21/08/2025
๐๐๐๐ | Claro M. Recto Jr.: Tinig ng Bayan, Haligi ng Wika at Kalayaan
Si Claro Mayo Recto Jr., isinilang noong Pebrero 8, 1890 sa Lungsod ng Tiaong, Quezon, ay kinikilala bilang isa sa pinakadakilang intelektuwal, manunulat, makata, at estadista ng ating bayan. Lumaki siya sa isang pamilyang may pagpapahalaga sa edukasyon at kultura, bagay na humubog sa kanyang pagkatao at naglatag ng landas tungo sa kanyang pambihirang ambag sa kasaysayan ng Pilipinas. Batid niya mula sa murang gulang na ang wika at kaisipan ay sandigan ng isang malayang bansa, kayaโt kaniyang pinanday ang talino sa Batas at Panitikan upang maging kasangkapan sa paglilingkod sa sambayanan.
Nag-aral si Recto sa Ateneo de Manila at nakapagtapos nang may karangalan, saka nagpatuloy ng abogasya sa Unibersidad ng Santo Tomas. Sa kanyang kabataan, nakilala na siya bilang makata at manunulat ng mga tulang Kastila, na nagpapakita ng lalim ng kanyang diwa at lawak ng kanyang talino. Subalit hindi siya nakulong sa pananambitan ng salita lamang; ginamit niya ang kanyang talino at panulat upang hamunin ang banyagang pamamayani at muling itanghal ang dangal ng Pilipino.
Bilang mambabatas at makabayang lider, nagsilbi si Recto sa Mababang Kapulungan, Senado, at maging sa Kataas-taasang Hukuman ng bansa. Kanyang itinaguyod ang mga batas at adhikain na magpapatibay sa pambansang ekonomiya, edukasyon, at higit sa lahat, sa pambansang wika at kultura. Isa siya sa mga pinakatining na tinig laban sa labis na impluwensya ng mga dayuhan, at mariing itinindig ang diwa ng kasarinlan at pambansang identidad.
Mahalagang bigyang-diin na si Claro M. Recto ay hindi lamang pulitiko kundi isang mananalumpati at tagapagtaguyod ng wikang pambansa. Para sa kanya, ang Filipino at ang ibaโt ibang katutubong wika ng kapuluan ay hindi lamang simpleng kasangkapan ng komunikasyon kundi susing makasaysayan sa pagkakaisa at kalayaan ng bansa. Sa bawat kaniyang talumpati, pinapaalalahanan niya ang sambayanan na ang pagpapahalaga sa sariling wika ay kasinghalaga ng pagtatanggol sa soberanya.
Nang maganap ang mga hamon sa kalayaan ng Pilipinas noong kalagitnaan ng ika-20 siglo, mariing itinindig ni Recto na ang tunay na paglaya ay hindi lamang nasusukat sa politika o ekonomiya kundi higit sa lahat, sa kakayahan ng mga Pilipino na yakapin, linangin, at ipagmalaki ang kanilang sariling wika at kultura. Ang kanyang kaisipan ay nanatiling gabay sa mga kabataang intelektuwal na nagsusulong ng wikang pambansa bilang haligi ng bayan.
Pumanaw si Claro M. Recto noong Oktubre 2, 1960, sa Rome, Italy, habang ginagampanan ang kanyang tungkulin para sa bansa. Ngunit ang kanyang iniwang pamana ay hindi kailanman naglahoโisang pamana ng karunungan, paninindigan, at walang hanggang pagmamahal sa bayan.
Sa pagdiriwang ng Buwan ng Wika 2025 na may temang โPaglinang sa Filipino at Katutubong Wika: Makasaysayan sa Pagkakaisa ng Bansa,โ si Claro M. Recto Jr. ay higit na dapat gunitain sapagkat siya ang nagpapaalala na ang tunay na kalayaan at pagkakaisa ay magsisimula lamang kung ang bawat Pilipino ay marunong tumindig para sa sarili, para sa bayan, at higit sa lahat, para sa wika.
At sa huling pagtanaw, ang kaniyang tinig ay wariโy muling umaalingawngaw: โAng wikang Filipino at ang ating mga katutubong wika ang ating lakas, ang ating dangal, at ang ating kalasag laban sa pagkalimot.โ Kayaโt habang patuloy tayong lumilinang at nagbubuklod sa ilalim ng ating wika, nawaโy manatili sa ating puso ang aral ni Claro M. Rectoโna ang isang bansang marunong magmahal sa sariling wika ay isang bansang hindi kailanman matitinag.
