Library Sinama

18/04/2026

Story kami allum pabalik pasalan AI :-) Aniya' na saga cartoon ma Sinama :-)

17/10/2023

Magkosog-kosogan Kuyyaꞌ maka Saga Baliyu

http://sinama.org/2012/08/magkosog-kosogan-kuyya%ea%9e%8c-maka-saga-baliyu/

Kamemon baliyu bay na sinulayan eꞌ kuyyaꞌ. Magkosog-kosogan sigām.

Bay parāg kuyyaꞌ ni nunuk angagaran baliyu. Pagtꞌkka baliyu satan, angꞌntan ya kuyyaꞌ ma sanga nunuk. Akosog eꞌna angꞌntan ma pasal baliyu satan. Baliyu satan, mbal makahulug ma kuyyaꞌ. Pagtꞌkka baliyu dalat masi angꞌntan kuyyaꞌ ma nunuk. Baliyu dalat, mbal du isab makahulug ma iya.

Akosog masi kuyyaꞌ, yukna ma baranna, “Takoleꞌku kamemon saga baliyu itu.”

Pagtꞌkka baliyu uttalaꞌ angꞌntan agtūy iya pahāp ma nunuk. Baliyu uttalaꞌ mbal du isab makahulug ma kuyyaꞌ. Dakayuꞌ du baliyu halam giꞌ kasulayan eꞌna. Ya baliyu timul. Pinahogot na eꞌ kuyyaꞌ angꞌntan ma nunuk.

Ahꞌlling iya, “Baliyu satan, dalat, maka uttalaꞌ, bay taraꞌug eꞌku kamemon. Nsaꞌ aniya baliyu angatu ma aku.”

Atꞌkka na timul. Landuꞌ akosog min saga baliyu bay palabay. Magulan llaw-sangom.

Tapatondok eꞌ baliyu timul sanga nunuk inān. Nsaꞌ pahoggaꞌ baliyu timul. Tinaw na kuyyaꞌ.

Pinaꞌangkat tanganna, yukna, “Surender, Surender na aku!” ati pahantak iya ni tanaꞌ.

Angkan bꞌnnal ya hꞌlling kamattoꞌahan, hal baliyu timul makahulug ma kuyyaꞌ.

Illustrations bay min NightCafe

17/10/2023

Magbonoꞌ Kuyyaꞌ maka Kabaꞌ-Kabaꞌ
http://sinama.org/2013/09/monkeys-vs-butterflies/

Na aniyaꞌ giꞌ isab. Kabaꞌ-kabaꞌ na isab maka kuyyaꞌ.

Yuk kuyyaꞌ inān, “Kaꞌam kabaꞌ-kabaꞌ alaꞌat toꞌonganꞌ kasuddahanbi.”

“Oy! Daꞌa ka aniguru. Bang nsaꞌ kami, mbal kam makakakan.”

“Angay konoꞌ kami mbal makakakan?”

“Kami amuwan gulaꞌ.”

“Ai ya kasuddahanbi kam kabaꞌ-kabaꞌ, butꞌngngel koꞌ kam ilu. Ulat kam.”

Na bꞌnnal. Bang halam makaluwaꞌ, na ulat. Paganu na-iꞌ, kabaꞌ-kabaꞌ. Ya butꞌngngel ilu.

“Beyaꞌ-beyaꞌnu paꞌin. Na, bilahiꞌ ka magbonoꞌ?”

Yuk kabaꞌ-kabaꞌ eꞌ, “Oy, nāꞌ. Ya na pagtiyaꞌ kami itu. Kuyyaꞌ itu, mbal kami bilahi dinaug-daug.”

Na, anawag na isab kuyyaꞌ inān. Ho, ho. “Ai garaꞌ inān?”

“Kabaꞌ-kabaꞌ ba, amowa magbonoꞌ.”

“Na ai anuꞌ sigām, hat paleyang ilu?! Hal koꞌ ilu gomottam. Gerettam.”

Na tinilaw kabaꞌ-kabaꞌ, “Humiyanꞌ isab ameneꞌ waktuꞌ? Llaw ai?”

“Nsaꞌ kataꞌuwanku bang llaw ai!”

Taꞌabut pagtambukuwan. Apꞌdda dāꞌ langit dambilaꞌ eꞌ kabaꞌ-kabaꞌ. Ya du isab baꞌanan kuyyaꞌ itu. Alā ginisan kuyyaꞌ!

“Na. Sai dahū?”

Yukna, “Kaꞌam”

Na. Yuk kabaꞌ-kabaꞌ inān, nakuraꞌ kabaꞌ-kabaꞌ, “Na paleyang na ka pēꞌ. Ni tuktuk na ka ilu.”

“Na. Pasōng ka. Amowa kakal ilu. Kakalun na! Boꞌ pīꞌ kinakal.”

