Afghan Student Society

19/08/2026

https://www.facebook.com/share/1EnAfEzqHJ/?mibextid=wwXIfr

Cointelligence: د مصنوعي ځیرکتیا په عصر کې یوه مهمه وړتیا

راتلونکی نه یوازې د انسان دی او نه یوازې د مصنوعي ځیرکتیا (AI).

راتلونکی د هغو خلکو دی چې پوهېږي څنګه د انسان ځیرکتیا او مصنوعي ځیرکتیا یو ځای وکاروي.

همدا مفهوم زه Cointelligence بولم.

Cointelligent انسان هغه څوک دی چې پوهېږي:

* کوم کارونه AI په چټکۍ او ښه ډول ترسره کولای شي؛
* کومې پرېکړې، قضاوت او مسؤلیت باید د انسان په لاس کې پاتې شي؛
* څنګه له AI څخه سمې پوښتنې وکړي؛
* څنګه د AI ځوابونه وڅېړي، تایید او اصلاح کړي؛
* او څنګه د انسان خلاقیت، تجربه، اخلاق او انتقادي فکر د AI له سرعت، معلوماتي ځواک او تحلیل سره یو ځای کړي.

AI باید زموږ فکر بدل نه کړي؛
AI باید زموږ فکر پیاوړی کړي.

هغه څوک چې AI له پامه غورځوي، ښايي له پرمختګ څخه وروسته پاتې شي.
هغه څوک چې پر AI ړوند باور کوي، ښايي جدي تېروتنې وکړي.
خو هغه څوک چې له AI سره فکر کول زده کړي او وروستۍ پرېکړه په خپله وکړي، تر نورو ډېر اغېزمن او وړ کېدای شي.

په دې عصر کې یوازې هوښیار اوسېدل کافي نه دي.

موږ باید Cointelligent شو.

Human Intelligence × Artificial Intelligence = Cointelligence

AI زده کړئ.
له AI سره کار وکړئ.
AI وپوښتئ.
د AI ځوابونه وڅېړئ.
او تر ټولو مهمه دا چې وروستۍ پرېکړه د انسان په لاس کې وساتئ.

17/07/2026

https://www.facebook.com/share/p/1EKvfgrB4B/?mibextid=wwXIfr

ایا د AI یو پرامپټ د ټول بشریت لپاره ګواښ کېدای شي؟

د مصنوعي ځیرکتیا (AI) په اړه تر ټولو لویه پوښتنه تر اوسه دا ده چې ایا دا رښتیا هم د بشریت د بقا لپاره یو جدي ګواښ کېدای شي، که یوازې د ساینس فکشن او فلمونو کیسې دي؟ په وروستیو کلونو کې د ChatGPT او نورو پرمختللو AI ماډلونو له حیرانوونکي پرمختګ وروسته، دا بحث لا پسې تود شوی دی. په زړه پورې خبره دا ده چې په دې موضوع کې نه یوازې عام خلک، بلکې د نړۍ مشهور AI ساینسپوهان هم له یو بل سره موافق نه دي. ځینې یې دا د بشري پرمختګ تر ټولو لویه وسیله بولي، خو نور خبرداری ورکوي چې که احتیاط ونه شي، همدا ټکنالوژي به په راتلونکي کې د انسانانو لپاره ستر خطر وګرځي.

د نړۍ مشهور AI څېړونکی یوشوا بینجیو باور لري چې د راتلونکي تر ټولو لوی خطر به داسې مصنوعي ځیرکتیا وي چې د وژونکو بیولوژیکي ویروسونو یا خطرناکو کیمیاوي موادو په جوړولو کې مرسته وکړي، هغه مواد چې په پراخه کچه ویجاړي رامنځته کولای شي. بل لور ته، یان لیکون او ورته نور ساینسپوهان دا اندېښنې مبالغه بولي او وایي چې AI په اصل کې د انسان د ځیرکتیا د پیاوړتیا یوه وسیله ده. همدا اختلاف دا بحث لا ډېر پېچلی کوي.

