Sensoryczna Kasia

Ty czy ja jesteśmy od organizowania świata, którego dziecko jeszcze neurologicznie nie potrafi udźwignąć. Na każdym etapie życia jest taki czas.

„Co chcesz teraz robić?” To pytanie wielu rodzicom wydaje się wspierające. Dające wolność. Dające wybór. A ja w zoo zobaczyłam małego chłopca, może 4-letniego, który po tym pytaniu po prostu się zawiesił. Tłum ludzi. Hałas. Słońce. Setki bodźców. Jego układ nerwowy był już prawdopodobnie przeciążony, tylko on jeszcze nie potrafił tego nazwać.

Ja potrafię, bo jestem dorosła. Kilka minut wcześniej sama powiedziałam córce: „Moje baterie się wyczerpały. Potrzebuję ciszy.” Usiadłam z kawą na 30 minut i wróciłam do równowagi.

Ale małe dziecko tego nie umie. Nie powie: „Mój układ nerwowy ma dość. ”Ono zacznie marudzić, płakać, złościć się albo chaotycznie biegać. I właśnie dlatego małym dzieciom nie dajemy nieskończonej ilości wyborów. Dajemy dwa: „Chcesz odpocząć czy zobaczyć rekina?” „Napijemy się czy zjemy loda?”

Dwa wybory to nie kontrola.

To regulacja.

„Ty możesz szybciej. Ja mogę wszędzie.” Takie teksty zawsze uruchamiają we mnie lawinę skojarzeń. Jak bardzo chcemy, żeby było szybciej. Żeby dziecko już spało.
Już słuchało. Już się nie złościło. Najlepiej po jednej rozmowie.

Po jednej metodzie.

Po jednej „sprawdzonej” wskazówce.

Rozwój nie dzieje się „od razu”. Wymaga czasu. Systematyczności. Powtarzalności. Nie da się wykupić pakietu pomocy i przewidzieć, jak zachowa się układ nerwowy. Nie działa na komendę. Uczy się krok po kroku.

Dlatego potrzeba uważności. I cierpliwej, codziennej pracy, Twojej i mojej. Bo szybciej nie zawsze znaczy skuteczniej.

Czasem znaczy tylko… szybciej.

Każdy ma profil.
Każdy ma wrażliwości.
Każdy ma swoje „za dużo” i „za mało”.

Nie ma „normalnych” i „sensorycznych”.
Nie ma „grzecznych” i „trudnych”.

Liczy się klucz do ich świata.
I to, czy umiemy go użyć.

Są tylko układy nerwowe, które różnie odbierają świat.

Pamiętam mamę, która po pierwszym spotkaniu powiedziała: „To co teraz? Ile wizyt potrzeba, żeby to się wreszcie skończyło?”
Rozumiem to pytanie. Kiedy dziecko cierpi. Kiedy wybucha. Kiedy nie śpi.
Kiedy szkoła dzwoni kolejny raz. Rodzic chce rozwiązania. Najlepiej szybkiego. Konkretnego. Skutecznego.
Ale prawda jest taka: Nie ma złotego środka. Nie ma jednej techniki. Nie ma jednej rozmowy, która zmieni wszystko. Godzinne spotkanie w gabinecie nie jest tabletką na wszystko.
Nawet dwie godziny nim nie są.

To początek.

Początek rozumienia, jak działa układ nerwowy dziecka.
Początek przyglądania się jego biochemii i zasobom.
Początek porządkowania relacji i codziennych zasad.
Początek zauważania temperamentu, zamiast walki z nim.

Gabinet nie „naprawia” dziecka. Gabinet pomaga zobaczyć, co naprawdę się dzieje.
Bo zachowanie dziecka to nie jest jeden problem do usunięcia. To wynik współpracy wielu systemów: mózgu, ciała, emocji, środowiska. Czasem wystarczy drobna zmiana. Czasem potrzeba pracy nad snem i dietą. Czasem wsparcia sensorycznego. Czasem uporządkowania granic. Najczęściej wszystkiego po trochu.

Proces nie zaczyna się od gotowej odpowiedzi.
Zaczyna się od właściwego pytania: Co tak naprawdę próbuje mi powiedzieć układ nerwowy mojego dziecka? I kiedy rodzic przestaje szukać „magicznego rozwiązania”, a zaczyna budować zasoby krok po kroku, wtedy zaczyna się prawdziwa zmiana.
Nie spektakularna. Nie natychmiastowa. Ale trwała. Bo to nie jest szybka naprawa.
To świadome towarzyszenie dziecku w rozwoju.

Czasami wieczorem włączam sobie nagrania z treningów karate w Japonii.
Lubię patrzeć, jak się poruszają. Jest w tym coś uspokajającego. Spokojne. Skupione. Ugruntowane. Ruch nie jest przypadkowy. Nie jest chaotyczny. Nie jest nadmiarowy. Jest precyzyjny. Wypracowany. Zintegrowany. Każdy ich gest mówi: „Jestem równowagą.” „Jestem stabilnością.” „Jestem obecnością. ”
Nie muszą nic wyjaśniać. Ich ciała mówią za nich.

I wtedy myślę o dzieciach. Bo ciało zawsze mówi pierwsze. Zanim pojawi się zachowanie. Zanim pojawi się bunt. Zanim padnie z twoich ust zdanie: „nie słucha”.
Ciało jest pierwszym domem twojego dziecka. To przez nie doświadcza świata.
Jego skóra jest granicą między „ja” a resztą. Jeśli ciało czuje się bezpiecznie, dziecko może być spokojne. Jeśli ciało jest w napięciu, napięcie widać w ruchu, w głosie, w reakcji. Jeśli brakuje stabilności, pojawia się chaos.