Alꞌppa na kabaꞌ-kabaꞌ eꞌ. Atubag kuyyaꞌ eꞌ. Na, bay paleyang kabaꞌ-kabaꞌ ilu. Na bay kinakal, tauwaꞌ. Anumpit lahaꞌ. Kuyyaꞌ inān.

“O, angay aku kakalnu?”

“Na aniyaꞌ kabaꞌ-kabaꞌ maitu ilu.” (Ma tuktukna)

Paleyang ilu. Amatay na isab.

“A, sai na angakal?”

“Na kakal piꞌingga ilu?”

“Patꞌppak ka ma kōk tuꞌut inān.”

“Ōy na, bang mbal tauwaꞌnu. Kaꞌa ilu!”

“Pasōng ka kaꞌi ilu.”

“Kakakal maka kakal ngehat.”

Abisa!

“A, patꞌppak ka!”

Patꞌppak na konoꞌ. Kabaꞌ-kabaꞌ aheya.

“Na pasōng ka. Na piꞌun na, boꞌ pīꞌ kinakal!”

Eꞌ isab paleyang kabaꞌ-kabaꞌ-i.

“Ee, na angay kakalnu kōk-tuꞌutku ilu?”

“Eꞌ patꞌppakan kabaꞌ-kabaꞌ ilu.”

Apisu.

Ai, yuk konoꞌ nakuraꞌ inān. “Last. Bang kamintꞌlluna mbal na paꞌin tauwaꞌ kabaꞌ-kabaꞌ ilu, surrender kitam. Apanday.” yukna.

Na. “Waꞌi na konoꞌ isab, kōk tuꞌut dambilaꞌ.”

“Kowan eꞌ kinakal?”

“Na kowan, kowan na itu. Gibang na isab.”

“Na kaꞌa kabaꞌ-kabaꞌ, pēꞌ ka.”

Alꞌssin ba kabaꞌ-kabaꞌ. Waꞌi na kabaꞌ-kabaꞌ patꞌppak- iꞌ.

Yukna, “Pareyoꞌ ka. Daꞌa ka aganu-anu, pareyoꞌ ka buwattēꞌ.”

“A. Angay sa kaꞌi ilu? Mmm…na.”

“Kakalun na pīꞌ, boꞌ pīꞌ nilagut.”

“Arōy, arōy na. Paspad.”

Apengkol.

Sultan Kuyyaꞌ, “Surrender kita.”

“Angay kam surrender.”

“Aubus du kita itu. Kabaꞌ-kabaꞌ itu mbal alaꞌan na paꞌin.”

“Na kumpasnu. Surrender na kam?”

“Surrender na kami.”

“Kami itu amuwan kahāpan. Kaꞌam ilu, hal anangkaw.”

Magdaꞌug na?

Taraꞌug kuyyaꞌ. Pasal ya Kuyyaꞌ itu pilliyu.

Storyteller Aukal Kinista
Illustration created with NightCafe

17/10/2023

Magbonoꞌ Kuyyaꞌ maka Bāt
http://sinama.org/2013/09/battle-of-the-trepang-monkeys/

Aniyaꞌ konoꞌ inān magisun. Pagisunan sigā inān: Kuyyaꞌ maka Bāt.

Yuk bāt, “Minsan kam pila ngibu, angatu kami.”

Na angimbatal kuyyaꞌ, ingga kuyyaꞌ, dakayuꞌ paglahat.

“Lisagun agung.”

Lisagun konoꞌ agung. Ho, ho, ho, ho.

“Ai isab” yuk kuyyaꞌ.

“Papūn kam ma damlag bulan.”

“Angay?”

“Tahik heya. Alꞌggot tꞌbba. Aniyaꞌ kuntaratam.”

“Sai?”

“Bāt.”

“Anā, ubus! Bāt, kuntaratam! Ubus!”

Sakalina, magpanahoꞌan Sultan Kuyyaꞌ Nakuraꞌ Bāt, “Bāt, ai llaw?”

Yukna, “Ma damlag bulan, inday bang llaw ai-i. Ma lꞌggot-tꞌbba.”

“Na buwattēꞌ na. Ahoꞌ.”

Na. Ho, ho, ho, ho. “Ai yuk bāt?”

“Ma damlag bulan, ma lꞌggot tꞌbba.”

“Tauwaꞌ.”

Sakatahan bihing tapiyan eꞌ, sakatahan kuyyaꞌ ma laksaꞌan. Sōng paꞌin tꞌbba, sakatahan isab tꞌbba eꞌ, eꞌ aheka bāt.

Bang anumpit bāt, “Ō, atꞌggol pahāp tꞌbba.”

Bang maglaksu kuyyaꞌ, yukna “Atꞌggol pahāp tꞌbba.”

Pagtꞌbba maglinganan bāt, kaut. Pinagiꞌikan bāt.