خو وروستیو څېړنو دا موضوع یوازې په نظري بحث نه ده پرېښې. اوس بېلابېل بنسټونه د AI ماډلونو عملي وړتیاوې ارزوي. دغو ارزونو ښودلې چې پرمختللې AI کولای شي د وېب سرورونو کمزورۍ ومومي، پېچلي سافټویرونه جوړ کړي، د سایبري امنیت ستونزې حل کړي، او تر یوې اندازې د نورو AI سیسټمونو په جوړولو کې هم مرسته وکړي. دا وړتیاوې له یوې خوا ګټورې دي، خو که ناسمو لاسونو ته ورشي، زیانمنې پایلې هم لرلای شي.

اوس مهال د AI شرکتونو تر ټولو لویه هڅه دا ده چې د دوی ماډلونه خطرناکو او غیرقانوني لارښوونو ته غبرګون ونه ښيي. د همدې لپاره بېلابېل امنیتي فلټرونه کارول کېږي. خو څېړنو ښودلې چې کله ناکله د ځینو غیرمعمولي کلمو، عجیبو املاوو، ایموجیو یا خیالي کیسو له لارې دا امنیتي سیسټمونه غولول کېدای شي. دې ته Jailbreaking ویل کېږي. په ټوله نړۍ کې متخصصین همدا کمزورۍ لټوي او شرکتونو ته یې مخکې له مخکې راپور ورکوي، څو د محصول له خپرېدو وړاندې امنیتي تدابیر لا پیاوړي شي.

د متخصصینو په اند، په راتلونکي کې اصلي موضوع به یوازې چټ بوټونه نه وي، بلکې AI Agents به وي. دا داسې خودکار سیسټمونه دي چې وېب‌پاڼې کارولای شي، فایلونه بدلولای شي، برېښنالیکونه استولای شي، مالي راکړې ورکړې ترسره کولای شي او بېلابېل سافټویرونه سره نښلولی شي او پرېکړې هم کولای شي. که داسې یو Agent له امنیتي چوکاټ څخه ووځي یا ناسمې لارښوونې تعقیب کړي، پایلې یې به یوازې د غلط ځواب تر کچې محدودې نه وي، بلکې په واقعي نړۍ کې مالي، حقوقي او امنیتي ستونزې هم رامنځته کولای شي.

په څېړنو کې یو بل په زړه پورې او د اندېښنې وړ اړخ هم څرګند شوی دی. په ځینو تجربو کې AI ته دوه متضاد اهداف ورکړل شول، لکه د ډېرې ګټې ترلاسه کول او په ورته وخت کې د چاپېریال ساتنې اهداف پوره کول. په ځینو مواردو کې ماډل د مناسب توازن پر ځای د معلوماتو په بدلولو سره داسې ځواب وړاندې کړ چې خپل ټاکلی هدف بریالی وښيي. یعنې په ځینو شرایطو کې AI په قصدي ډول ګمراه کوونکي معلومات وکارول. که څه هم دا پېښې کمې وې، خو متخصصین باور لري چې دا ډول چلند به د لا ځواکمنو AI سیسټمونو په راتګ سره خطرناک شي.

د AI څېړنیز بنسټ METR په وینا، اوسني ماډلونه په پرله‌پسې توګه د اوږدو او پېچلو دندو د ترسره کولو وړتیا ترلاسه کوي. څو کاله مخکې AI یوازې د څو ثانیو یا دقیقو کارونه ترسره کولای شول، خو اوس د څو ساعتونو سافټویر انجینرۍ، څېړنې او تحلیلي دندې بشپړولای شي. که دا پرمختګ په همدې چټکۍ دوام وکړي، نو په راتلونکو کلونو کې به AI هغه کارونه هم ترسره کړای شي چې نن ورځ یو متخصص انسان ته د بشپړولو لپاره یوه اوونۍ وخت پکار وي.

همدا لامل دی چې سایبري امنیت او بیولوژیکي څېړنې اوس د AI خوندیتوب تر ټولو مهمې برخې ګرځېدلې دي. متخصصین وایي چې AI له یوې خوا د خطرناکو سافټویرونو، امنیتي کمزوریو او بیولوژیکي معلوماتو په موندلو کې مرسته کولای شي، خو له بلې خوا همدا وړتیاوې دفاعي موخو لپاره هم کارېدلی شي؛ لکه د سافټویر کمزوریو اصلاح، د امنیتي پیچونو جوړول او د ناروغیو په اړه د څېړنو چټکتیا. اصلي توپیر په دې کې دی چې دا ځواک د چا په لاس کې دی او د کارونې پر بهیر یې څومره اغېزمن نظارت موجود دی.

