CMU - Banwang Pangkasaysayan

CMU - Banwang Pangkasaysayan Former CMU-Herodotus Society. CMU-Banwang Pangkasaysayan is a History Society in the College of Arts and Sciences in Central Mindanao University.

โ€œ๐‘ป๐’‰๐’†๐’“๐’† ๐’Š๐’” ๐’๐’ ๐’ˆ๐’“๐’†๐’‚๐’•๐’†๐’“ ๐’๐’‚๐’•๐’Š๐’๐’ ๐’๐’ ๐’†๐’‚๐’“๐’•๐’‰ ๐’•๐’‰๐’‚๐’ ๐’๐’–๐’“ ๐‘ด๐’๐’•๐’‰๐’†๐’“๐’๐’‚๐’๐’…. ๐‘ต๐’ ๐’ˆ๐’“๐’†๐’‚๐’•๐’†๐’“ ๐’‘๐’†๐’๐’‘๐’๐’† ๐’•๐’‰๐’‚๐’ ๐’๐’–๐’“ ๐’๐’˜๐’. ๐‘บ๐’†๐’“๐’—๐’† ๐’•๐’‰๐’†๐’Ž ๐’˜๐’Š๐’•๐’‰ ๐’‚๐’๐’ ๐’š๐’๐’–๐’“ ๐’‰๐’†๐’‚๐’“๐’•...
21/08/2026

โ€œ๐‘ป๐’‰๐’†๐’“๐’† ๐’Š๐’” ๐’๐’ ๐’ˆ๐’“๐’†๐’‚๐’•๐’†๐’“ ๐’๐’‚๐’•๐’Š๐’๐’ ๐’๐’ ๐’†๐’‚๐’“๐’•๐’‰ ๐’•๐’‰๐’‚๐’ ๐’๐’–๐’“ ๐‘ด๐’๐’•๐’‰๐’†๐’“๐’๐’‚๐’๐’…. ๐‘ต๐’ ๐’ˆ๐’“๐’†๐’‚๐’•๐’†๐’“ ๐’‘๐’†๐’๐’‘๐’๐’† ๐’•๐’‰๐’‚๐’ ๐’๐’–๐’“ ๐’๐’˜๐’. ๐‘บ๐’†๐’“๐’—๐’† ๐’•๐’‰๐’†๐’Ž ๐’˜๐’Š๐’•๐’‰ ๐’‚๐’๐’ ๐’š๐’๐’–๐’“ ๐’‰๐’†๐’‚๐’“๐’•, ๐’˜๐’Š๐’•๐’‰ ๐’‚๐’๐’ ๐’š๐’๐’–๐’“ ๐’Ž๐’Š๐’ˆ๐’‰๐’• ๐’‚๐’๐’… ๐’˜๐’Š๐’•๐’‰ ๐’‚๐’๐’ ๐’š๐’๐’–๐’“ ๐’”๐’•๐’“๐’†๐’๐’ˆ๐’•๐’‰.โ€โ€”๐‘ฉ๐’†๐’๐’Š๐’ˆ๐’๐’ โ€œ๐‘ต๐’Š๐’๐’๐’šโ€ ๐‘จ๐’’๐’–๐’Š๐’๐’.

Isa lamang ito sa mga dakilang salita na iniwan ni dating Senador Benigno โ€œNinoyโ€ Aquino Jr. para sa kaniyang anak na si Benigno โ€œNoynoyโ€ Aquino III. Nagsilbi itong huling habilin sa paniniwalang siya ay mapapatawan ng parusang kamatayan habang nasa bilangguan ng Fort Bonifacio sa panahon ng rehimeng Marcos noong Agosto 1973.

Sa araw na ito, ang CMU-Banwang Pangkasaysayan ay nakikiisa sa paggunita ng legasiya ni Ninoy bilang pag-alala sa kaniyang naging papel sa pagmulat ng mga mata ng maraming Pilipino, lalo na sa kaniyang pagkamatay noong 1983.

๐‘€๐‘Ž๐‘”๐‘ ๐‘Ž๐‘™๐‘–๐‘˜๐‘ ๐‘–๐‘˜, ๐‘€๐‘Ž๐‘”๐‘ ๐‘ข๐‘™๐‘Ž๐‘ก, ๐‘‡๐‘ข๐‘š๐‘–๐‘›๐‘‘๐‘–๐‘”, ๐‘Ž๐‘ก ๐‘š๐‘Ž๐‘”-๐‘–๐‘ค๐‘Ž๐‘› ๐‘›๐‘” ๐ต๐ด๐พ๐ด๐‘†!