Na. Angaluntang ka: Taddik, serol, sandulay, gamat. Kamemon bāt. Pinagiꞌikan. Halam ba aniyaꞌ daꞌugan sigā.

“Na! Aubus na bāt mailu?”

“Halam. Ō! Sikagumakan”

Ya pagnakuraꞌan inān: Bāt tagokan.

“Na, ō, Ndaꞌun ba ilu. Apoteꞌ ilu, ō. Lubu-lubu ilu. Ō ni tapeꞌnu ilu. Mmm.”

“Sigaꞌin ba ilu.”

“Mbal, palaꞌan itu.”

“Alaꞌan koꞌ ilu.”

Sampay pēꞌ mbal alaꞌan. Yuk nakuraꞌ sigā kuyyaꞌ, “Ya na itu bāt aheya. Magkabang laꞌa.”

Bāt tagokan itu. Takajarina itu. Giniꞌikan, anumpit. Paluwaꞌ ya pikitna-iꞌ maka ya lubuna. Tinaꞌina.

Na. Sōng tambang. Palalom tahik.

“Angay aniyaꞌ buwattīꞌ?

Yuk kaseheꞌan, “Angay ya seheꞌtam, ya maglaksu-īꞌ?”

“Inday,” yukna.

“Pēꞌ konoꞌ ka!”

“Oy na! Oy na! Daꞌa ka buwattilu bāt.” Yukna, “Alalom na tahik. Alaꞌan ka.”

Yuk Nakuraꞌ Bāt, “Mbal kami makalaꞌan. Asal paljanjiꞌan, eꞌ magbonoꞌ.”

Ahaluꞌ kuyyaꞌ. Sampay alalom tahik, mbal…Na mbal makalꞌngngan. Bāt tagokan. Pikitan.

Ya bꞌnnal, sasukuꞌ ya gamat, anganu isab, sagoꞌ ya makalanduꞌ: Sandulay, bāt tagokan. Sukuꞌ bāt tagokan eꞌ. Eꞌ kamemon. Ya bay tinigaꞌ eꞌ baꞌanan kuyyaꞌ. Kuyyaꞌ maꞌaslag eꞌ. Na.

Storyteller Aukal Kinista
Picture created with NightCafe

17/10/2023

Kata-Kata Daing Dagan Suhut Buliꞌan
http://sinama.org/2012/11/kata-kata-daing-dagan-suhut-bulian/

Aniyaꞌ duwangan dꞌnda bay magbagay. Ya ōn saga dꞌnda itu si Arung Jauliha maka si Arung Meta. Magbeyaꞌ-beyaꞌ sigām itu piꞌingga-piꞌingga: Ni kabudbūran, ni kampampang-pampangan, ni kasagbotan, ni katohoꞌan, ni kabaseꞌan. Mbal magbutas in paglasa sigām.

Manjari aniyaꞌ dakayuꞌ waktu, waktu pagdundang. Saliꞌ aniyaꞌ hailaya ma lahat sigām, ati in duwangan itu bay magdundang. Na bay waktu kamattoꞌahan iꞌ, atahaꞌ buꞌun sigām. Pagdundang paꞌin itu makasagnat buꞌun si Arung Jauliha ma gamut nunuk. Manjari mainaꞌan angamuꞌ sigām tabang bang buwattingga kapuwas buꞌunna inān sampay angajanjiꞌ iya bang aniyaꞌ takdil lꞌlla boꞌ makasulut deyom pangatayanna ma halam limbitna, bang makapuwasan buꞌunna min gamut nunuk inān, ya na nihinang hꞌlla eꞌna, yukna.

Manjari halam atꞌggol, ilu na aniyaꞌ lꞌlla anguraꞌ min pituꞌ bīd maka pituꞌ sapaꞌ. In ōn lꞌlla itu si Asamuddin. Si Asamuddin itu lꞌlla du isab pandikal, lꞌlla isab magbabaran ma ginhawana. Jari in pameyaꞌanna waktu bay awal jaman-iꞌ kuraꞌ. Sabab ya ilu, bang ka babangsahun, daratuꞌun, susultanun atawa pagnanakuraꞌan sin ai-ai grupo, kuraꞌ ya pameyaꞌannu.

Manjari pagtꞌkka si Asamuddin pinaꞌan ni dꞌnda yukna, “Niꞌangay ka ilu? Ai kasusahannu?”

Saltaꞌ abinsanaꞌ na dꞌnda inān sabab mbal iya makapuwasan buꞌunna. Ubus boꞌ pīꞌ ni-sacrifice eꞌ si Asamuddin ati kapuwasan eꞌna buꞌun si Arung Jauliha inān. Jari minnīꞌ, hatina ma paljanjiꞌan nihinang hꞌlla eꞌna. Na sampay sigām makapagdakayuꞌ inān, kinawin na. Palabay paꞌin waktu, in dꞌnda angiram na. Ya pangiraman eꞌna daing dagan suhut buliꞌan.

