Latif Student Council RIU

سائين عطا محمد ڀنڀرو سنڌ جي انھن ناميارن ۽ وطن دوست اديبن مان ھڪ ھو، جنھن پنھنجي علمي ۽ قلمي پورھيي وسيلي ڌرتي ۽ ڌرتيءَ واسين جي درد کي نه صرف اجاگر ڪيو، پر پنھنجي علمي سگھ ذريعي سنڌي ادب کي سائنس ۽ تاريخ جھڙن شاندار موضوعن سان روشناس پڻ ڪرايو.

عطا محمد ڀنڀرو 1 فيبروري 1936 تي ھنڱورجا لڳ ڳوٺ بچل ڀنڀري ۾ پيدا ٿيو، پاڻ ابتدائي تعليم اتان ئي پرايائون ۽ اڳتي ھلي م دل آھيون پر جيڪڏھن ڪو اسان زنجيرون لاھجو ۽ آزاديءَ جي خوشيءَ جا ڏيئا پڻ ٻارجو.

سنڌ جي ڏاھي عالم، اديب، دانشور ۽ قومي تاريخدان سائين عطا محمد ڀنڀري جي ساگرھ جون سنڌي قوم کي مبارڪون ڏجن ٿيون ۽ سندس سالگرھ جي موقعي تي کين قومي سلام پيش ڪجي .

سنڌ جي عظيم مفڪر رهبر سنڌ سائين جي ايم سيد جي سالگرهه جي موقعي تي سندس سيس نمائي سلام پيش ڪيون ٿا رهبر سنڌ سائين جي ايم سيد سدائين پنهنجي انفرادي زندگي قربان ڪري سنڌ ۽ سنڌي ماڻهن لاء حقن جي حاصلات خاطر مثالي جدوجهد ڪئي سائين جو فڪر ئي اتحاد انساني ترقي بني آدم امن عالم تي مبني آهي سائين جو فڪر ئي سنڌ جي آزادي ۽ خوشحالي آهي

منهنجي خيال ۾ هن وقت، هن ننڍي کنڊ ۾ ٻہ ماڻهو اهڙا آهن، جيڪي پنهنجي اصولن، ڪردارن ۽ اخلاق جي ڪري مثالي حيثيت رکن ٿا. اهي آهن جي.ايم سيد ۽ عبدالغفار خان، پر بدقسمتيءَ سان اسان جي ملڪ ۾ هر سچي ۽ مخلص ماڻهوءَ کي الزامن ۽ فتوائن جو نشانو بنايو ويو آهي…!

(پير حسام الدين شاهہ راشدي)

ماڻهو ميگهہ ملهار، ص:84

تصوير ۾ سائين جيئيم سيد ۽ خان عبدالغفار خان.

شهيد سميع الله سنڌ جي منگل پانڊي سنڌ جي آزادي پهريون شعوري شهيد جو جنم ڏينهن مبارڪ…جن ڀاڳوند قومن ۾ اهڙا اڙٻنگ جُنگ جوان پيدا ٿيندا آهن انهن کي گهڻو عرصو غلام نه ٿو رکي سگهجي…!

سجاد شر

ٻيهار بہ ملنداسين،
ڪنهن دور ستاري تي،
ٽيهار بہ ملنداسين!

28 ڊسمبر مهان ڪوي شيخ اياز جي وڇوڙي جو ڏينهن..🍂🥀
شيخ اياز

سنڌ جي عظيم قومي راڳي سرمد سنڌي عرف (عبدالرحمان مغل ) جي ورسي جي موقعي تي سيس نمائي سلام پيش ڪريون ٿا جنهن راڳ جي ذريعي قومي شعور پکيڙيو..
لطيف اسٽوڊنٽس ڪائونسل

آءُٗ سنڌ کان ڪا به تمنا ڪونه ٿو رکان. مون کي سنڌ ايترو ڪجهه ڏنو آهي، جيڪو منهنجيءَ زندگيءَ جي ميرانجهڙي شام ۾ ڏياريءَ جو ڏيئو بنجي ويندو، سنڌ جي ماڻهن جيترو ڪجهه مون کي ڏنو آهي، اهي قيمتي گُل آءُٗ پنهنجي ڪفن جي ٽانڪن ۾ سبي، شايد قبر ۾ آرام جي ننڊ سمهي سگهان !
عبدالواحد آريسر