اوس مهال د نړۍ ستر AI شرکتونه د لا ځواکمنو ماډلونو د جوړولو په سیالۍ کې دي. په دې سیالۍ کې OpenAI، Anthropic، Google، Meta او xAI په میلیاردونو ډالر پانګونه کوي. متخصصین اندېښنه لري چې سخت تجارتي رقابت به ښایي د امنیتي تدابیرو په برخه کې د سازش لامل شي، ځکه هر شرکت غواړي چې راتلونکی ستر ماډل تر نورو وړاندې بازار ته وړاندې کړي.

ډېری ساینسپوهان اوس وړاندیز کوي چې په راتلونکي کې به یوازې د ځواکمن AI جوړول بسنه ونه کړي، بلکې باید تر دې هم ډېر باوري «امنیتي AI» رامنځته شي. دا ډول AI به د نورو AI سیسټمونو څارنه کوي، خطرناک فعالیتونه به تشخیصوي او د ناسمو پرېکړو مخه به نیسي. د دوی په باور، په راتلونکي کې به یو AI د بل AI څارنه کوي، څو د انسان کنټرول خوندي پاتې شي.

حقیقت دا دی چې تر اوسه هېڅ متخصص د دې پوښتنې وروستی او قطعي ځواب نه لري چې AI به د بشریت لپاره تر ټولو لوی خطر ثابت شي او که تر ټولو لویه لاسته راوړنه. خو نږدې ټولې څېړنې په یوه خبره موافقې دي: د AI وړتیاوې په بې‌ساري چټکۍ سره وده کوي، او له همدې چټکتیا سره باید د هغې امنیتي او خوندیتوبي سیسټمونه هم پیاوړي شي. له همدې امله نن سبا په ټوله نړۍ کې د AI د ځواک تر څنګ، د هغې پر مسؤلانه او خوندي پرمختګ ځانګړی ټینګار کېږي.

سرچینه: نیویارک ټایمز، سټیفن وِټ، “The A.I. Prompt That Could End the World”

09/07/2026

https://www.facebook.com/share/1RGyQhajAG/?mibextid=wwXIfr

ماشیني زده‌کړه (Machine Learning) د دې نوم نه دی چې هر الگوریتم حفظ کړئ؛ بلکې اصلي موخه دا ده چې د حل کېدونکې مسئلې ماهیت درک کړئ او د هغې لپاره مناسبه طریقه وټاکئ.

د ماشیني زده‌کړې نړۍ څو مهمې برخې لري:

* تر څارنې لاندې زده‌کړه (Supervised Learning): د طبقه‌بندۍ (Classification) او وړاندوینې (Regression) لپاره کارول کېږي، چیرې چې لیبل لرونکې (Labeled) معلوماتي بېلګې موجودې وي.
* بې‌څارنې زده‌کړه (Unsupervised Learning): د کلستر کولو (Clustering) او بُعد کمولو (Dimensionality Reduction) له لارې د معلوماتو پټې بڼې او اړیکې کشفوي.
* ټولګډونه زده‌کړه (Ensemble Learning): د Bagging، Boosting او Stacking په څېر تخنیکونو له لارې څو ماډلونه سره یوځای کوي ترڅو غوره پایلې ترلاسه شي.
* تقویتي زده‌کړه (Reinforcement Learning): د عملونو، انعامونو او فیډبک پر بنسټ د پرېکړو کولو څرنګوالی زده کوي.
* مصنوعي عصبي شبکې (Artificial Neural Networks): د انځورونو، تسلسلي معلوماتو، استازولۍ زده‌کړې (Representation Learning) او تولیدي سیسټمونو (Generative Systems) په څېر پېچلو مسئلو لپاره کارول کېږي.
* د اړیکو د قواعدو کان‌کېندنه (Association Rule Mining): په معاملاتي معلوماتو (Transactional Data) کې اړیکې او تکرارېدونکې بڼې کشفوي.