Manjari nihinang du isab ni lꞌlla eꞌ. Angkan pīꞌ na iya ni dilaut, bahasa angalinggiꞌ. Ya sadja maī paghūg lꞌlla sin linggiꞌna, nihūg eꞌna mareyom kapisakan. angkan paghellaꞌ na sin linggiꞌna, ya ameyaꞌ itu baꞌanan sowa pisak.

Jari amoleꞌ na iya. Pagtꞌkkana ni lumaꞌ, nilinganan eꞌna hꞌndana, yukna, “Ō dayang, ō dayang! Abatiꞌ na ka. In pangiramannu, daing kabayaꞌannu, ya daing dagan suhut buliꞌan, itiyaꞌ na.”

Manjari pagbatiꞌ sin dꞌnda eꞌ, pagtandawna pabāk ni hꞌllana, bahasa anambut, pagꞌndaꞌna, “Ē!” yukna, “Asamuddin, pamagayku daing ilu ilū? Nggaꞌi ka koꞌ ilu daing dagan suhut buliꞌan,” yukna, “sowa. ”

“Hatina, dumaꞌin ka itu dayang,” yuk si Asamuddin, “kabayaꞌannu?”

Na, pabīng na isab ni dilaut si Asamuddin. Pagbīng na, angahūg iya linggiꞌna mareyom kabatuhan. Paghellaꞌna sin linggiꞌna, ya takꞌlloꞌ eꞌna baꞌanan daing tamangkaꞌ.

Pagtꞌkkana ni lumaꞌ yukna, “Dayang, abatiꞌ na ka! Itiyaꞌ,” yukna “ya pangiramannu: Daing dagan suhut buliꞌan.”

Pagꞌndaꞌ sin dꞌnda ma baꞌanan tamangkaꞌ, boꞌ tamangkaꞌ itu bang kinakan ma waktu bay awal-jaman eꞌ, makakulap konoꞌ, angkan, “Pamagayku?” yukna, “Makakulap koꞌ ilu! Dumaꞌin ka ilu daing dagan suhut buliꞌan.”

Jari ya tandaꞌ sin lasa lꞌlla ma hꞌndana, lagīꞌ asaki iya buwattinaꞌan, saki angiram, saki min iya, tinuyuꞌan eꞌna piniha ya daing dagan suhut buliꞌan. Bay iya ni dilaut pabalik angahūg linggiꞌna. Ma waktu itu bay nihūg eꞌna linggiꞌna ma gusung kapoteꞌan. Paghellaꞌna sin linggiꞌna, kanuꞌus ya takꞌlloꞌna. Ampa bay binowa eꞌna ni si Arung Jauliha, ya hꞌndana.

Yukna, “Ō, dayang abatiꞌ na ka. Dumaꞌin ka daing itu ya pangiramannu? Daing dagan suhut buliꞌan?” Ampa pamuwan eꞌ si Asamuddin in daing kanuꞌus ni hꞌndana.

Na min tꞌllu bay angahūg linggiꞌna si Asamuddin. Ma kapisakan, ma kabatuhan, maka ma gusung kapoteꞌan. Ma katꞌlluna paꞌin paghūgna, takꞌlloꞌ eꞌna daing dagan suhut buliꞌan. Kanuꞌus itu ya na daing dagan suhut buliꞌan.

Storyteller Nurustan K. Biral
Illustration created in NightCafe

17/10/2023

Buli' Kāp

http://sinama.org/2016/05/story-buli-kap/

Na ma story Buliꞌ Kap, aniyaꞌ duwa magtaliꞌanak, agdaraing sigām. Dakayuꞌ llaw talaran sigām ni dilaut ya halam aniyaꞌ aꞌana. Ma-īꞌ ma dilautan kalumang ma tōng Celebes Sea. Na, in duwa magtaliꞌanak inān mmaꞌ maka anak min leyod Musuꞌ.

Talaran sigām. Tabowa sigām ni sꞌllog. Akasampay sigām ni dakayuꞌ pūꞌ. Sidda alasig pūꞌ inān. Magkalasigan. Kinambay sigām. Sinōꞌ sigām palanjal ni tampeꞌ pasalan aniyaꞌ magkawin. Sinōꞌ sigām ajamuꞌ. Halam aniyaꞌ du isab saddi katandanan sigām angkan bay sigām palanjal ni paglahat inān ni bihing tahikna.

Na! Kamemon amaruli sigām. Nihulmat sigām. Pinakan sigām pahāp. Sogoꞌ ya kainuꞌ-inuꞌ mainaꞌan ma pagkawin, kamemon pagkakan, kabasiꞌ lullun aka saging. Aniyaꞌ du isab pisang sogoꞌ halam aniyaꞌ daing ya pagjamu inān. Ya du kahekaꞌan inān, kabasiꞌ. Indaginis bꞌllahanna basta kabasiꞌ. Maka ai-ai na bungang-kahuy inān hatina ya taꞌndaꞌ mainaꞌan saging. Ya saging heya ilu.

