Katedra Geologii i Geomorfologii UŁ

13 maja 2026r. doktoranci naszej Katedry zaprezentowali referaty poświęcone postępom w przygotowaniu rozpraw doktorskich.

Była to doskonała okazja do zapoznania się z aktualnymi kierunkami badań prowadzonych przez młodych naukowców. Mogliśmy posłuchać m.in. o historii rozwoju zbiornika Ostrowite na podstawie badań paleośrodowiskowych czy obecności mikroplastiku w osadach rzecznych.

Wszystkim doktorantom gratulujemy niezwykle interesujących wystąpień i życzymy dalszych sukcesów w pracy badawczej.

🌍 Myślisz o wyborze seminarium licencjackiego? Sprawdź ofertę Katedry Geologii i Geomorfologii UŁ! 🌍

W naszej Katedrze realizowane są prace licencjackie o różnym charakterze:
🔬 badawczo-analityczne – nastawione na rozwiązanie konkretnego problemu naukowego i odkrywanie nowych zależności w środowisku przyrodniczym,
📚 monograficzne – kompleksowo opisujące wybrane zjawiska, obiekty lub obszary z perspektywy geograficznej.
Zakres tematyczny prac obejmuje m.in.:
🌿 relacje między komponentami środowiska przyrodniczego,
🌍 zagadnienia monitoringu środowiska,
🏕 interakcje człowiek–środowisko.
💡 Masz własny pomysł na pracę? Świetnie – zachęcamy do proponowania autorskich tematów!
📊 Szczególnie mile widziane są prace związane z:
– geologią i geomorfologią,
– hydrochemią i ochroną wód,
– analizami środowiskowymi z wykorzystaniem teledetekcji i fotointerpretacji 🛰️

🧪 Do dyspozycji studentów pozostaje nowoczesna infrastruktura badawcza – laboratoria geologiczne, sedymentologiczne i hydrochemiczne.
📍 Jeśli interesuje Cię środowisko przyrodnicze, procesy zachodzące na Ziemi i chcesz rozwijać się naukowo – to miejsce dla Ciebie!

A my cały czas jesteśmy w formach dolinnych z elementami erozyjnymi 🤩 Tym razem dolina Wisły, niezwykle malownicze uchwycenie rozcięcia erozyjnego zboczy doliny, uchodzące do jej dna.

Konkurs na infografiki i krótkie filmy pt. GEOMORFOLOGIA DOOKOŁA, edycja 2026 został rozstrzygnięty! 📣

Kategoria INFGRAFIKI:
pierwsze miejsce: Jakub Sikorski, Aleksandra Włodarska „Widok z okna szkoły” Zespół Szkół Mechanicznych im. Józefa Piłsudskiego w Radziejowie 🥇

wyróżnienia:
• Sara Juzinkiewicz „Wybrzeża Jeziora Michigan” Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych,
• Tomasz Suleja „Wydmy śródlądowe w Polsce”,
• Timofii Sauk „Ciekawostki geomorfologiczne Kijowa” Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu,
• Antonina Frąckowiak „Ciekawostki Geomorfologiczne – Wielkopolski Park Narodowy” Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Kategoria KRÓTKIE FILMY:
pierwsze miejsce: Natalia Wróbel „Geomorfologia” Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu 🥇

nie przyznano wyróżnienia

Podczas oceny jury konkursu brało pod uwagę przede wszystkim wartość merytoryczną prac oraz kreatywność. Istotne znaczenie miały także aspekty estetyczne, których ocena nie mogła przeważać nad jakością zawartych w zgłoszonych pracach treściach.

