tylko materiał, ale również… jego brak. 😉

Próżnia nie jest materiałem, a jednak odgrywa kluczową rolę w działaniu całej konstrukcji.

Bo inżynieria materiałowa to nie tylko pytanie „z czego to zrobić?”. To także wiedza o tym, jak połączyć właściwości materiałów i rozwiązania konstrukcyjne, aby osiągnąć konkretny efekt.

☕ Następnym razem, gdy po kilku godzinach nalejesz z termosu gorącą kawę, spójrz na niego trochę inaczej.

Bo materiały, które zmieniają świat, nie zawsze znajdują się w rakietach, implantach czy zaawansowanych laboratoriach.
Czasem trzymamy je po prostu w dłoni.

18/08/2026

📣 Są jeszcze wolne miejsca!

Nie dostałeś się na wybrany kierunek? A może dopiero teraz zastanawiasz się, co chcesz studiować?

To jeszcze nie koniec rekrutacji! 🎓

Od 1 do 14 września 2026 r. będzie trwała rekrutacja dodatkowa na kierunek:

🔬 Materiały i technologie przyszłości – studia I stopnia

To kierunek dla tych, którzy chcą nie tylko poznawać nowe technologie, ale również rozumieć, z czego powstają i dlaczego działają.

🚀 Kosmos
🦾 Medycyna i implanty
🚗 Motoryzacja
⚡ Energetyka
💻 Elektronika
🔬 Nowoczesne materiały i technologie

Za każdą z tych dziedzin stoją materiały – coraz lżejsze, wytrzymalsze, inteligentniejsze i projektowane do zadań, które jeszcze niedawno wydawały się niemożliwe.

U nas poznasz je nie tylko z podręczników. Czekają na Ciebie laboratoria, badania, projekty i praktyczne poznawanie inżynierii materiałowej.

🗓 Rekrutacja dodatkowa: 1–14 września 2026 r.

👉 Szczegóły i rejestracja:
rekrutacja.p.lodz.pl

Dołącz do twórców technologii przyszłości.

Bo materiały są wszędzie.
My pokażemy Ci, dlaczego zmieniają świat. 🌍

17/08/2026

Archeologia spotyka inżynierię materiałową 🔬

Co może powiedzieć fragment tkaniny zachowany w XVII-wiecznym grobie? Okazuje się, że bardzo wiele – szczególnie gdy do badań archeologicznych dołączą metody współczesnej inżynierii materiałowej.

W czasopiśmie Journal of Archaeological Science: Reports ukazał się artykuł poświęcony wyjątkowemu pochówkowi młodej kobiety odkrytemu na XVII-wiecznym cmentarzu w Pniu. Nietypowe elementy pochówku, w tym sierp umieszczony przy szyi oraz kłódka przy palcu stopy, sprawiły, że znalezisko stało się przedmiotem szerokich, interdyscyplinarnych badań.

Jednym z analizowanych elementów były zachowane fragmenty ozdobnego pasa (galonu). W badaniach wykorzystano m.in. skaningową mikroskopię elektronową (SEM) oraz analizę EDS, które pozwoliły przyjrzeć się strukturze materiału oraz określić skład jego metalowych elementów.

Badania wykazały obecność srebrnej płaskiej nici (Ag) oraz złoconej srebrnej lamelki (Ag + Au) oplatającej jedwabny rdzeń. W analizowanych próbkach nie stwierdzono znaczącej zawartości miedzi.

Współautorem publikacji jest dr hab. inż. Jacek Grabarczyk, prof. uczelni z Instytutu Inżynierii Materiałowej Politechniki Łódzkiej, który prowadził badania materiałowe z wykorzystaniem SEM.

To świetny przykład tego, że inżynieria materiałowa pomaga nie tylko projektować technologie przyszłości. 🔬 Może również dostarczać informacji o materiałach i technologiach stosowanych przed setkami lat, wspierając badaczy w poznawaniu przeszłości.

📖 D. Poliński, M. Zagrodzka i in., A unique, non-normative burial of a young adult female from a 17th-century cemetery in Pień, north-central Poland. A multidisciplinary approach, Journal of Archaeological Science: Reports, 74 (2026), 105967.

