NA OPAK

Gdzie powstaje język? W jaki sposób jest on produkowany? Co wywołuje zaburzenia mowy i trudności w pisaniu/czytaniu? To tylko kilka z wielu pytań na które odpowiedzi szuka neurolingwistyka. 🧠💬

Neurolingwistyka to dziedzina nauki, która bada związki między językiem a mózgiem. Badania w tej dziedzinie dostarczają nam fascynujących wniosków na temat tego, jak mózg osoby dorosłej przyswaja nowy język. Okazuje się, że nie jesteśmy ograniczeni wiekiem, a przekonanie, że tylko dzieci są w stanie nauczyć się nowych języków płynnie jest błędne.

Jako dorośli posiadamy większe zasoby poznawcze, które pozwalają nam lepiej analizować i zrozumieć nowe reguły językowe. Nasze umiejętności werbalne również są lepiej rozwinięte, co przekłada się na szybsze przyswajanie słownictwa i gramatyki.

To nie znaczy jednak, że nauka języka obcego jako dorosły jest łatwa. Osoby dorosłe często odczuwają pewne trudności w porównaniu do dzieci. Nauka wymaga więcej zaangażowania i celowości, a język ojczysty nierzadko stwarza dodatkową przeszkodę do przeskoczenia.

A Wy co myślicie na temat neurolingwistyki i nauki języka obcego jako osoby dorosłej? 💭 Podzielcie się swoimi spostrzeżeniami i doświadczeniami w komentarzach!

W procesie uczenia się każdej osoby przychodzi moment zderzenia ze ścianą, w którym zrobienie dalszego progresu wydaje się niemożliwe. Dzieje się tak zazwyczaj wtedy, kiedy

1. to czego się uczymy jest już na tyle skomplikowane/zaawansowane, że przyswojenie i zrozumienie wymaga znacznie więcej czasu niż w przypadku podstaw

lub

2. uczymy się już tak długo, że łapie nas nuda i zmęczenie materiałem.

W pierwszym przypadku musimy sobie i naszym mózgom dać czas na ogarnięcie tematu. W drugim (który jest zjawiskiem psychologicznym, nie neurobiologicznym! Pomijając stres i choroby zdolność mózgu do zdobywania wiedzy nie zmienia się) warto zastanowić się nad dotychczasowym sposobem uczenia się i wprowadzić zmiany. (Dlatego też w przypadku nauki języków obcych, jeżeli czyimś celem jest możliwie najszybsza i najefektywniejsza nauka, to jestem zwolenniczką zmiany lektora co jakiś czas ;) controversial, I know.)

Ważne, aby pamiętać, że moment zastoju jest czymś naturalnym i niestety nieuniknionym. I kiedy już nadejdzie, to nie panikować i nie zniechęcać się, tylko zastanowić się jak najlepiej sobie z nim poradzić.

PS. Osobiście uważam, że zaakceptowanie poziomu na jakim jesteśmy w momencie wystąpienia efektu plateau też jest spoko! Nie we wszystkim musimy być mistrzami, a odstawienie nauki na bok na jakiś czas może okazać się właśnie tym czego potrzebowaliśmy : )

Jeżeli wpiszecie w przeglądarkę „język definicja”, to wyskoczy Wam wiele wyników i definicji, z których większość będzie brzmiała mniej więcej tak „system znaków i dźwięków służących do porozumiewania się”. Ja lubię myśleć o języku przede wszystkim jako o sposobie organizacji świata. Ucząc się kolejnych języków obcych mamy możliwość odkrywać świat na nowo, ponieważ każdy język będzie opisywał go na swój własny sposób.

(Pomyślcie chociażby o polskim fochu, który jako tako nie ma swoich odpowiedników w innych językach i zastanówcie się ile takich wyrażeń istnieje w różnych językach. Niesamowite, co nie?)

Nauką, która bada to jak język wpływa na nasze postrzeganie rzeczywistości jest psycholingwistyka.

