23/06/2026
سندھ ٹیچر ایجوکیشن ڈیولپمنٹ اتھارٹی (STEDA)، جو STEDA ایکٹ 2012 کے تحت قائم کی گئی، صوبے بھر میں اساتذہ کی تعلیم کو منظم، معیاری اور مضبوط بنانے کی ذمہ دار ہے۔ اس ذمہ داری کی تکمیل کے لیے STEDA نے بیچلر آف ایجوکیشن (B.Ed.) ڈیڑھ سالہ سیکنڈری پروگرام کو معیاری بنانے کا ایک اہم اقدام کیا، تاکہ سندھ کی جامعات میں اس پروگرام میں یکسانیت، معیار اور اساتذہ کی تیاری میں ہم آہنگی کو یقینی بنایا جا سکے۔ بی ایڈ ڈیڑھ سالہ سیکنڈری پروگرام کا مقصد ایسے مضموناتی ماہر اساتذہ تیار کرنا ہے جو سیکنڈری اسکولوں میں ریاضی، طبیعیات، کیمسٹری، حیاتیات، انگریزی، اردو، پاکستان اسٹڈیز، کامرس اور دیگر مضامین پڑھا سکیں۔ 2024 میں STEDA نے سندھ کی بڑی جامعات میں پیش کیے جانے والے B.Ed. پروگراموں کا جائزہ لیا تو معلوم ہوا کہ B.Ed. ڈیڑھ سالہ سیکنڈری پروگرام کے نفاذ میں نمایاں فرق موجود ہے۔ بعض جامعات نے مضموناتی تدریسی مہارت (Subject-specific Teaching Specializations) متعارف کرائی ہوئی تھی، جبکہ دیگر نے عمومی یا غیر تدریسی نوعیت کے پروگرام اختیار کیے ہوئے تھے، جس کے نتیجے میں نصاب اور فارغ التحصیل اساتذہ کی صلاحیتوں میں عدم یکسانیت پیدا ہوئی۔ اس صورتحال نے مستقبل کے سیکنڈری اساتذہ کی تیاری، خصوصاً مضمون سے متعلق تدریسی مواد کے علم (Pedagogical Content Knowledge - PCK) کے حوالے سے سنجیدہ خدشات پیدا کیے۔ اس سے صوبے بھر میں یکساں پیشہ ورانہ معیار برقرار رکھنے اور معیاری تدریسی لائسنسنگ نظام نافذ کرنے میں مشکلات پیش آئیں۔ حکومتِ سندھ کی جانب سے 2024 میں ٹیچر لائسنسنگ کے آغاز کے بعد نصاب کی معیاری تشکیل کی ضرورت مزید بڑھ گئی۔ اگرچہ ابتدائی مرحلہ ایلیمنٹری اساتذہ پر مرکوز تھا، لیکن آئندہ مراحل میں سیکنڈری اساتذہ کو بھی شامل کیا جانا تھا۔ تاہم B.Ed. ڈیڑھ سالہ سیکنڈری پروگرام کے لیے معیاری نصاب نہ ہونے کی وجہ سے سیکنڈری ٹیچر لائسنس کے لیے مشترکہ اہلیت اور نصابی توقعات کا تعین مشکل تھا۔ ان چیلنجز سے نمٹنے کے لیے STEDA نے 2025 میں ایک مشترکہ نصاب سازی کا عمل شروع کیا، جس میں سندھ بھر سے جامعات، اساتذہ کے تربیت کار، مضموناتی ماہرین اور دیگر متعلقہ اداروں کو شامل کیا گیا۔ اکتوبر 2025 سے جون 2026 تک متعدد مشاورتی اجلاس، تکنیکی ورکشاپس، جائزے اور ماہرین کے مباحثے منعقد کیے گئے، جن کے نتیجے میں اہم سیکنڈری مضامین کے لیے معیاری PCK اسپیشلائزیشن کورسز تیار کیے گئے۔ یہ اقدام پاکستان میں اساتذہ کی تعلیم کے شعبے میں جاری قومی اصلاحات، خصوصاً پری سروس ٹیچر ایجوکیشن پروگرام (Pre-STEP) کے تحت نصاب سازی کی کوششوں سے ہم آہنگ ہے۔ اگرچہ ان اصلاحات نے مضبوط بنیاد فراہم کی، تاہم موجودہ کاوش سندھ کے تعلیمی نظام کی مخصوص ضروریات کو مدنظر رکھتے ہوئے تیار کی گئی ہے۔ یہ STEDA کے اس عزم کی عکاسی کرتی ہے کہ مستقبل کے سیکنڈری اساتذہ کو ایسی خصوصی تدریسی مہارتوں سے آراستہ کیا جائے جو مؤثر کلاس روم تدریس کے لیے ضروری ہیں۔ میں IBA سکھر یونیورسٹی، ضیاء الدین یونیورسٹی، انسٹی ٹیوٹ آف بزنس مینجمنٹ (IoBM)، آغا خان یونیورسٹی انسٹی ٹیوٹ فار ایجوکیشنل ڈیولپمنٹ، گورنمنٹ ایلیمنٹری کالج آف ایجوکیشن حسین آباد (دُبئی کے تعاون سے) اور بینظیر بھٹو شہید یونیورسٹی کے ان تمام ساتھیوں کا تہہ دل سے شکر گزار ہوں جنہوں نے رضاکارانہ طور پر اپنے قیمتی وقت اور مہارت سے اس نصاب کی تیاری میں حصہ لیا۔ ہمیں امید ہے کہ یہ دستاویز مستقبل کے اساتذہ کو آئندہ سیکنڈری ٹیچر لائسنس کے امتحان کی تیاری میں مدد دے گی، اور سندھ کی جامعات کو بھی B.Ed. ڈیڑھ سالہ پروگرام کو مزید مضبوط اور معیاری بنانے میں معاون ثابت ہوگی۔
مخلص،
سید رسول بخش شاہ
ایگزیکٹو ڈائریکٹر
23/06/2026
جونيئر سائنس ٽيچر جو فائنل رزلٽ اپلوڊ ٿي چڪو آهي.
22/06/2026
اڄ کان ڏينھن ننڍو ٿيندو ويندو ۽ رات وڏي ٿيندي ويندي.
22/06/2026
سنڌ پبلڪ سروس ڪميشن جا امتحان شفاف بڻائڻ لاءِ بنيادي اصول ۽ شرط
اياز لطيف پليجو ايڊووڪيٽ سپريم ڪورٽ
بنيادي اصول ۽ شرط
1. پبلڪ سروس ڪميشن پاران ھر امتحان جو اعلان امتحان کان گھٽ ۾ گھٽ نوي ڏينھن پھرين، سنڌ جي سمورين اھم اخبارن، ٽي وي چينلز، ريڊيو، ڪميشن جي پيج ۽ سوشل ميڊيا ذريعي ٿيڻ گھرجي.
2. پبلڪ سروس ڪميشن جي ميمبرن جي قابليت گھٽ ۾ گھٽ ايم فل يا پي ايڇ ڊي ھئڻ گھرجي، انھن جو ماضي ۽ حال باڪردار ۽ شفاف ھئڻ گھرجي، تعصب پرست نه ھجن، انھن جو برسر اقتدار پارٽين، ڪرپٽ ڌرين ۽ غير شفاف ڪامورن سان ڪو به سڌو يا اڻ سڌو تعلق نه ھئڻ گھرجي.
3. لکت جي امتحانن لاءِ پيپر ٺاھيندڙ ۽ واءِ واز جو انٽرويو وٺندڙ ميمبرن يا ماھرن جي پنھنجي قابليت، تجربو ۽ مطالعو ان سبجيڪٽ ۽ شعبي جي جديد عالمي معيارن ۽ تقاضائڻ موجب ھئڻ گھرجي.
4. اٽڪل ۽ سازش ڪري ڪنھن به نوڪري لاءِ گھربل تجربو، ڊگري، سينيارٽي ۽ قابليت اھڙي ھرگز مقرر نه ٿيڻ گھرجي، جيڪا اڳواٽ رٿابندي موجب فقط چند منظور نظر فردن يا بااثر شخصيتن جي اولاد وٽ ئي موجود ھجي.
5. لکت واري امتحانن جو مڪمل ريڪارڊ پبلڪ سورس ڪميش وٽ گھٽ ۾ گھٽ ويھن سالن تائين محفوظ رھڻ گھرجي ۽ ڪنھن شڪايت يا انڪوائري تي اھو لاڳاپيل ڌرين يا عدالتن آڏو پيش ٿيڻ گھرجي.
6. سمورن زباني ٽيسٽن ۽ انٽرويوز جي مڪمل وڊيو ۽ آڊيو رڪارڊنگ پبلڪ سورس ڪميش وٽ ڏھن سالن تائين موجود ھئڻ گھرجي ۽ ڪنھن شڪايت يا انڪوائري تي اھا لاڳاپيل ڌرين آڏو پيش ٿيڻ گھرجي.