Panulat | Gian Carl C. Bico



๐๐”๐–๐€๐ ๐๐† ๐Š๐€๐’๐€๐˜๐’๐€๐˜๐€๐: ๐‘ฒ๐’‚๐’”๐’‚๐’š๐’”๐’‚๐’š๐’‚๐’-๐‘ป๐’‚๐’๐’Œ๐’”, ๐’Š๐’•๐’‚๐’•๐’‚๐’Ž๐’‘๐’๐’Œ๐‘ˆ๐‘†๐ด๐‘ƒ๐ผ๐‘๐บ ๐‘€๐ด๐พ๐ด๐‘†๐ด๐‘Œ๐‘†๐ด๐‘Œ๐ด๐‘Sa hangaring higit na maunawaan ang kwentong pangkas...
21/08/2026

๐๐”๐–๐€๐ ๐๐† ๐Š๐€๐’๐€๐˜๐’๐€๐˜๐€๐: ๐‘ฒ๐’‚๐’”๐’‚๐’š๐’”๐’‚๐’š๐’‚๐’-๐‘ป๐’‚๐’๐’Œ๐’”, ๐’Š๐’•๐’‚๐’•๐’‚๐’Ž๐’‘๐’๐’Œ

๐‘ˆ๐‘†๐ด๐‘ƒ๐ผ๐‘๐บ ๐‘€๐ด๐พ๐ด๐‘†๐ด๐‘Œ๐‘†๐ด๐‘Œ๐ด๐‘

Sa hangaring higit na maunawaan ang kwentong pangkasaysayan, inihahandog ng Central Mindanao University - Department of History at CMU - Banwang Pangkasaysayan ang taunang โ€˜๐Š๐š๐ฌ๐š๐ฒ๐ฌ๐š๐ฒ๐š๐ง-๐“๐š๐ฅ๐ค๐ฌโ€™ bilang paggunita sa Buwan ng Kasaysayan na may temang: โ€˜๐ป๐‘–๐‘›๐‘ข๐‘๐‘œ๐‘” ๐‘›๐‘” ๐ต๐‘Ž๐‘ฆ๐‘Ž๐‘›, ๐ท๐‘–๐‘›๐‘ข๐‘ฆ๐‘Ž๐‘› ๐‘›๐‘” ๐ด๐‘™๐‘œ๐‘›โ€™ na gaganapin ngayong Agosto 26, 2026 sa College of Humanities and Social Sciences (CHSS) Auditorium. Tampok sa tertulyang ito ang usapin sa '๐‘ป๐’‰๐’† ๐‘ท๐’‚๐’๐’Š๐’Ž๐’–๐’”๐’‚๐’: ๐‘ฏ๐’Š๐’”๐’•๐’๐’“๐’Š๐’„๐’‚๐’ ๐‘ญ๐’‚๐’„๐’†๐’•๐’” ๐’‚๐’๐’… ๐‘ฐ๐’”๐’”๐’–๐’†๐’” ๐’๐’‡ ๐’‚๐’ ๐‘ฐ๐’๐’…๐’Š๐’ˆ๐’†๐’๐’๐’–๐’” ๐‘ด๐’๐’“๐’ ๐‘ฎ๐’“๐’๐’–๐’‘ ๐’๐’‡ ๐‘ท๐’‚๐’๐’‚๐’˜๐’‚๐’โ€™ na pangungunahan ni Prof. Juvanni A. Caballero, PhD., direktor ng MSU-IIT Alumni and Endowment Fund Center, at propesor ng MSU-IIT Department of History, kung saan tatalakayin ang ibaโ€™t ibang kwentong nakapaligid sa mga katutubong Panimusan. Layunin din ng aktibidad na mahubog ang mga estudyante sa masinsinang pagkatuto sa pananaliksik at pagkalap ng angkop na batis sa usaping pangkasaysayan.

๐‘€๐‘Ž๐‘”๐‘ ๐‘Ž๐‘™๐‘–๐‘˜๐‘ ๐‘–๐‘˜, ๐‘€๐‘Ž๐‘”๐‘ ๐‘ข๐‘™๐‘Ž๐‘ก, ๐‘‡๐‘ข๐‘š๐‘–๐‘›๐‘‘๐‘–๐‘”, ๐‘Ž๐‘ก ๐‘š๐‘Ž๐‘”-๐‘–๐‘ค๐‘Ž๐‘› ๐‘›๐‘” ๐ต๐ด๐พ๐ด๐‘†!