Na. Buwattīꞌ. Soꞌ ya inaꞌan kainu-inu inān, magkalasigan kamemon. Ingga magbaila, angigal, hatina buwattīꞌ ba alasig.

Samotta na inān, taꞌabut na tinilaw sigām dahūan ni ya nakuraꞌ mainaꞌan, “Angay kam itu?”

Sogoꞌ inaꞌan kainu-inu sigām, kahekaꞌan mainaꞌan inān saliꞌ daluwa maka saga bay magkamatay ma sigām. Saga kampungan sigām maka aniyaꞌ saga pangdaꞌig, inaꞌan luwa sigām mainaꞌan kamemon. Sogoꞌ tinilaw sigām bang kaꞌa na. Sambung sigām, “Dumaꞌin ka.” Hatina, maraiꞌ daluwa sadja.

Na manjari itu, taꞌabut na ni kohap, amaꞌid na sigām, sogoꞌ mbal lagiꞌ sigām pinabaꞌid. “Daꞌa lagiꞌ.” yukna. Hatina, halam lagiꞌ taꞌabut waktuꞌ. Aniyaꞌ toꞌongan lagiꞌ kalalamihan ma sangom inān. Ya na inaꞌan hatina pagtingkuwangna sangom inān.

Soꞌ yuk sigām, “Pīꞌun na. Alaꞌan na sadja kami.”

Yukna, “Daꞌa lagiꞌ. Maitu lagiꞌ kam paubusunbi lagiꞌ dahūan in pagkawin.” Magdaꞌawanakuraꞌ inān, “Subay niꞌisihan dahū pelangbi. Mbal kam manjari alaꞌan bang halam tabowabi.”

Jari dinuwaꞌan ya kabasiꞌ aka saging in pelang sigām.

Samotta na. Kohap na. Jari saliꞌ talilap sigām. Bay pahali-hali koꞌ sigām satꞌggol saliꞌ buwattīꞌ paglami-lami. Talilap sigā. Pagbati sigā, ilu sigām mariyataꞌ kayu pahapat. Pagtondok sigā masi magkalasigan. Kainu-inu sigām, painay akasakat sigām ni riyataꞌ pahapat?

Īꞌ sigām mariyataꞌ, yuk anak, “Langkaw itu itū! Painay kita akareyoꞌ itu?”

Sogoꞌ asal ya mattoꞌa lꞌlla inān, mbal alaꞌanan lubid ma hawakanna. Pasal in lubid inān bang iya palangi ni katāhan boꞌ alandos sꞌllog sinōꞌ anakna angahellaꞌ ya hengkot inān. Angkanna in hengkot inān, inaꞌan sadja ma hawakanna. Bang aniyaꞌ na saupama takꞌlloꞌ eꞌ sigām saliꞌ payukan atawa daing hatina bang agkapana iya daing, lubid inānpangahengkotan eꞌna supaya pahellaꞌ magtūy ni anak boꞌ mbal isab tabowa ni sꞌllog.

Jari mainaꞌan sigā mariyataꞌ pahapat. Nsaꞌ takalipat mattoꞌa lꞌlla lubid inān asal inaꞌan ma hawakanna.

“Ahāp isab,” yuk mmaꞌna inān, “Otoꞌ daꞌa ka asusa pasal bay aku amowa lubid.”

Yukna, “Angay ka mmaꞌ?”

Yuk mattoꞌa, “Lubid asal paghellaꞌnu ma aku bang aku palangi.”

“Na ahāp mmaꞌ.” yukna.

Na. Waktuꞌ na magagaw sangom maka llaw, saga palabi na lisag 5, pasꞌddop na llaw. Pagka buwattīꞌ, saliꞌ asusa na sigā. Bang kale-kale sigā katilibut inān saliꞌ pasaddī na in saga tingkug-kahibal saga aꞌa mainaꞌan inān. Makatāw–tāw na. Saddī na in hꞌllingna. Ya bay magkalasigan, agtitowaꞌ sadja inān, makakale na ka gōm paꞌin saliꞌ kapꞌddiꞌan, agtangis. Ya īꞌ in takale eꞌ sigām.

Jari yukna, “Otoꞌ, hengkotanta ka,” yukna, “tontontaka minnitu. Daꞌa ka,” yukna, “aghibuk. Bang hatina saliꞌ buwattilu kasasawan sigām, daꞌa,” yukna, “aghibuk.”

Yuk anakna, “Mmaꞌ buwattingga ka?”

“Aku na bahalaꞌ bang buwattingga aku pareyoꞌ.” yuk Mmaꞌna.

Nihengkotan na anakna. Tinonton ni mmaꞌna ni reyoꞌ.