Ciało nie kłamie. Ono pokazuje, w jakim stanie jest układ nerwowy. A ty dostrajasz się do jego ciała. Czujesz je. Reagujesz na nie. Czasem spokojem. Czasem napięciem.
I dlatego zaczynam od ciała. Nie od treningu słuchowego. Nie od biofeedbacku.
Nie od treningu umiejętności społecznych. Bo zanim dziecko nauczy się równowagi w zachowaniu, musi poczuć równowagę w sobie.

Tak jak ci mistrzowie karate.
Najpierw ciało.
Potem reszta.

Dlaczego zaczynam od ciała, kiedy rodzic chce koncentracji?

Często mówisz mi: „Chcę, żeby się skupił. Chcę, żeby zaczął słuchać.” I ja naprawdę to rozumiem.
Każdy rodzic chce, żeby jego dziecku było łatwiej w przedszkolu, w szkole, przy zadaniach.

Tylko że koncentracja to efekt. Nie punkt startowy.

Mózg nie działa w oderwaniu od ciała. Jeśli ciało jest w napięciu, dziecko jest w napięciu. Jeśli nie czuje stabilności, będzie szukało ruchu. Jeśli całą energię wkłada w to, żeby utrzymać postawę albo poradzić sobie z nadmiarem bodźców, nie ma już zasobów na skupienie.

Dlatego koncentracja nie zaczyna się w głowie. Zaczyna się w ciele.
Kiedy widzę dziecko, które wierci się na krześle, podpiera głowę przy rysowaniu, chodzi na palcach albo reaguje impulsywnie, nie myślę: „nie chce”. Wiem, że jego ciało nie ma stabilnej bazy.
Zaczynać od ciała to sprawdzić, czy potrafi stabilnie siedzieć, czy dobrze reaguje na ruch, czy nie jest w ciągłym przeciążeniu i czy odruchy nie wpływają na jego napięcie oraz postawę. To budowanie fundamentu, bo nie zaczyna się budowy domu od dachu.
Kiedy ciało zaczyna współpracować, mówisz: „On nagle zaczął się skupiać.”
To nie nagle.
To ciało w końcu poczuło się bezpiecznie.

Kucharką roku raczej nie zostanę 😅
Nie zamykam sobie tej drogi, może jeszcze mnie olśni koło siedemdziesiątki 😉
Tradycyjne święta to nie jest moja najmocniejsza strona. Chciałam, żeby było „jak w książce” - obyczajowo, perfekcyjnie, z piernikiem, z atmosferą jak z reklam.
No to… był też domek z piernika. Tylko że… nie wytrzymałam. Poszłam na skróty i z córką skleiłyśmy go klejem na gorąco. Tak wiem, cukiernik by zemdlał.
Ale stał! Przez jeden dzień. A potem został zjedzony. Do ostatniej ściany.

Czasem rodzicielstwo i rozwój dziecka to taki domek z piernika. Chcemy idealnie, a wychodzi… kreatywnie. Ważniejsze od perfekcji bywa doświadczenie, wspólna zabawa, eksperymentowanie. Nawet jeśli konstrukcja stoi na słowo honoru i klej do pistoletu. W sensoryce też chodzi o tworzenie, próbowanie, dotykanie, budowanie od nowa,
nie o perfekcyjny efekt końcowy.

Bo rozwój to nie wystawa w cukierni.

TO PROCES czasem pachnący piernikiem, czasem kruszący się w rękach,
ale wartościowy właśnie dlatego, że jest nasz i prawdziwy.

Pamiętam, jak z okazji Dnia Mamy moje dziecko wróciło z przedszkola z samodzielnie zrobionym prezentem. To był domek z patyczków i kartka w środku. Do dziś wisi na lodówce. Na kartce było napisane: „Dom jest tam, gdzie moja mama”. Pomyślałam wtedy, że dokładnie tak działają rytuały. Dają dziecku poczucie domu i bezpieczeństwa.

Rytuał jest jak ulubiona bajka. Zawsze zaczyna się tak samo, ma znanych bohaterów i kończy się przewidywalnie. To opowieść, którą codziennie piszecie razem. Może to być poranne jedzenie bułki w samochodzie, ta sama piosenka w drodze do przedszkola albo wieczorne „dobranoc” wypowiedziane tym samym tonem głosu.

Kiedy ja usypiałam swoje dziecko, zawsze śpiewałam tę samą melodię, tylko zmieniałam słowa. I działało. Wyciszało, dawało spokój i pomagało zasnąć.

Dla twojego dziecka rytuał to coś więcej niż rutyna. To kotwica w świecie pełnym zmian. To znak, że mimo nowych sytuacji i trudnych emocji jest coś stałego, co daje spokój. Dzięki temu twoje dziecko może spokojnie przejść przez dzień i czuć, że tu jest jego dom i tu jest bezpieczne.

Zawsze, gdy mówię tobie o rytuałach, podkreślam wagę schematu dnia i jego stałych punktów. Jednym z takich punktów w moim domu jest obiad. Nie lubię gotować obiadów i czuję się w tym beznadziejna. Od lat poprawiam sobie humor oglądając „Chujową Panią Domu”, bo daje mi to poczucie, że nie tylko ja mam kulinarne wpadki. Wiem jednak, że moje dziecko czeka na obiad. Bo obiad kojarzy mu się z domem, bezpieczeństwem i stałością. Dlatego nawet jeśli nie lubię gotować, wiem, po co to robię.