Panulat | Gian Carl C. Bico



๐Ÿ“ข CMU-BAKAS SOCIETY FEE COLLECTION FOR THE FIRST SEMESTER STARTS TODAY!We are now opening the collection of the Society ...
19/08/2026

๐Ÿ“ข CMU-BAKAS SOCIETY FEE COLLECTION FOR THE FIRST SEMESTER STARTS TODAY!

We are now opening the collection of the Society Fee amounting to โ‚ฑ427 per student for the First Semester.

๐Ÿ•’ COLLECTION SCHEDULE & COLLECTORS
โ€ข Marjoerie Buenafe โ†’ Monday and Wednesday 8โ€“9 AM, 3โ€“4 PM, and Tuesday 2โ€“3 PM
โ€ข Queenie Noynay โ†’ Monday and Wednesday 10 AMโ€“ 12PM, 1-4 PM

EARLY PAYMENT INCENTIVE
The first 50% of payers per year level will be exempted from fines.
โ€ข 1st Year: 15 students
โ€ข 2nd Year: 20 students
โ€ข 3rd Year: 10 students
โ€ข 4th Year: 15 students

๐Ÿ“Œ WHY PAY EARLY?
โ€ข Secure your exemption from fines
โ€ข Show your commitment to the organization
โ€ข Help us plan and execute activities smoothly for the semester

๐Ÿ“Œ HOW TO PAY
Approach the designated collectors during their schedules. Prepare the exact amount for faster transactions.

Magsaliksik, Magsulat, Tumindig at Mag-iwan ng BAKAS!

Pubmat | Mirian
Caption | Rus

๐ŸŒŠโœจ ๐—ž๐—”๐—›๐—œ๐— ๐—จ๐—ก๐—”๐—ก ๐Ÿฎ๐Ÿฌ๐Ÿฎ๐Ÿฒ โœจ๐ŸŒŠ๐—–๐— ๐—จ-๐—•๐—”๐—ž๐—”๐—ฆ ๐—š๐—˜๐—ก๐—˜๐—ฅ๐—”๐—Ÿ ๐—”๐—ฆ๐—ฆ๐—˜๐— ๐—•๐—Ÿ๐—ฌMga ka-BANWA! the waves are calling! Let us all gather for our First Gener...
11/08/2026

๐ŸŒŠโœจ ๐—ž๐—”๐—›๐—œ๐— ๐—จ๐—ก๐—”๐—ก ๐Ÿฎ๐Ÿฌ๐Ÿฎ๐Ÿฒ โœจ๐ŸŒŠ
๐—–๐— ๐—จ-๐—•๐—”๐—ž๐—”๐—ฆ ๐—š๐—˜๐—ก๐—˜๐—ฅ๐—”๐—Ÿ ๐—”๐—ฆ๐—ฆ๐—˜๐— ๐—•๐—Ÿ๐—ฌ

Mga ka-BANWA! the waves are calling! Let us all gather for our First General Assembly on August 12, 2026 | 3:00 PM โ€“ 6:30 PM | CAS AV Hall.

This assembly is a time to celebrate our unity, culture, and history. With the theme Moana / Maritime Southeast Asia, we invite everyone to join in the spirit of the sea and islands.

๐Ÿ“Œ Reminders for everyone:
โ€ข Prepare a short chant for the roll call ๐ŸŽถ
โ€ข Present a performance or piece of your choice (2โ€“3 minutes) ๐ŸŽค
โ€ข Attire: Keep it simple but connected to the theme. You may wear floral shirts, light summer dresses, plain blue or white tops, sarongs, or casual sandals.๐Ÿ˜Ž

We canโ€™t wait to see you all there!

Magsaliksik, Magsulat, Tumindig at Mag-iwan ng BAKAS!