Yukna, “Patapuk ka mainaꞌan. Daꞌa ka alaꞌan min poꞌonan pahapat ilu. Mailu kita. Tagarin aku.”

Jari, samotta na, in mmaꞌ inān satꞌggol-tꞌggol anonton dīna tudju ni reyoꞌ.

Na pagka buwattīꞌ kasasawan kamemon ma pangdaꞌig, halam sigām tasayu. Pagtꞌkka mattoꞌa lꞌlla inān ni reyoꞌ, paraiꞌ-daiꞌ na iya.

“Daiꞌ na ka otoꞌ. Bang buwattilu kasasawan sigām mbal kita tasayu eꞌ sigām. Daiꞌ ka,” yukna, “Saliꞌ saddī na palantarana itu. Akatāw–tāw na paglahat itu. Taentomnu,” yukna, “dinsiniꞌ ya yukku ma kaꞌa pasal saga kabapaꞌan kami atꞌggol na bay agkamatay. Itu,” yukna, “taꞌndaꞌku maitu kamemon.” Yukna, “Sasuku saga pangdaꞌig kami aniyaꞌ bay agkamatay, itu du isab maitu sigām taꞌndaꞌku. Sogoꞌ tilawku sigām hatina dumaꞌin ka sigām. Pasamot ka,” yukna, “pasal in lahat itu saliꞌ dumaꞌin ka ahāp. Saliꞌ lahat panilaꞌ-silaꞌan. Lahat saga umagad. Itu maitu kamemon.”

Atꞌkka sigā ni bangka sigām, atohob na ni duwaꞌan. Ahekaꞌ kabasiꞌ. Magdaiꞌ-daiꞌ na sigām.

Yuk mmaꞌna, “Otoꞌ, ya sasuku taꞌndaꞌnu isi pelang ilu. Hawasin. Timanin kamemon.”

Yukna ni mmaꞌna, “Kaꞌugun mmaꞌ,” yukna, “katibuꞌuk na kabasiꞌ. Heya kabasiꞌ. Heya saging itu. Magkaugan minsan saga panagatunna, taga m***a. In sagingna saliꞌ kahantang saging bulawan ilu.” (Asinglab na saging pangguwa ilu. Saliꞌ akeyat walnaꞌna.)

“Daꞌa ka!” yukna. “Kamemon ilu, bbahin supaya mbal atohob. Timanin kamemon ilu! Bang mbal timanannu ilu, kabuhatan aku amusay.

Na pasangom-pasangom īꞌ saliꞌ pasaddi na luwa saga aꞌana in bay saga ahāp luwa sigām saliꞌ pasaddi na.

“Ndaꞌun koꞌ,” yuk mattoꞌa, “palantara saga aꞌa itu. Saliꞌ akataw-taw na!”

Tasayu na sigām. Magolang na in saga aꞌa inān.

“Halam na maitu in saga aꞌa bay makatandan piꞌitu ni kita. Pasamot kam. Ndaꞌunbi,” yukna, “Ilu makalahi yukna in aꞌa bay piꞌitu ni kitam.”

Hatina piniha na sigām.

Pagubus īꞌ, magolang isab, “Pabalik kam.” yukna. “Pabalik kam!”

Sogoꞌ ya ondeꞌ inān sigi-sigi nihūg eꞌna saga kabasiꞌ, saga saging inān. Ya inaꞌan kainu-inu sigām, ingga ameyaꞌ ma bunut, taruwa! Heya-heya bunut lahing ilu. Ingga saga ameya ma lurang, buwattīꞌ du isab. Angapas sigām min saga bunut maka lurang inān.

Minneꞌ na kahona-hona in mattoꞌa lꞌlla inān yukna, “Saga pangguwaꞌ hati itu itū.”yukna.

Saga lurang ilu, ya ilu in papataꞌ.

Na īꞌ na sigām taꞌapas inān sogoꞌ pinuspus na ni mattoꞌa lꞌlla inān amusay. Tinabangan ni ondeꞌ-ondeꞌ pagka halam na aniyaꞌ isi ya pelang sigām. Buwattingga na kosogna amusay gom paꞌin agon-agon baya-baya sigām taꞌabut sogoꞌ mbal isab taꞌabut. Pinandogahan ni mattoꞌa lꞌlla inān buwattingga in sꞌllog, hatina ameyaꞌ sigām ma sꞌllog, subay akosog sigām palaran sogoꞌ mainaꞌan mbal.

Akahona-hona ya mattoꞌa lꞌlla inān hatina, binusayan eꞌna tudju ni bukutan. Angkanna ya busayna ni rahūan, binaliktad eꞌna busay ni bukutan. Bāꞌnu sigām bay tinuran, bang buwattingga in kosogna amusay ni bukut ya isab īꞌ in kosog pelang sigām pasōngpadagan.

