12/01/2026
STUDY NOW LPT LATER!
📌General Education Bullets
1. PABULA (fable) – hayop
2. PARABULA (parable)– Bibliya
3. ANEKDOTA (anecdote) – tunay na buhay
4. MITOLOHIYA (myth) – diyos at diyosa (pinagmulan)
🗒️ASPEKTO NG PANDIWA (Verb)
1. PERPEKTIBO – tumakbo
2. IMPERPEKTIBO – tumatakbo
3. KONTEMPLATIBO – tatakbo
🗒️KAANTASAN NG PANG-URI (Adjective)
1. LANTAY – walang pinaghahambingan
2. PAHAMBING ¬– inihahalintulad
3. PASUKDOL – nangingibabaw (H: pinakamataas)
🗒️MGA URI NG TULA
1. PATULA (Moro-moro)
2. PASALAYSAY (Epiko, Awit, Korido)
🗒️MGA AWITING BAYAN
1. DALIT/HIMNO – pagsamba sa anito o pang-relihiyon
2. DIONA – kasal
3. DUNG-AW – patay (pagdadalamhati)
4. KALUSAN – paggawa
5. KUMINTANG – tagumpay (pandigma)
6. KUNDIMAN – pag-ibig
7. OYAYI – pagpapatulog ng bata
8. SOLIRANIN – pagsasagwan
9. TALINDAW – pamamangka
🗒️PAGBABAGONG MORPONEMIKO
1. ASIMILASYON – Parsyal (pangsukli), Ganap (panukli)
2. MAY ANGKOP – wikain mo – “kamo”
3. MAYSUDLONG/PAGDARAGDAG NG PONEMA
- muntik – muntikan, pagmuntikan, pagmuntikanan
4. METATESIS – linipad – nilipad
5. PAGKAKALTAS NG PONEMO – takipan – takpan
6. PAGLILIPAT-DIIN – laRUan (playground) - laruAN (toy)
7. PAGPAPALIT NG PONEMA – madapat – marapat
🗒️MGA URI NG PANGHALIP/PRONOUNS
1. PANAO/PERSONAL PRONOUN – ako/I etc.
2. PAMATLIG/DEMONSTRATIVE PRONOUN – ito/this etc.
3. PANAKLAW/INDEFINITE P. - isa, all, anyone etc.
4. PATULAD – ganito, ganyan atbp.
5. PANANONG/INTERROGATIVE P. – sino, when etc.
6. PAMANGGIT/RELATIVE P. – daw, umano, which, who
🗒️MGA AKDANG NA MAY IMPUWENSYA SA MUNDO:
📌AKLAT NG MGA ARAW – China (by Confucius)
📌AKLAT NG MGA PATAY – Egypt cults & myths (by Osiris)
📌AWIT NI ROLANDO-France (by Doce Pares, Roncesvalles)
📌BIBLIYA – Palestino at Greece
📌CANTEBURY TALES – Kingdom of England (by Geoffrey Chaucer) 14th century
📌DIVINE COMEDIA – Italy (by Dante)
📌EL CID COMPEADOR – katangian at history ng Spain
📌ILIAD o ODYSSEY – Myths of Greece made by Homer.
📌ISANG LIBO’T ISANG GABI – Ugali sa Arabia at Persia
📌KORAN – Arabia (Muslim Bible) MAHABRATA – India
📌UNCLE TOM’S CABIN – about slaves that becomes the basis of democracy. (by Harriet Beecher Stowe of U.S.)
🗒️MGA URI NG PANITIKAN
1. TULUYAN – binubuo ng mga pangungusap
A. NOBELA – binubuo ng mga kabanata
B. DULA – pagtatanghal sa entablado
🗒️MGA DULANG PANLIBANGAN:
a. TIBAG – Sta. Elena
b. LAGAY – Pilarenos ng Sorsogon
c. PANUNULUYAN – pagtatanghal bago mag-alas dose (12PM) ng gabi ng kapaskuhan
d. PANUBOL – parangal sa may kaarawan
e. KARILYO – ala-puppet show
f. KURIDO – katapangan, kabayanihan, kababalaghan, pananampalataya
g. SARSUELA – musical tungkol sa pag-ibig, paghihiganti atbp. masisidhing damdamin
C. ALAMAT – pinagmulan
D. ANEKDOTA – ugali, may mabuting aral
🗒️2. PATULA - may sukat,pantig,tugma,taludtod,saknong
A. TULANG PASALAYSAY - mahahalagang tago o pangyayari sa buhay.
a. EPIKO – kabayanihan sa kababalaghan
o BIDASARI, PARANG SABIR – Moro
o BIAG NI LAM ANG – Iloko
o MARAGTAS, HARAYA, LAGDA AT HARI SA BUKID – Bisaya
o KUMINTANG – Tagalog
o DAGOY AT SUDSUD – Tagbanua
o TATUANG - Bagobo
b. AWIT o KORIDO - kaharian
c. TULA NG DAMDAMIN o LIRIKI – own feeling
🗒️MGA TULANG LIRIKO:
o AWITING BAYAN – kalungkutan
o ELEHIYA – yumao
o DALIT – pagpupuri sa Diyos
o PASTORAL – buhay sa bukid
o ODA – papuri
🗒️B. TULANG DULA O PANGTANGHALAN
a. KOMEDYA
b. MELODRAMA – musical
c. TRAHEDYA – death of main character
d. PARSA – mga pangyayaring nakakatawa
e. SAYNETE
-karaniwang pag-uugali ng tao/ pook
🗒️C. TULANG PATNIGAN
a. KARAGATAN – alamat ng singsing ng prinsesa na naihulog niya sa dagat sa hangaring mapangasawa ang kasintahang mahirap.
b. DUPLO – paligsahan ng husay sa pagtula
c. BALAGTASAN – pumalit sa Duplo
FIGURES OF SPEECH/TAYUTAY
🗒️PAG-UUGNAY O PAGHAHAMBING:
1. SIMILE/PAGTUTULAD – mayroong pangatnig
2. METAPHOR/PAGWAWANGIS – walang pangatnig
3. ALUSYON – iba’t ibang aspekto ng buhay ng tao
4. METONYMY/PAGPAPALIT-TAWAG
5. SYNECDOCHE/SINEKDOKE – pagbanggit ng isa upang tukuyin ang kabuuan