In Photos | CHSS General Assembly
05/08/2026

In Photos | CHSS General Assembly

In Photos | Day of Welcome
05/08/2026

In Photos | Day of Welcome

๐จ๐จ๐ฉ๐ฑ ๐จ๐จ๐ฉx ๐จ๐จ๐ฉ๐ฑ, ๐›๐š๐ฅ๐ข๐ค ๐ง๐š๐ ๐ฒ๐ฎ๐ ๐š๐ง๐  ๐ค๐ฅ๐š๐ฌ๐ž ๐š๐ฒ!I, [your name], [Year] History Student of College of Humanities and Social Sci...
02/08/2026

๐จ๐จ๐ฉ๐ฑ ๐จ๐จ๐ฉx ๐จ๐จ๐ฉ๐ฑ, ๐›๐š๐ฅ๐ข๐ค ๐ง๐š๐ ๐ฒ๐ฎ๐ ๐š๐ง๐  ๐ค๐ฅ๐š๐ฌ๐ž ๐š๐ฒ!

I, [your name], [Year] History Student of College of Humanities and Social Sciences of Central Mindanao University, and part of CMU-Banwang Pangkasaysayan (CMU-BAKAS).

With hope in my heart and purpose in every step, Iโ€™m ready to embrace challenges, celebrate milestones, and grow alongside a community that inspires us to write our own story.

Hereโ€™s to fresh beginnings, shared journeys, and a future waiting to unfold. Welcome back to school, CMUans!

Magsaliksik, Magsulat, Tumindig, at Mag-iwan ng BAKAS!

https://www.twibbonize.com/bakasdpblast

Pubmat: Mirian Lizze Camaso
Caption: Ruselle Sven Belandres

04/07/2026

"๐˜›๐˜ฉ๐˜ฆ ๐˜ฎ๐˜ฐ๐˜ณ๐˜ฆ ๐˜บ๐˜ฐ๐˜ถ ๐˜ฌ๐˜ฏ๐˜ฐ๐˜ธ ๐˜ข๐˜ฃ๐˜ฐ๐˜ถ๐˜ต ๐˜ต๐˜ฉ๐˜ฆ ๐˜ฑ๐˜ข๐˜ด๐˜ต, ๐˜ต๐˜ฉ๐˜ฆ ๐˜ฃ๐˜ฆ๐˜ต๐˜ต๐˜ฆ๐˜ณ ๐˜ฑ๐˜ณ๐˜ฆ๐˜ฑ๐˜ข๐˜ณ๐˜ฆ๐˜ฅ ๐˜บ๐˜ฐ๐˜ถ ๐˜ข๐˜ณ๐˜ฆ ๐˜ง๐˜ฐ๐˜ณ ๐˜ต๐˜ฉ๐˜ฆ ๐˜ง๐˜ถ๐˜ต๐˜ถ๐˜ณ๐˜ฆ."โ€” ๐—ง๐—ต๐—ฒ๐—ผ๐—ฑ๐—ผ๐—ฟ๐—ฒ ๐—ฅ๐—ผ๐—ผ๐˜€๐—ฒ๐˜ƒ๐—ฒ๐—น๐˜

Studying history is more than remembering dates and events; it's understanding the people, ideas, and choices that continue to shape our world.

๐—–๐—ฒ๐—ป๐˜๐—ฟ๐—ฎ๐—น ๐— ๐—ถ๐—ป๐—ฑ๐—ฎ๐—ป๐—ฎ๐—ผ ๐—จ๐—ป๐—ถ๐˜ƒ๐—ฒ๐—ฟ๐˜€๐—ถ๐˜๐˜† proudly offers the ๐—•๐—ฎ๐—ฐ๐—ต๐—ฒ๐—น๐—ผ๐—ฟ ๐—ผ๐—ณ ๐—”๐—ฟ๐˜๐˜€ ๐—ถ๐—ป ๐—›๐—ถ๐˜€๐˜๐—ผ๐—ฟ๐˜†โ€”a four-year degree program designed to cultivate critical thinkers, skilled researchers, and future leaders through the study of history.

Explore a wide range of disciplines, including ๐—›๐—ถ๐˜€๐˜๐—ผ๐—ฟ๐—ถ๐—ผ๐—ด๐—ฟ๐—ฎ๐—ฝ๐—ต๐˜†, ๐—ฃ๐—ต๐—ถ๐—น๐—ผ๐˜€๐—ผ๐—ฝ๐—ต๐˜† ๐—ผ๐—ณ ๐—›๐—ถ๐˜€๐˜๐—ผ๐—ฟ๐˜†, ๐—ช๐—ผ๐—ฟ๐—น๐—ฑ ๐—›๐—ถ๐˜€๐˜๐—ผ๐—ฟ๐˜†, ๐—ฃ๐—ต๐—ถ๐—น๐—ถ๐—ฝ๐—ฝ๐—ถ๐—ป๐—ฒ ๐—ฎ๐—ป๐—ฑ ๐—Ÿ๐—ผ๐—ฐ๐—ฎ๐—น ๐—›๐—ถ๐˜€๐˜๐—ผ๐—ฟ๐˜†, and many more. Develop the analytical, research, and communication skills needed to understand the past and make meaningful contributions to the present and future.