Na samotta na itu, makapuwas sigām na minnīꞌ. Makahona-hona in mattoꞌa inān. Na aniyaꞌ toꞌongan ya pū inān, pūꞌ sin saga pangguwaꞌ. Ya inaꞌan hatina Buliꞌ Kap. In Buliꞌ Kap, pūꞌ iya. Maingga aniyaꞌ saga magkamatay ilu, maīꞌ pasampay, maīꞌ na sigām maglahat ma pūꞌ inān. Sasuku ya saga mbal tinaimaꞌ ma riyataꞌ īꞌ hatina mainaꞌan dahūan ma pūꞌ inān. Angkanna tuwiꞌ bang aniyaꞌ aꞌa allum makapīꞌ ni sigām, na ya īꞌ pinagtabangan eꞌ sigām kinꞌlloꞌ supaya halahuwalam, kinakan ka eꞌ sigām atawa pinapatay. Na sasuku akaꞌndaꞌ Buliꞌ Kap ya mbal ataꞌu, iya na īꞌ takꞌlloꞌ eꞌ sigām. Na mailu magtagnaꞌ sin story Buliꞌ Kap.

Storyteller Vina Biral Cadondoy
Artwork created with NightCafe

17/10/2023

Biraddali maka Si Bebang

http://sinama.org/2012/09/kissa-si-bebang-maka-biraddali/

Bay ma waktu jaman ēꞌ, aniyaꞌ dakayuꞌ lꞌlla niōnan si Bebang. Miskin iya buwat kitam. Sogoꞌ aniyaꞌ garaꞌna amusay ni Tumbagaꞌan, magusaha. Mahēꞌ paꞌin iya ma Tumbagaꞌan, llaw-llaw iya magusaha. Magdaing iya sabab nsaꞌ aniyaꞌ kalluman saddī bang bangsa Sama.

Aniyaꞌ dakayuꞌ llaw, ulan-ulan ma Tumbagaꞌan. Ma diyataꞌ ayan, maggaraꞌ isab tꞌllungan magdanakan, ya niōnan biraddali. Bilahi sigām pehēꞌ ni dunya, amandi. Sogoꞌ siyali sigām mbal bilahi.

Agsay na iya amūng, “Kakaꞌ” yukna, “mbal aku ameyaꞌ tudju ni dunya sabab buhatan aku.”

Na amūng kakaꞌna, sampay ya pasunuꞌ, yuk-i, “Angay ka buhatan?” yuk sigām.

Yuk siyali, “Basta mbal aku,” yukna.

Sogoꞌ pagga siyaka anganggaraꞌ halam aniyaꞌ tahinang siyali. Bay sigām amaꞌid min mmaꞌ sigām. Anambuku inaꞌ-mmaꞌ sigām, “Bang kam pehēꞌ ni dunya,” yuk mmaꞌ sigām, “daꞌa bbahinbi danakanbi. Subay kam magbeyaꞌ katꞌllungan.”

Na magbeyaꞌ na sigām katꞌllungan, hinabu ulan-ulan. Patumbuk tudju ni boheꞌ Tumbagaꞌan boꞌ sigām amandi. Niꞌbbahan eꞌ sigām kidjang sigām ma kakayuhan.

Pagꞌndaꞌ si Bebang aniyaꞌ biraddali bay tudju ni boheꞌ, lumꞌngngan iya. Pagsōng si Bebang ni boheꞌ inān, makaꞌnda iya tꞌllungan dꞌnda, alꞌssin makalanduꞌ. Apoteꞌ isab sabab aꞌa min diyataꞌ langit asal. Akōg-daug iya. Aniyaꞌ galakna ma dꞌnda inān, hatina niꞌāꞌ hꞌnda eꞌna. Ahāp sukudna kalabayan eꞌna kidjang sigām ma kakayuhan. Tabāk eꞌna ya kidjang siyali. Pagꞌndaꞌ si Bebang ma siyali ēꞌ, alꞌssin makalanduꞌ, hatina ahāp dꞌnda min katꞌllungan.

Yukna ma reyom pikilanna, “Hinangku iya hꞌnda.” Angkan tinapukan eꞌna kidjang siyali inān.

Agsay na amūng biraddali siyali ni saga siyakana, yukna, “Kakaꞌ, saliꞌ aku makahamut bau aꞌa dunya.”

Agsay na anambung siyakana, yuk-i, “He! Beyaꞌ-beyaꞌta ka! Daꞌa ka ahidjul. Siyakata itu saliꞌ maka aku, mbal makahamut. Na angay kaꞌa,” yukna, “makahamut. Angkanna amandiꞌ ka.”

“Minsan kakaꞌ,” yuk siyali, “Aniyaꞌ, bahonos aꞌa dunya.”

Saltaꞌ, mbal kasandalan eꞌ si Bebang, takohol iya. Pagkohol itu, takale eꞌ siyaka.