Ps. Wiedzieliście, że kiedy komunikujecie się w różnych językach, Wasza osobowość będzie inna w każdym z nich? Są to drobne różnice, ale jednak są :D

Z zatrważającą częstotliwością słyszę, że ktoś jest za stary na naukę i że w jej/jego wieku, to nie ma co już liczyć na dobre opanowanie języka. I chociaż rozumiem skąd takie przeświadczenie, to strasznie mnie ono frustruje.

Owszem, zdolności poznawcze mózgu wraz z wiekiem ulegają pogorszeniu ALE! w normalnym starzeniu się mózgu zmiany dotyczące możliwości poznawania i zapamiętywania zachodzą bardzo powoli. (Zupełnie inaczej jest w przypadku demencji, kiedy mózg „starzeje się” w przyspieszonym tempie.)

Skąd więc trudności w nauce im jesteśmy starsi?

Z przebodźcowania i zmęczenia.

Dla każdego normalne jest, że po wykonaniu ciężkiej pracy fizycznej, musi dać ciału odpocząć. O odpoczynku dla mózgu pamięta mało kto, a ten bidulek naprawdę go potrzebuje, żeby móc dobrze funkcjonować. Nasze mózgi pracują non-stop. Dom, praca, dzieci, pies, wizyta u lekarza, media społecznościowe.. itd. Jak myślicie, który organ jest odpowiedzialny za ogarnianie tego wszystkiego? (Że już nie wspomnę o jednoczesnym nadzorowaniu wszystkich procesów w naszych ciałach.)

I ja wiem, że fajnie jest sobie pooglądać memy albo puścić jakiś odmóżdżacz, ale to nie jest odpoczynek dla naszych mózgów, one wtedy dalej muszą przetwarzać.

Jeżeli chcecie poprawić zdolności poznawcze to pamiętajcie o higienie snu, regularnym ruchu i ograniczaniu czasu przed ekranem.

Mózg uczy się wtedy, kiedy jest do tego zmotywowany. Dzieje się tak w 3 sytuacjach. W przypadku nauki języka obcego może to wyglądać następująco:

1 uczenie się w praktyce (np. uczestnicząc w spotkaniach w języku obcym w pracy) lub z literatury branżowej – zdobywana wiedza jest przydatna;

2 uczenie się poprzez oglądanie filmów/seriali, słuchanie piosenek w języku obcym – nauka jest przyjemna;

3 zarywanie nocki do egzaminu – włącza się stres (zdecydowanie odradzam :P zapomnicie wszystko szybciej niż się nauczyliście).

Zdolność skupienia uwagi w świecie, który non-stop bombarduje nas mnóstwem bodźców, to nie lada wyczyn. Zwłaszcza, że niestety nie posiadamy „centrum uwagi” w głowie. Zdolność skupienia się zależy od systemu neuronów rozlokowanego w całym mózgu. To który obszar będzie aktywowany, uwarunkowane jest tym na jaką informację będziemy kierować uwagę.

Kiedy skupiamy się na czymś neurony odpowiadające za przetworzenie tej informacji zaczynają synchronizować się we wzmożony sposób i nadawać na wspólnej frekwencji (8-12Hz), podczas gdy neurony przetwarzające pozostałe, mniej istotne informacje zostają stłumione.

Ważną rolę w skupianiu uwagi i koncentracji odgrywają również neuromodulatory, takie jak acetylocholina, dopamina i noradrenalina. Dzięki nim jesteśmy w stanie oddzielić informacje istotne od tych, które nas rozpraszają.

Na szczęście nad skupianiem uwagi i koncentracją można pracować poprzez np.:
☑️ ustalanie celów,
☑️ wyznaczanie terminu na wykonanie danego zadania (dobrze jest zaznaczyć go gdzieś wizualnie w kalendarzu lub aplikacji)
☑️ określanie ram czasowych na skupienie (łatwiej jest skupić się w 15-minutowych blokach, niż na 1h)
☑️słuchanie muzyki lub dźwięków (to już kwestia indywidualna, dla niektórych jest to pomocne, innych będzie to rozpraszać)
- eliminację rozpraszaczy (np. zostawienie telefonu w innym pomieszczeniu 😉)

Teoria wielorakiej inteligencji Gardnera to kolejna z tych teorii, które z jednej strony fajnie porządkują świat, ale z drugiej nie mają większego przełożenia na to jak faktycznie się uczymy.