حيدر بخش جتوئي 7 آڪٽوبر 1901ع تي لاڙڪاڻي ضلعي جي ڳوٺ بَکوديرو (ويجهو موئن جي دڙو) ۾ جنم ورتو. ننڍپڻ کان ئي پڙهائيءَ ۾ شاندار، ذهن تيز ۽ نظم و ادب سان لاڳاپيل هو. 1918ع ۾ سنڌ جي پرتدرج ورنيڪيولر امتحان ۾ پهريون نمبر آندو ۽ 1923ع ۾ بمبئي يونيورسٽي کان ميٽرڪ ۾ پهرين پوزيشن حاصل ڪئي. ڊي. جِي. سائنس ڪاليج ڪراچي مان ادب ۾ آنرز حاصل ڪيا ۽ فارسيءَ ۾ امتيازي نمبراڻي سان نمايان ٿيو. شاگرديءَ دوران ئي هن شاعرانه ذوق ڏيکاريو ۽ پنهنجي نظم “ڪاليج ڪبوتر” سان پروگرامن ۾ ڌيان ڇڪايو.
حيدر بخش جتوئي تعليمي ۽ فڪري انسان هو، پر سندس دل هميشه هارين جي تڪليف ۽ زميندار نظام جي بيٺل تشدد تي ڌڙڪندي رهي. جڏهن هن ڏٺو ته سنڌ جا هاري استحصال، بي زميني، جبري لابارو ۽ بي روزگاريءَ سان تڙپندا پيا وڃن، ته هن پنهنجو سرڪاري رستو ڇڏي انقلابي عوامي تحريڪ کي اپنائڻ جو فيصلو ڪيو.
1930ع جي ڏهاڪي ۾ ٺهيل سنڌ هاري ڪميٽي جي قيادت جلد ئي حيدر بخش جتوئي جي هٿن ۾ آئي. هن تحريڪ کي هڪ مضبوط نظم سان اڳتي وڌايو ۽ هارين ۾ شعور، گڏيل تنظيم ۽ تحفظ جو احساس پيدا ڪيو. هن نعري کي سڄي سنڌ ۾ مشهور ڪيو:
"جو کيري ڪري، سو کائي!"
(He who tills, has the right to eat.)
حيدر بخش جتوئي جي قيادت ۾ هاري ڪميٽي هزارين هارين کي گڏ ڪري ڪراچي تائين آئي، سنڌ اسمبلي جو گهيرو ڪيو ۽ عوامي دٻاءَ هيٺ صوبائي حڪومت کي هارين جا حق ڏيندڙ قانون آڻڻ تي راضي ڪيو. هن جدوجهد جي نتيجي ۾ سنڌ ٽيننسي ايڪٽ 1950ع جهڙو اهم قانون آيو، جنهن هارين کي ڪجهه قانوني تحفظ ۽ حصي جي ضمانت ڏني — جيتوڻيڪ ان جي عملدرآمد ۾ خاميون رهنديون رهن، پر اهو سنڌ جي زرعي سياست ۾ هڪ تاريخي سنگ ميل ثابت ٿيو.
1955ع ۾ جڏهن ون يونٽ پاليسي ذريعي سنڌ کي وسطي سياسي حجم ۾ ضم ڪيو ويو، ته حيدر بخش جتوئي، مرڪزي مرڪزي پاليسي جي خلاف نه صرف هارين جي طبقاتي جدوجهد جاري رکي، پر سنڌ جي قومي خودمختياريءَ ۽ ثقافتي سڃاڻپ جا آواز پڻ بلند ڪيا. هن چيو:
"سنڌ جي زمين کي ون يونٽ ڪري سگهو ٿا، پر سنڌ جي شعور کي ڪڏهن به نه."
حيدر بخش جتوئي نه صرف سياسي اڳواڻ هو، پر هڪ شاعر، اديب ۽ فڪري استاد به هو. سندس تقريرون، مضمون ۽ نظم عوام جي دلين ۾ انقلاب ۽ خود اعتمادي جا نشان ڇڏي ويا. هن جو اندازِ بيان سادو، عوامي ۽ بي باڪ هو — هر ٻوليءَ جي انسان لاءِ سمجهه ۾ ايندڙ. هن جي زندگيءَ جو مقصد واضح هو: زمين تي ڪم ڪندڙ انسانن کي سندن جائز حق ڏيارڻ ، انهن جي عزت ۽ مرتبي کي بحال ڪرڻ.
حيدر بخش جتوئي جي جدوجهد جي بدولت سنڌ جي هارين ۾ هڪ نئون سياسي شعور پيدا ٿيو — جيڪو بعد ۾ ٻين تحريڪن، حقن جي جدوجهدن ۽ قومي آواز جو بنياد جو سبب بڻيو. جيتوڻيڪ هو 21 مئي 1970ع تي حيدرآباد ۾ لاڏاڻو ڪيو، پر سندس فڪري ۽ عملي ورثو زنده آهي. سنڌ جي ڳوٺن ۾ اڄ به جتوئي جي تقريرن جا حوالا ملن ٿا، سندس نظم پڙهيا وڃن ٿا ۽ سندس نعرو هر احتجاج ۾ گونجي ٿو.
حيدر بخش جتوئي جو پيغام سڌو ۽ لازوال آهي: انصاف، زميندارن جي استحصال خلاف جدوجهد، ۽ عوامي خوداراديت۔ هي پيغام اڄ جي سنڌ جي نوجوانن، مزدورن ۽ هارين لاءِ مشعل راهه آهي.

جيئي سنڌ جيئي لطيف
جيئن ته اڄ بتاريخ 27-09-2025 تي سنڌ جو مشهور قانون دان سنڌ جي مظلوم عوام جي آواز بيرسٽر اختر حسين جبار جو لاهور جي تخت گاهه اچي شاندار ليڪچر ڏنو اسين سندس لطيف اسٽوڊنٽس ڪائونسل پاران نهايت شڪرگذار آهيون