05/01/2026
Важлива інформація для всіх, хто вивчає польську.
👉 Від 1 січня 2026 року набувають чинності зміни в правописі, впроваджені Радою польської мови ПАН.
Відтепер значно більше слів потрібно писати з великої літери:
🔸 крім назв національностей типу P***k, Ukrainiec, Amerykanin, також назви мешканців міст, районів, поселень і сіл: Warszawianin, Mokotowianin, Krakowianin;
🔸 загальні географічні та топографічні назви, а також назви громадських місць (замок, палац, острів, півострів, алея, кав’ярня, готель, парк, книгарня — все, крім слова «ulica»): Wyspa Uznam, Półwysep Hel, Plac Zbawiciela, Aleja Róż, Kopiec Wandy, Park Kościuszki, Kościół Mariacki, Pałac Staszica, Most Poniatowskiego, Zamek Książ, Kościół Mariacki, Park Oliwski, Hotel pod Różą, Kawiarnia Drukarnia;
🔸 загальні назви марок автомобілів, навіть якщо поряд немає слова-означення: Pod oknem stoi czerwony Ford, nie tylko samochód marki Ford.
Зміни щодо правопису разом або окремо стосуватимуться:
🔹 слів з частинами pół, niby, quasi — вони писатимуться разом: nibyludowy, nibyartysta, quasinauka, quasidemokracja; єдиний виняток: якщо йдеться про ідентичність або походження, пишемо з pół- через дефіс: pół-Polka;
🔹 часток -bym, -byś, -by, -byśmy, -byście: вони писатимуться окремо, якщо поруч стоятиме сполучник: czy by, ale by, jak by, kiedy by, а НЕ czyby, aleby, jakby, kiedyby;
🔹 дієприкметників з «не», які тепер у будь-яких випадках пишуться разом: nieumyty samochód, niepalący mężczyzna, niewierzący w cuda.
Можна писати і так, і так:
◆ присвійні прикметники -owy, -in(yn), -ów — і з великої, і з малої літери: jackowe dzieci / Jackowe dzieci, Zosina lalka / zosina lalka;
◆ неофіційні етнічні назви — також і з великої, і з малої літери: angol / Angol, żabojad / Żabojad, szkop / Szkop, kitajec / Kitajec, jugol / Jugol, makaroniarz / Makaroniarz;
◆ слова з частинами super-, ekstra-, eko-, wege-, mini- і подібні — і разом, і окремо: ekozakupy / eko zakupy, minispódniczka / mini spódniczka, wegeburger / wege burger, superpomysł / super pomysł (АЛЕ: super-Europejczyk, mini-Olimpiada, бо з власними назвами — через дефіс). А tuż-tuż можна і чере дефіс, і окремо, і через кому.
Найшвидше нові правила в Польщі мають опанувати учні, які вже цьогоріч складатимуть іспити, а також, звісно, всі медіа.
👉 Докладніше про всі зміни — в онлайн-виданні «Mały słownik ortograficzny. Nowe reguły pisowni 2026» (покликання додамо в коментарях).
*****
Ważna informacja dla wszystkich uczących się języka polskiego.
👉 Od 1 stycznia 2026 roku wchodzą w życie zmiany w ortografii wprowadzone przez Radę Języka Polskiego PAN.
Od tej pory znacznie więcej wyrazów będzie pisanych wielką literą:
🔸 oprócz nazw narodowości, takich jak P***k, Ukrainiec, Amerykanin, także nazwy mieszkańców miast, dzielnic, osiedli i wsi: Warszawianin, Mokotowianin, Krakowianin;
🔸 ogólne nazwy geograficzne i topograficzne oraz nazwy miejsc publicznych (zamek, pałac, wyspa, półwysep, aleja, kawiarnia, hotel, park, księgarnia — wszystko oprócz słowa ulica): Wyspa Uznam, Półwysep Hel, Plac Zbawiciela, Aleja Róż, Kopiec Wandy, Park Kościuszki, Kościół Mariacki, Pałac Staszica, Most Poniatowskiego, Zamek Książ, Park Oliwski, Hotel Pod Różą, Kawiarnia Drukarnia;
🔸 ogólne nazwy marek samochodów — nawet jeśli nie występuje obok nich wyraz określający: Pod oknem stoi czerwony Ford, a nie tylko samochód marki Ford.
Zmiany dotyczące pisowni łącznej i rozdzielnej obejmą:
🔹 wyrazy z elementami pół, niby, quasi — będą one zapisywane łącznie: nibyludowy, nibyartysta, quasinauka, quasidemokracja; jedyny wyjątek: gdy chodzi o tożsamość lub pochodzenie, pół- zapisujemy z łącznikiem: pół-Polka;
🔹 cząstki -bym, -byś, -by, -byśmy, -byście — będą pisane osobno, jeśli wystąpi obok nich spójnik: czy by, ale by, jak by, kiedy by, a nie czyby, aleby, jakby, kiedyby;
🔹 imiesłowy z nie, które odtąd we wszystkich przypadkach zapisujemy łącznie: nieumyty samochód, niepalący mężczyzna, niewierzący w cuda.
Dopuszczalne będą oba zapisy:
◆ przymiotniki dzierżawcze z przyrostkami -owy, -in (-yn), -ów — zarówno małą, jak i wielką literą: jackowe dzieci / Jackowe dzieci, zosina lalka / Zosina lalka;
◆ nieoficjalne nazwy etniczne — również małą lub wielką literą:
angol / Angol, żabojad / Żabojad, szkop / Szkop, kitajec / Kitajec, jugol / Jugol, makaroniarz / Makaroniarz;
◆ wyrazy z elementami super-, ekstra-, eko-, wege-, mini- i podobnymi — zarówno łącznie, jak i rozdzielnie: ekozakupy / eko zakupy, minispódniczka / mini spódniczka, wegeburger / wege burger, superpomysł / super pomysł (ALE: super-Europejczyk, mini-Olimpiada — z nazwami własnymi zapis przez łącznik). Wyrażenie tuż-tuż można zapisać z łącznikiem, rozdzielnie lub z przecinkiem.
Najszybciej nowe zasady w Polsce będą musieli opanować uczniowie, którzy już w tym roku przystąpią do egzaminów, a także — oczywiście — wszystkie media.
👉 Szczegółowe informacje o zmianach znajdziecie w internetowym wydaniu „Małego słownika ortograficznego. Nowe reguły pisowni 2026” (link podamy w komentarzach).