Tak, dobrze jest wiedzieć jakie są nasze mocne strony i dobrze jest je rozwijać i z nich korzystać.

Nie, nie musimy się ograniczać przez to, że akurat nie mamy predyspozycji do czegoś. Nad każdym z typów inteligencji można pracować.

Nie da się być dobrym we wszystkim, ale fajnie jest wszystkiego spróbować ;)

Henry Ford powiedział: „Jeżeli myślisz, że coś możesz lub czegoś nie możesz, za każdym razem masz rację.”

Ford głęboko wierzył w siłę pozytywnego myślenia w drodze do sukcesu. Wiele osób, tak podejrzewam, sprowadzi ten cytat do afirmacji, manifestowania i innych takich tam, i w zależności od tego czy podpisuje się pod taką filozofią życia albo zacznie bić brawo, albo przewróci oczami i westchnie z pożałowaniem. Osobiście, w 100% zgadzam się z panem Henrym.

Nie, nie wierzę w afirmację, natomiast codziennie widzę w swojej pracy jak istotne jest odpowiednie nastawienie w procesie uczenia się.

(No chyba nie myśleliście, że nie powiążę tego z nauką ;) )

Dużo pisałam już o uczeniu się z punktu widzenia neurologii. Dzisiaj, w tym poście, chcę zwrócić Waszą uwagę na jeden z jego psychologicznych aspektów – nastawienie. Sama wiara w to, że jesteśmy w stanie coś zrobić, jeszcze nie sprawi, że faktycznie to zrobimy, ale z całą pewnością pomoże nam przybliżyć się do celu. Osoby, które pozytywnie podchodzą do procesu uczenia się zdecydowanie szybciej przyswajają wiedzę, lepiej radzą sobie z nieuniknionymi błędami i porażkami, i najzwyczajniej w świecie lepiej się przy tym bawią.

Myśląc „spróbuję, zobaczę, fajnie jest nauczyć się czegoś nowego, nawet jeżeli nie zostanę mistrzem” jesteście w nauce dużo bardziej efektywni, niż gdy w Waszych głowach krążą myśli typu „nie no jestem beznadziejny/a, nic nie umiem, nigdy niczego się nie nauczę, na co mi to było”.

So, give up the negative talk, it’s not doing you any good. Just sayin’ :)

Większość z nas rozpoczyna naukę języka obcego z konieczności, czy to w szkole, czy w pracy. Dla niektórych jest to przyjemność. Mało kto robi to dla korzyści jakie nauka języka ma dla mózgu (i zdrowia!).

Kilka faktów o tym jak nauka języków obcych wpływa na nasze mózgownice 😊

• Jest jak siłownia dla mózgu = poprawia neuroplastyczność, czyli zdolność mózgu do tworzenia nowych połączeń (synaps), a więc do uczenia się ogółem;

• Poprawia funkcje kognitywne mózgu (pamięć, koncentracja, mowa, procesy obliczeniowe i in.);

• Spowalnia starzenie się mózgu i opóźnia wystąpienie/łagodzi objawy chorób neurodegeneracyjnych (np. Alzhaimera, Parkinsona);

• Poprawia funkcjonowanie kory przedczołowej odpowiedzialnej m.in. za planowanie, rozważanie konsekwencji działań, kontrolę gwałtownych emocji.

Najwięcej korzyści z nauki języka obcego zauważalne jest u osób, które opanowały nowy język w stopniu komunikatywnym. Nie znaczy to jednak, że korzyści z nauki języka nie będą obserwowane również u osób o niższym poziomie biegłości.

A, i co istotne, nauka jakiejkolwiek nowej umiejętności będzie odbywała się z korzyścią dla mózgu. Nie musi to wcale być język obcy ;)