GRATULUJEMY LAUREATOM! 👏

Dzisiaj prezentujemy kolejny jar. Na rysunku widać głębokie wcięcie erozyjne o stromych, niemal pionowych ścianach.
Piękne, prawda? 😍

Kolejny dzień i kolejna perełka 🤩
Przypominamy: seria rysunków geomorfologicznych to niepublikowane nigdy wcześniej małe dzieła sztuki. Stworzone najprawdopodobniej przez Prof. H. Klatkową w latach 50. XX w.. ⏳

Na dzisiejszym rysunku widzimy jar lessowy w dnie doliny w okolicach Ostrowca Świętokrzyskiego (Wyżyna Kielecka).
Jar to szczególny typ doliny rzecznej, a raczej jego odcinek, ukształtowany wyłącznie przez erozyjną działalność rzeki. Charakteryzuje się wąskim dnem oraz bardzo stromymi, a niekiedy nawet skalistymi zboczami.
Powstawanie jarów jest ściśle związane z budową geologiczną podłoża. Najczęściej występują:
🔹 na obszarach o budowie płytowej – jak jary Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej czy Podola,
🔹 na terenach pokrytych grubą warstwą lessu,
🔹 w odcinkach dolin zbudowanych ze skał bardzo odpornych (np. fragmenty Dunajca w Pieninach czy Doliny Kościeliskiej),
🔹 w dolinach świeżo odmładzanych, jak Wisłoka w okolicach Beska.

Jar to doskonały przykład tego, jak ogromną siłę rzeźbotwórczą ma woda — cierpliwą, konsekwentną i niezwykle skuteczną. 💧

Zaczynamy TYDZIEŃ GEOMORFOLOGII 🤩
A w naszej galerii rysunków pojawia się najsłynniejsze gołoborze, na Łysej Górze.

Określenie gołoborze wywodzi się z języka ludowego i zostało nadane przez miejscowych mieszkańców. Nazwa ta odnosi się do bezleśnych terenów – dosłownie „ogołoconych z boru” – które występują na zboczach pasm górskich. Gołoborza na Łysej Górze zbudowane są z potężnych bloków kambryjskiego piaskowca kwarcytowego, którego wiek przekracza 500 milionów lat. 🪨

Formowanie się gołoborzy miało miejsce w plejstocenie, podczas zlodowacenia północnopolskiego (bałtyckiego). W Górach Świętokrzyskich panowały wtedy warunki peryglacjalne, charakterystyczne dla obszarów położonych na przedpolu lądolodu. Sprzyjały one intensywnemu wietrzeniu mrozowemu kwarcytowych piaskowców. ❄️ Częste wahania temperatur wokół 0°C powodowały, że woda wnikająca w szczeliny skalne zamarzała i zwiększała objętość, rozsadzając skałę od środka.

Naukowców od dawna zastanawiał brak drobniejszych fragmentów skalnych pomiędzy dużymi blokami tworzącymi gołoborza. Starsze hipotezy zakładały, że mniejsze okruchy zostały wywiane przez wiatr lub wypłukane przez opady. 🌧 Jednak najnowsze badania wskazują na istotną rolę soliflukcji, czyli powolnego przemieszczania się zwietrzeliny w dół stoku. W miejscach, gdzie materiał skalny został w ten sposób usunięty, odsłonięte zostały piaskowce kwarcytowe, które następnie ulegały dalszemu wietrzeniu mrozowemu. Rozpadały się one wyłącznie na duże bloki, bez powstawania drobniejszej zwietrzeliny.

W ramach Tygodnia Geomorfologii zachęcamy do śledzenia naszego fanpage, gdzie codziennie umieszczane będą kolejne, nigdzie nie publikowane małe dzieła sztuki, inspirowane geomorfologią 😉

Prezentujemy kolejny krajobraz lessowy, dolina rzeki Szewnianka pod Miłkowem, woj. świętokrzyskie.
Rysunek wykonała najprawdopodobniej w latach 50. XX wieku prof. Halina Klatkowa, łódzka badaczka czwartorzędu, wybitna geomorfolożka. Te wspaniałe prace przeleżały kilkadziesiąt lat w naszej Katedrze, aby dziś móc je podziwiać.

Zapraszamy do udziału w konkursie GEOMORFOLOGIA DOOKOŁA! 🌍
Konkurs polega na przygotowaniu INFOGRAFIKI i/lub KRÓTKIEGO FILMU poświęconego zagadnieniom geomorfologii – nauki badającej ukształtowanie powierzchni Ziemi i innych ciał niebieskich. 🏞

Organizatorem wydarzenia jest Katedra Geologii i Geomorfologii Wydziału Nauk Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego oraz Stowarzyszenie Geomorfologów Polskich. Konkurs skierowany jest do uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych, studentów oraz wszystkich osób zainteresowanych tematyką geomorfologiczną.

