Post ka sa Mapiya

ما الواجب على من جاءه النمام بنميمته؟
Antona i paliyogat ko taw a miniomaon o soroyan so kasosoroyan iyan?

1- أن لا يصدقه.
Oba niyan paratiyayaa.

2- أن ينكر عليه.
Sapari niyan.

3- أن يبغض عمله.
Kararangitn iyano a galbk iyan oto a kazoroyan.

4- أن لا يتجسس ليتأكد.
Oba gii panoriman para bo matangkd iyan.

5- أن لا ينقل ما نقل إليه.
Obaniyan zoroyanen so inizoroyanon.

✍ Post ka sa Mapiya

ينفع الميت بعد موته:
Kapnggonaan o Miyatay ko oriyan o kapatay niyan:

1- الدعاء له.
So mga Du'a a mga pipiya para rkaniyan.

2- الصدقة عنه.
So kizadkaanon.

3- الحج عنه.
So kipag Hajjnon.

4- العمرة عنه.
So kipagomraanon.

5- قضاء دينه.
So kabayadi ko otang iyan.

6- قضاء نذره.
So kitomanen ko samaya iyan, (asar a knaba marata a inizamaya iyan.)

7- قضاء الصوم الواجب عنه.
So kabayadi ko Powasa a paliyogaton a da niyan katarotopi.

✍ Post ka sa Mapiya

لسان العاقل وراء قلبه,

"So dila o malantas i pamikiran na sii matatago ko talikhodan a poso iyan,

Maana: di ptharo odi niyan daan a manggda-ga so ptharoon iyan, o ino adn a bali niyan antaa ka da, ino mbalasanon antaa ka ikhadosa niyan.

وقلب الأحمق وراء لسانه,

Na so pman so poso o pkhamiamiat na sii matatago ko talikhodan a dila iyan,

Maana: di niyan dn pnggda-gdaan a daan so ptharoon iyan o antonaa i khaonga niyan, da dn a labot iyan o antonaa i gii niyan mapanaro, asar a pkhapkas a dila iyan na ikapipiya dn a ginawa niyan."

📝 Post ka sa Mapiya

SO KIPHAWALN KO PIYANMBAYAN NA PD SA KAPAMANKHAO:

عن عائشة رضي الله عنها، قالت: «كانت امرأة مخزوميَّةٌ تستعِير المتاع وتجْحده، فأمر النبِيُّ ﷺ أَنْ تُقْطَعَ يدها» [رواه مسلم].

Miyaka thitayan ko 'Aishah (r.a) a Pitharo iyan:

"Miyanggolaola a adn a babay a pd ko pamilya a Makhzom, a dii manmbay sa pagigimo na dii niyan iphawal,

Na inisogo o Nabi (s.a.w) a kapotoli ron sa lima."

[Piyanothol i Muslim.]

Dii niyan iphawal: "Maana, di niyan ipephato so piyanmbayan iyan, ka aya dii niyan tharoon na, da a baniyan kiyasmbayan."

قال الشيخ ابن عثيمين رحمه الله: «جحد العارية نوع من السرقة، بل هو أعظم من السرقة؛ لأنه لا يمكن التحرز منه، بخلاف السرقة».

Pitharo i Shaykh ibn Othaymin (r.a): "So kiphawaln ko piyanmbayan na pd ko sosonan o kapamankhao,

Knaba matag, ka mas sobra pn sa kapamankhao; kay di kaphananggilaan -ka smbay a paka ookitan iyanon,

naba lagid o tkhaw -a kaiiktiyaran dn a andang-."

📝 Post ka sa Mapiya

IGIRA NA PKHA SALAK A DII MANGGOLAOLA:

Antona i dapat a zowaan ka o adn a maporot ka a pathamo tamoka a minibagak o khirkon,

Oriyan iyan na bangka dn inipammgay, ka aya Niat kaon na sadka o khirkno,

Oriyan iyan na miyaka oma so khirkon, odi na kiyatokawan ka o antaa i khirkon?

AYA ZOWAAN KA NA:

- Ipagodas kaon a kinizasadkan kaon, ka so balas iyan na rk iyan, na o maka rila na miyapasad.

- Opman odi maka rila na khabayadan kaon, na ska i phaka kowa ko balas iyan.

📝 Post ka sa Mapiya

Sabaad ko totholan ko kalai limo i Qays ibn Sa'd al-ansarie (r.a):

قيس بن سعد الأنصاري -رضي الله عنه :

من أعظم الناس كرماً وجوداً ، لما مرض قال لزوجته : لماذا لا يزورني الناس ؟
فقالت له : لأن عليهم ديوناً لك ، فيستحون من زيارتك وهم لا يستطيعون وفاء دينك.

فقال :‏قولي لهم هم في حلٍّ من الديون ، فما جاء المساء إلا وكُسِرَ بابه من شدة ازدحام الناس عليه.

تاريخ دمشق ( ٤۱٨/٤٩ ) .

So Qays ibn sa'd al-ansarie (r.a)

Pd skaniyan ko mga taw a mala a tanto i limo na go kapdi,

Gowani a masakit skaniyan na, mini iza iyan ko Darodopa niyan: "Ino ako aya di phamisitaa o mga taw karoma kn?"