14/08/2026

🔬 Jak połączyć metal, który waży tak niewiele?

Stopy magnezu należą do najlżejszych metalicznych materiałów konstrukcyjnych. Wysoki stosunek wytrzymałości do masy sprawia, że są interesujące m.in. dla motoryzacji, lotnictwa i zastosowań biomedycznych. Ich skuteczne łączenie pozostaje jednak poważnym wyzwaniem technologicznym.

W czasopiśmie Materials ukazała się nowa publikacja „Welding Techniques for Magnesium Alloy Joints: A Comprehensive Review”, której współautorem jest dr Adam Rylski z Instytutu Inżynierii Materiałowej Politechniki Łódzkiej.

Autorzy przedstawiają szeroki przegląd metod spajania stopów magnezu – od TIG/GTAW, MIG/GMAW i spawania laserowego, przez FSW i metody dyfuzyjne, aż po technologie wybuchowe i hybrydowe. Analizują ich możliwości, ograniczenia oraz wpływ parametrów procesu na mikrostrukturę i właściwości otrzymywanych złączy.
Szczególne znaczenie mają techniki łączenia w stanie stałym, takie jak FSW, pozwalające ograniczać część problemów charakterystycznych dla spawania stopów magnezu.
📖 Materials 2026, 19, 3355
DOI: 10.3390/ma19153355
Gratulujemy Autorom publikacji! 👏

13/08/2026

🔬 ODCINEK 5 | MATERIAŁY WOKÓŁ NAS!

🧲 Dlaczego magnes przyciąga żelazo, ale nie aluminiową puszkę czy miedziany przewód?

Choć wszystkie te materiały są metalami, ich zachowanie w polu magnetycznym może być zupełnie inne.

Żelazo i nikiel należą do materiałów ferromagnetycznych i silnie reagują na pole magnetyczne. Aluminium i tytan są paramagnetykami – ich reakcja jest znacznie słabsza. Miedź natomiast jest diamagnetykiem i w polu magnetycznym zachowuje się jeszcze inaczej.

🔬 O tym, czy i jak materiał reaguje na pole magnetyczne, decydują m.in. jego struktura elektronowa, skład chemiczny oraz struktura materiału. Dlatego nawet w przypadku stali odpowiedź nie zawsze jest taka sama – wiele jej gatunków jest ferromagnetycznych, ale nie wszystkie.

A po co nam ta wiedza?

Właściwości magnetyczne materiałów wykorzystujemy każdego dnia – w silnikach elektrycznych, generatorach, głośnikach, dyskach twardych, separatorach magnetycznych czy urządzeniach MRI.

👉 A teraz mały test: spójrz na grafikę i spróbuj odpowiedzieć bez podpowiedzi:

Które z pokazanych metali przyciągnie zwykły magnes? 🧲
Napisz w komentarzu. 👇

Bo materiały kryją w sobie znacznie więcej, niż widać na pierwszy rzut oka. 🔬

12/08/2026

🎓 Masz osiągnięcia? Pokaż je i zawalcz o stypendium!

Trwają zgłoszenia do 14. edycji Programu Stypendialnego Fundacji Politechniki Łódzkiej! 💪

To szansa dla studentów, którzy rozwijają swoje pasje, realizują ambitne projekty i mogą pochwalić się wyjątkowymi osiągnięciami.

Kapituła Programu docenia m.in.:
🔬 osiągnięcia naukowe,
🏆 sukcesy sportowe,
💡 działalność związaną z przedsiębiorczością,
🚀 a także inne szczególne osiągnięcia i aktywności.

Jeśli masz na swoim koncie coś, z czego jesteś dumny – warto się zgłosić!

📅 Na zgłoszenia jest czas do 8 września 2026 r.

👉 Szczegóły Programu i formularz zgłoszeniowy:
https://fundacja.p.lodz.pl/rt.../program-stypendialny-2026/

Nie czekaj do ostatniej chwili. Powodzenia! 🍀