7. مارڪنگ جو شفاف نظام، ايماندارانه آڊٽ ۽ انھن مٿان هڪ خودمختيار مانيٽرنگ بورڊ قائم ڪيو وڃي
8. امتحانن ۽ انٽرويوز کان اڳ، دوران يا ان کان پوءِ سرڪار، وزيرن، ڪامورن ۽ باثر شخصيتن پاران پبلڪ سروس ڪميشن کي پاس ڪرڻ لاءِ من پسند اميدوارن جي ڪا به لسٽ ھرگز نه ملڻ گھرجي.
9. سمورن تحريري امتحانن جي نگراني لاءِ سنڌ ھاءِ ڪورٽ پاران ايماندار سينيئر سول جج يا سيشنس جج مقرر ڪيا وڃن.
10. امتحاني پيپر ختم ٿيڻ شرط ڪاپيون فورن سيل ٿيڻ گھرجن ۽ چيڪنگ وقت بيھر جج جي موجودگي ۾ ڊي سيل ٿيڻ گھرجن.
11. پيپرن جي چيڪنگ گھرن ۾ يا نجي آفيسن ۾ ڪرڻ بدران، پبلڪ سروس ڪميشن جي حيدرآباد جي مرڪزي آفيس ۾ ان ڪئمرا ٿيڻ گھرجي.
12. اھو قانون ٺاھيو وڃي ته ڪنھن به اميدوار جي لکت جي امتحان ۾ حاصل ڪيل مارڪن جي ڀيٽ ۾ سندس زباني امتحان ۽ انٽرويو جون مارڪون ڪنھن به صورت ۾ 25 سيڪڙو کان گھٽ يا وڌيڪ نه ڏئي سگھجن. مثال طور ڪنھن به اميداور لکت ۾ 60 مارڪون کنيو آھن ته واءِ واز انٽرويو ۾ ان کي سئو مان 45 مارڪس کان گھٽ ۽ 75 کان وڌيڪ مارڪس نه ڏئي سگھجن.
13. وائي واز انٽرويو جو مقصد تحريري امتحان کي دھرائڻ ناھي، انٽرويو جي مدت 5 کان 20 منٽ ھئڻ گھرجي، ان ۾ اميدوار جي قابليت، اعتماد، شخصيت ۽ ڪردار جي جانچ سان گڏ صرف نوڪري جي نوعيت ۽ سبجيڪٽ سان لاڳاپيل سوال ئي پڇڻ گھرجن.
14. پيپر يا انٽرويو ٿيڻ جي ٽن ھفتن اندر سنڌ پبلڪ سروس ڪميشن لکت ۽ انٽرويو جون مارڪون پڌريون ڪري.
15. مختلف نوڪرين لاءِ ٿيندڙ گڏيل امتحانن ۾ آپشن نه ڏيڻ وارن يا محدود آپشنز ڏيڻ وارن، سٺيون مارڪون کڻندڙ اميدوارن کان پبلڪ سروس ڪميشن الاڪيشنز لاءِ لکت ۾ وڌيڪ آپشنز ستن ڏينھن اندر طلب ڪري.
16. انٽرويو وٺڻ مھل اميدوار جو لھجو، لباس، سادگي، اُچار ۽ علائقو ڏسڻ بدران، ان جي قابليت، ڪردار، تحريري امتحان جي مارڪن ۽ ميرٽ کي ڏسڻ گھرجي.
17. عوام ۽ نوجوانن جي مستقبل ۽ ميرٽ تي وار ڪندڙ، امتحانن، انٽرويوز ۽ وائي واز ۾ اقربا پروري، بي ايماني، ميرٽ جي لتاڙ، پوسٽن جي وڪري ۽ سفارشن ۾ ملوث ۽ مارڪن ۾ ھيرڦير ڪندڙ، اڳوڻن توڙي موجوده پبلڪس سروس ڪميشن جي ميمبرن، چيئرمينن، آفيسرن ۽ اسٽاف جي جانچ ھاءِ ڪورٽ جي ھڪ موجوده، ٻن سابقه ججن ۽ ٻن موجوده سيشنس ججن جي ڪميٽي پاران ڪرائي، ملوث فردن تي ڪيس داخل ڪري، سخت ترين سزائون ڏياريون وڃن.
اياز لطيف پليجو
پروفيسر آف لاء
ايڊووڪيٽ سپريم ڪورٽ آف پاڪستان
21/06/2026
Teaching License Batch-10 Registration Open with Big offer📚
Get 2 months Pedagogy Course Plus Book
Only in 3000/=
21/06/2026
Smart Trading Course Outline • These topics will be covered during the course • Join us and become professional trader • Mentor Mr Ishfaq Ahmed • Career Corner Online Academy