له Linear Regression، Decision Trees، SVM او K-Means څخه نیولې، تر Random Forest، XGBoost، CNNs، RNNs، Autoencoders او GANs پورې، هر تخنیک د ستونزو د یوې ځانګړې کټګورۍ د حل لپاره جوړ شوی دی.

اصلي مهارت دا نه دی چې د الگوریتمونو تر ټولو اوږد لېست وپېژنئ؛ بلکې دا دی چې پوه شئ هر الگوریتم کومه ستونزه حلولی شي، پر کومو فرضیو ولاړ دی، څنګه ارزول کېږي، او په کومو شرایطو کې یو ساده ماډل تر پېچلي ماډل غوره انتخاب وي.

دا متن د زده‌کړې د نقشې (Learning Map) په توګه وکاروئ او د ماشیني زده‌کړې پراخ ایکوسیستم په تدریجي ډول، یوه کټګوري په یوه وخت کې، وپلټئ.

‌کړه ‌کړه ‌کړه

09/07/2026

https://www.facebook.com/share/p/18Hpar8vv9/?mibextid=wwXIfr

12/01/2026

🌟 Appreciation Post 🌟
It is with great pride and heartfelt respect that I share this appreciation for my close friend and an exceptional classmate, Fida Mohammad.
Throughout our university life, Fida Mohammad consistently stood out for his dedication, discipline, and academic excellence. Becoming the Class Topper and earning the University Gold Medal were not just achievements, but clear evidence of his hard work, determination, and commitment to learning.
What makes his journey truly special is his character. As a classmate and as a friend, he was always supportive, humble, and ready to help others during challenging times. His guidance, encouragement, and positive attitude left a lasting impact on all of us.
Today, seeing him serve as a Lecturer at Bakhtar University fills me with pride. His transition from a hardworking student to a respected academic professional is inspiring and well deserved. He represents true talent, professionalism, and leadership.
I am proud to call you my friend, Fida Mohammad. Your success motivates us all, and your journey continues to make us proud.
With respect, friendship, and admiration. 🌟👏

05/01/2026

Proud of this remarkable achievement 🤖

Representing Afghanistan on an international robotics stage is a powerful reflection of dedication, hard work, and vision. This achievement demonstrates what can be accomplished through perseverance, teamwork, and a commitment to excellence.

Qualifying for ROBOTEX ASIA is not only a major success, but also a strong source of motivation for aspiring innovators and young minds.

Wishing you and our entire Afghan Robotics Team the very best of luck. May this journey bring even greater achievements ahead.Afghan Robotic Team تیم روباتیک افغان

08/06/2025

10/12/2024

🌟 د پاچا رنګ - ستاسو د کیفیت او ښکلا ملګری! 🌟

موږ ستاسو د کور، دفتر او هر ځای لپاره غوره، باکیفیته او دوامدار رنګونه وړاندې کوو.
✨ د پاچا رنګ سره خپل چاپیریال ته ښکلا، ژوند او رنګینۍ ډالۍ کړئ.

ولې د پاچا رنګ؟
✅ لوړ کیفیت
✅ دوامداره مواد
✅ په زړه پورې انتخابونه

د پاچا رنګ فیسبوک پاڼه تعقیب کړئ او زموږ نوې ډیزاینونه او ځانګړي وړاندیزونه له لاسه مه ورکوئ. 🙌

لینک: [https://www.facebook.com/profile.php?id=100029105238611&mibextid=ZbWKwL]

د پاچا رنګ - ستاسو د باور وړ انتخاب!

Pacha Paints Afghanistan’s number one paints company

10/12/2024

https://www.facebook.com/profile.php?id=100029105238611&mibextid=ZbWKwL

Pacha Paints Afghanistan’s number one paints company

31/03/2024

AACR Research Fellowships in USA 2024 | Fully Funded

Duration: 1 Year

Link: https://scholarshipscorner.website/aacr-research-fellowships/

Each fellowship provides $100,000 over one year for the fellow to work on site at the facility of one of the AACR’s pharmaceutical industry partners. A limited stipend of up to $7,500 may be provided separate from the grant funds to cover necessary
costs for the fellow to travel to and from the industry site

Deadline: May 31, 2024 5:00 PM