17/09/2026
Paano kung isang araw, hindi ka na niya makilala? π€
May mga alaalang maaaring unti-unting maglaho, ngunit ang halaga ng isang tao ay hindi kailanman nabubura. Sa paggunita ng National Alzheimer's Disease Awareness Week 2026, nawa'y magsilbi itong paalala na ang Alzheimer's disease ay hindi lamang tungkol sa pagkalimot, kundi tungkol din sa patuloy na pag-unawa, pag-aaruga, at pakikipagkapwa. π±π
π§© ANG MEMORYA BILANG ISANG PALAISIPAN
Ang bawat alaala ay tila isang piraso ng palaisipan na bumubuo sa kuwento ng ating buhay. Sa Alzheimer's disease, maaaring may mga pirasong unti-unting mawala, ngunit hindi nito ibig sabihin na nawawala rin ang buong pagkatao ng isang tao.
π KAPAG MAY NAWAWALANG PIRASO, NAWAWALA BA ANG TAO?
Maaaring makalimutan ng isang tao ang mga pangalan, lugar, o pangyayari, ngunit nananatili pa rin ang kaniyang kakayahang makaramdam ng pagmamahal, saya, lungkot, at kapanatagan. Ang pagkawala ng alaala ay hindi pagkawala ng dignidad at halaga.
β οΈ MGA PALATANDAAN NA DAPAT MAUNAWAAN
Maaaring kabilang dito ang madalas na pagkalimot sa bagong impormasyon, paulit-ulit na pagtatanong, pagkalito sa oras o lugar, hirap sa pagsasalita, pagbabago sa pag-uugali, at hirap sa mga dating nakasanayang gawain. Hindi lahat ng pagkalimot ay Alzheimer's, kaya mahalaga ang wastong pagsusuri.
π©Ί BAKIT ITO NANGYAYARI?
Ang Alzheimer's disease ay isang progresibong sakit sa utak na maaaring maiugnay sa edad, henetika, at iba pang salik sa kalusugan at pamumuhay. Bagama't walang tiyak na paraan upang maiwasan ito, makatutulong ang pangangalaga sa kalusugan ng utak at katawan.
π€ ANO ANG MAAARI NATING GAWIN?
Magpaalala nang may pagmamahal, makinig nang may pasensya, unawain ang kanilang damdamin, gumamit ng mga pamilyar na bagay, at samahan sila sa kanilang paglalakbay. Hindi lamang ang taong may Alzheimer's ang nangangailangan ng suporta, kundi maging ang kanilang pamilya at mga tagapag-alaga.
π¬ MULA SA PELIKULA PATUNGO SA PAG-UNAWA
Tulad ng ipinakita sa A Special Memory, maaaring hindi na maalala ng isang taong may Alzheimer's ang lahat ng detalye ng nakaraan, ngunit nananatili ang halaga ng pagmamahal, presensya, at pag-aaruga. Minsan, hindi man nila maalala ang bawat sandali, maaari pa rin nilang maramdaman na hindi sila nag-iisa.
πΏ MAGSIMULA SA PAG-UNAWA
Ang tunay na malasakit ay hindi nasusukat sa dami ng ating nalalaman, kundi sa paraan ng ating pakikitungo sa kapwa. Maaaring makalimot ang isang tao, ngunit hindi ibig sabihin na kailangan natin siyang kalimutan.
Magsimula sa pag-unawa. Magsimula sa pakikipagkapwa. π
Mga Sanggunian:
π Dominguez, J., Jiloca, L., Fowler, K. C., De Guzman, M. F., Dominguez-Awao, J. K., Natividad, B., Domingo, J., Dominguez, J. D., Reandelar, M., Jr., Ligsay, A., Yu, J. R., Aichele, S., & Phung, T. K. T. (2021). Dementia incidence, burden and cost of care: A Filipino community-based study. Frontiers in Public Health, 9, 628700.
https://doi.org/10.3389/fpubh.2021.628700
π El Haj, M., Antoine, P., Nandrino, J.-L., & Kapogiannis, D. (2015). Autobiographical memory decline in Alzheimer's disease. Current Neurology and Neuroscience Reports, 15, 51.
π National Institute on Aging. (2025, March 4). What is Alzheimer's disease? National Institute on Aging.
π National Institute on Aging. (2025). What are the signs of Alzheimer's disease? National Institute on Aging.
π National Institute on Aging. (2024). What causes Alzheimer's disease? National Institute on Aging.
π World Health Organization. (2026, July 3). Dementia. World Health Organization.
π Sineneng, J. L. (Director). (2026). A Special Memory [Film]. Viva Films; Globalgate Entertainment.
π Enriquez, V. G. (1992). From Colonial to Liberation Psychology: The Philippine Experience. University of the Philippines Press.
βοΈ: Oliver Sarmiento
π¨: Sky Victoria
π: James John Lumayot