Przesłaniem konkursu jest upowszechnienie wiedzy z zakresu geomorfologii. Formy geomorfologiczne mogą dawać wspaniałe i urozmaicone krajobrazy, ale warto zwrócić uwagę, że także rozległe i monotonne równiny są godne uwagi. Geomorfologia zajmuje się również przekształceniami form naturalnych na skutek działalności człowieka. Inspiracją do prac konkursowych mogą być zarówno łatwe do uchwycenia procesy geomorfologiczne, na przykład procesy eoliczne na plażach piaszczystych czy procesy stokowe po ulewnych deszczach na nieutrwalonych przez roślinność powierzchniach nachylonych, ale także procesy trudniejsze do śledzenia, ale dające spektakularne zjawiska jak na przykład formy krasowe.
Konkurs organizowany jest w ramach Międzynarodowego Tygodnia Geomorfologii, zainicjowanego przez International Association of Geomorphologists (www.geomorph.org), a w Polsce koordynowanego przez Stowarzyszenie Geomorfologów Polskich (www.sgp.org.pl). Wydarzenie to odbywa się na początku marca i stanowi doskonałą okazję zarówno do popularyzacji wiedzy geomorfologicznej, jak i do prezentacji najnowszych wyników badań naukowych. Zachęcamy do zapoznania się z kalendarzem wydarzeń Międzynarodowego Tygodnia Geomorfologii, który będzie dostępny na stronie internetowej Stowarzyszenia Geomorfologów Polskich.

🔗Informacje o poprzedniej edycji konkursu można znaleźć pod linkiem:
https://www.geo.uni.lodz.pl/aktualnosci/szczegoly/konkurs-na-infografiki-i-krotkie-filmy-geomorfologia-dookola-edycja-2025

🔗A regulamin i kartę zgłoszeniową można pobrać pod linkiem:
https://www.geo.uni.lodz.pl/wydarzenia/szczegoly/konkurs-na-infografiki-i-krotkie-filmy-geomorfologia-dookola-edycja-ii-2026

Instytut Biochemii i Biofizyki PAN zaprasza na spotkanie z okazji Święta Polskiej Stacji Antarktycznej im. H. Arctowskiego. W programie przewidziano wykłady, a prezentacje pt. "Odkrycie i badania szczątków ludzkich znalezionych na Lodowcu Ekologii" wygłosi prof. Piotr Kittel.

Z ogromną przyjemnością zapraszamy Was na wyjątkową podróż w czasie i przestrzeni. ⏳🏞️
Już wkrótce będziemy przedstawiać nieopublikowane nigdzie wcześniej, piękne i niezwykle staranne rysunki, wykonane najprawdopodobniej przez wybitną badaczkę, prof. Halinę Klatkową w latach 50. XX wieku.

Prace przedstawiają formy geomorfologiczne uchwycone w krajobrazach lessowych i krasowych głównie okolic Gór Świętokrzyskich.

To unikatowe połączenie naukowej precyzji i artystycznej wrażliwości – zapis krajobrazów, które dziś często wyglądają już inaczej lub zniknęły bezpowrotnie.

Na pierwszej pracy widzimy krajobraz lessowy w okolicy Bodziechowa położony w powiecie ostrowieckim w województwie świętokrzyskim, charakteryzujący się występowaniem obszarów lessowych, szczególnie na południe od rzeki Kamiennej, które tworzą żyzne gleby rolnicze, oraz rezerwatów przyrody jak Rezerwat Lisiny Bodzechowskie, chroniący lasy na glebach lessowych.

📌 Śledźcie nas uważnie – każdy kolejny post odsłoni fragment tej niezwykłej kolekcji.
Zapraszamy do oglądania, komentowania i wspólnego odkrywania dawnych krajobrazów!