Inisimbag i karoma niyan: "kay adn a mga otang iran rka,

Na pkhaya siran rka mamisita a siran na di iran pn khagaga obairan kabayadi so mga otang iran rka."

Tig iyan a tharoanga kiran a: "libre kiran dn so mga otang iran rakn."

Dapn raotn sa khagabi na, miyanga roropt so klb o paitaw iran, sa kiyanggagalngita o mga taw sa kiyapamisitai iranon.

تاريخ دمشق ( ٤۱٨/٤٩ ) .
Reference:
History of Damascus(49/418)

📝 Post ka sa Mapiya

Totholan ko Abu dhar ago so giyarantiyan iyan a ikhitas:

"Sii ko masa o Omar (r.a) na miyaka omaon a tlo katao a mga mama a paparkosn iran so sakatao a mama,

sa dii ran dii tharoon a; hay Olowan o miyamaratiyaya, kabaya ami a ikitas ka a mama aya ka sabnar a biyono iyan so Ama ami…

Sa pitharo o Omar (r.a) a: "inongka rie oto mbonoa?

Pitharo o mama: "mataan a sakn na pephagipat ako sa onta ago kambing,

na so satiman ko onta na komiyan ko pamomolan sii ko lopa o ama iran,

na piyatk i ama iran, a ator na miyatay, na kinowa ko mambo a giyangkoto a ator na inipatk akn mambo ki ama iran na inipatay niyan mambo.

Pitharo omar (r.a) : "ah na ipnggolalan akn rka so Punishment" khikitas ka!!!

Pitharo o mama: "Paka logara akonga dan sa tlo gawii bo, ka sabnar a miyatay si ama, na adn a miyangi bagak iyan rakn a “igagadong” a rkami ago so ari akn,

na amay ka bonoon akonga imanto na miyada so “igagadong” na go miya sawang so ari akn sii ko oriyan o kapatay akn."

Sa pitharo i Omar (r.a): a "antawaa i phaka garantor rka?

Na mindingi dingil so mama ko mga paras o mga taw a maka liliyot kiran, na tegiyan a: "giyanan a mama anan."

Sa pitharo o Omar (r.a) a: "Narie Abo dhar, Bang ka nggarantii a mama inin?"

Pitharo i Abu Dhar (r.a) a: "Oway, Olowan o miyamaratiyaya, giyarantiyan akn."

Sa pitharo i Omar (r.a) a: "mataan a ska na dingka kilala si akie anan, na gophoon palagoy na kiyapotai ko rka sa olo ka sii rka mipnggolalan so Punishment, ska i khikitas.”

Sa tig i Abo Dhar a: "Giyaranti akn Hay Olowan o miyamaratiyaya."

Na lomiyalakaw so mama... na somiyagad dn so isa dowa tlo gawii, na so langon o mga taw na ipkhalk iran dn si Abo Dhar obabadn aya mikitas,

na kay ko phakarani dn so kasdp o alongan a dapn makawma a mama oto na,

kiyasian dn so mga taw, taman sa miyasorong iran so mama a puphakawma a badn sasaka sakai sa dii niyan kanggagaan sa dodoka dokawan,

Na tominindg ko Hadapan o Omar (r.a)

Pitharo iyan: "sabn sabnar a minibgay akn so igagadong sii ko ari akn Hay Olowan o miyama ratiyaya,

ago ini bgay akn sii ko mga bapa ami so ari akn, sa imanto na mithapapaya ako rka sa nggolalanen ka rakn dn so Punishment, Kitasn akonga dn."

Miyammsa so Omar (r.a) sa pitharo iyan: "antonaay miyaka sogo rka sa kiyaphato oka?" Khapakay man a malagoy ka!

Pitharo o mama: "ini kalk akn oba matharo a mataan a miyada so katoman sa pasad p**n ko mga taw!!!

Sa inizaan mambo o Omar (r.a) si abo Dhar: "inongkawto pnggarantore?"

Pitharo i Abo Dhar (r.a): "ini kalk akn oba matharo a sabnar a miyada so mapiya phoon ko mga taw!!!

Na kiyagagawan so mga wata o miyatay, na pitharo iran a sabnar a miyaapan ami skaniyan.

Sa pitharo o Omar (r.a): "ngkayno oto?"

Pitharo iran: "ikhalk ami oba matharo a miyada so maap p**n ko mga taw!!!!"

Sa tharoanga mambo pagariya a phanolon ako sa bnar ka kalk tano sa oba matharo a miyada sii ko mga taw so dii kipanolonun ko mapiya.

Pd ko khakowa a gona sa giyangkai a tothol:

1. So katoman sa pasad.
2. So kikokomn ko agama na limo ko mga taw.
3. So kapiya a parangay.
4. So kasiyapa ko sarig.

وصلى الله على نبينا محمد وعلى آله وصحبه وسلم.

Pitharo o Imam Ibn al Qayyim (r.a):

"So kapagamal a di kaiiklasan, ago da mipananayan -ko kiniokitnon o Nabi (s.a.w)-

Na aya kaiibaratan iyan na so taw a dii mlayalayag -Traveling-

a aya inipno iyan ko tagoay niyan na, mga pthad a kappndanon na di rombo phakanggay a gona."

الفوائد لابن القيم: (ص: 49)

📝 ka sa Mapiya