“Oy, ahoꞌ,” yukna, “aniyaꞌ aꞌa dunya. Na, sūng kitām asalin.”

Na, dangan maka dangan patudju na ni kidjang sigā, asulug tamongon bahasa asalin.

Agsay na amūng siyali, “Kakaꞌ, kakaꞌ! Ndaꞌun ba ya bay yukku ma kaꞌa. Na nsaꞌ na maitu kidjangku maka sꞌmmekku. Mbal ba ka magsusun ma bay hꞌllingku ma kaꞌa?”

“Arōy,” yuk kasiyakahan sigā, “Bꞌnnal ka!” Yukna lagiꞌ isab, “Mbal manjari bang ka nibbahan sabab bay anambuku inaꞌ maka mmaꞌ subay ka sinohoꞌ binowa.”

Na pagga nsaꞌ na mainaꞌan kidjangna, binowa iya paleyang eꞌ danakanna karuwangan. Mbal iya takoleꞌ binowa eꞌ sigā paleyang. Hal makaꞌangkat sigā saga dandꞌppa, duwandꞌppa, patꞌppak sigām pabīng. Hatina mbal tabowa siyali inān.

Na, agsay amūng ya pasunuꞌ, yukna, “Kakaꞌ, bbahanta na daiꞌ-daiꞌ siyalita mailu. Paleyang kita tudju ni lahattam. Ngaꞌanta iya kidjang.”

Sogōꞌ mbal bilahi siyali eꞌ. Yukna, “Daꞌa aku lꞌbbahinbi. Mattan mbal na aku tandaꞌbi pabīng sabab ilu aniyaꞌ aꞌa dunya maitu.”

Nsaꞌ na aniyaꞌ tahinang saga siyakana. Paleyang na sigā minsan abimbang ma siyali sigā.

Paglaꞌan karuwa siyakana, agsay na paluwaꞌ si Bebang. Niāꞌ eꞌna biraddali kasiyalihan, binowa amoleꞌ boꞌ nihinang hꞌnda eꞌna. Pagbalik saga danakan biraddali inān, nsaꞌ na mainaꞌan siyali sigā. Angkan amoleꞌ na sigā ni inaꞌ-mmaꞌ sigam.

Sakali itu, amoleꞌ isab si Bebang maka biraddali kasiyalihan, boꞌ niāꞌ hꞌnda eꞌna biraddali hēꞌ. Pagpoleꞌ sigā ni lumaꞌ, tinapukan eꞌ si Bebang kidjang biraddali inān ma deyoꞌ lapohan. Bilahi toꞌongan amoleꞌ biraddali inān, sogoꞌ nsaꞌ aniyaꞌ tahinangna sabab alungay kidjangna. Mbal atꞌggol, angiram na biraddali hēꞌ sampay anganak.

Na, llaw-llaw na paꞌin magusaha si Bebang sampay aheya-heya na anak sigā. Sakali itu, aniyaꞌ dakayuꞌ llaw tabāk eꞌ biraddali kidjangna ma deyoꞌ lapohan. Agsay na iya paleyang amoleꞌ, sogoꞌ taꞌentom eꞌna anakna angkan iya pabalik. Sinulayan eꞌna binowa anakna ameyaꞌ ma iya sogoꞌ mbal takoleꞌna.

Palabay paꞌin waktu, angentom na landuꞌ biraddali inān ma saga danakanna lubaꞌ-lagiꞌna na ma inaꞌ-mmaꞌna. Angkan niꞌbbahan eꞌna anakna ma dunya boꞌ iya paleyang tudju ni lahatna ma riyataꞌ ayan.

Pagpoleꞌ si Bebang, halam na mainaꞌan hꞌndana. Halam na isab aniyaꞌ kidjang ma deyoꞌ lapohan. Kinataꞌuwan eꞌna bay na amoleꞌ hꞌndana. Angkan hal iya laꞌa tabbaꞌ angipat anak sigā.

Ma diyataꞌ ayan, magbāk biraddali kasiyalihan maka inaꞌ-mmaꞌna. Alasig sigām. Pangannal sigā alopas na anak sigā sogoꞌ halam tuwiꞌ. Mbal paꞌin atꞌggol, angentom biraddali inān ma anakna maka hꞌllana, si Bebang. Angkan iya amaꞌid min inaꞌ-mmaꞌna bang iya makajari pabalik ni dunya. Pagga tinugutan du iya, pabalik iya ni anak-hꞌllana.

Ma dunya maglahat biraddali inān sogoꞌ sumaꞌan patibaw isab iya ni lahat inaꞌ-mmaꞌna ma diyataꞌ ayan.

Na, ya ilu kissa ma pasalan si Bebang maka hꞌndana Biraddali.

Storyteller Aparasy Mosli
Artwork from NightCafe

04/05/2022

Tokod-tokod bay min si King Kabe.

11/08/2021