๐—–๐—ฎ๐—ฟ๐—ฒ๐—ฒ๐—ฟ ๐—ข๐—ฝ๐—ฝ๐—ผ๐—ฟ๐˜๐˜‚๐—ป๐—ถ๐˜๐—ถ๐—ฒ๐˜€
โ€ข Professional Historian
โ€ข Licensed Professional Teacher*
โ€ข Legal Aide
โ€ข Cultural Worker
โ€ข Museum Curator
โ€ข Historical Consultant
โ€ข Researcher
โ€ข Diplomatic Service
โ€ข Excellent Preparation for Law School (Pre-Law)

Whether your passion lies in education, research, public service, cultural heritage, or law, a degree in History opens doors to diverse and rewarding career paths.

๐—˜๐—ป๐—ฟ๐—ผ๐—น๐—น ๐—ป๐—ผ๐˜„ ๐—ถ๐—ป ๐˜๐—ต๐—ฒ ๐—•๐—ฎ๐—ฐ๐—ต๐—ฒ๐—น๐—ผ๐—ฟ ๐—ผ๐—ณ ๐—”๐—ฟ๐˜๐˜€ ๐—ถ๐—ป ๐—›๐—ถ๐˜€๐˜๐—ผ๐—ฟ๐˜† ๐—ฎ๐˜ ๐—–๐—ฒ๐—ป๐˜๐—ฟ๐—ฎ๐—น ๐— ๐—ถ๐—ป๐—ฑ๐—ฎ๐—ป๐—ฎ๐—ผ ๐—จ๐—ป๐—ถ๐˜ƒ๐—ฒ๐—ฟ๐˜€๐—ถ๐˜๐˜†!

For inquiries, contact us at ๐—ฐ๐—ฎ๐˜€.๐—ฎ๐—ฏ๐—ต@๐—ฐ๐—บ๐˜‚.๐—ฒ๐—ฑ๐˜‚.๐—ฝ๐—ต

๐Œ๐š๐ ๐ฌ๐š๐ฅ๐ข๐ค. ๐Œ๐š๐ ๐ฌ๐ฎ๐ฅ๐š๐ญ.๐“๐ฎ๐ฆ๐ข๐ง๐๐ข๐  ๐š๐ญ ๐Œ๐š๐ -๐ข๐ฐ๐š๐ง ๐ง๐  ๐ˆ๐ฐ๐š๐ง ๐ง๐  ๐๐š๐ค๐š๐ฌ!

๐—ฃ๐—ฟ๐—ผ๐—ฑ๐˜‚๐—ฐ๐˜๐—ถ๐—ผ๐—ป ๐—–๐—ฟ๐—ฒ๐—ฑ๐—ถ๐˜๐˜€
๐—ฆ๐—ฐ๐—ฟ๐—ถ๐—ฝ๐˜ ๐—ช๐—ฟ๐—ถ๐˜๐—ฒ๐—ฟ: Hilary V. Orasan
๐—ฉ๐—ผ๐—ถ๐—ฐ๐—ฒ ๐—ข๐˜ƒ๐—ฒ๐—ฟ: Azhi Diana Belarmino
๐—ฉ๐—ถ๐—ฑ๐—ฒ๐—ผ ๐—˜๐—ฑ๐—ถ๐˜๐—ผ๐—ฟ: Mirian Lizze Camaso
๐—”๐—ฐ๐˜๐—ผ๐—ฟ๐˜€: Jan Dale Pedralba and Geneva Sumalinog, Ivan Ponce, and Jacky Degamon
๐—ฉ๐—ถ๐—ฑ๐—ฒ๐—ผ ๐—–๐—น๐—ถ๐—ฝ๐˜€: Explode Mode, Crash Course, Simpatico, and BAKAS

๐——๐—ถ๐˜€๐—ฐ๐—น๐—ฎ๐—ถ๐—บ๐—ฒ๐—ฟ:This video is produced for educational and promotional purposes. We do not claim ownership of the music and certain video clips used in this production. All rights belong to their respective copyright owners. No copyright infringement is intended.

"๐€๐ง๐  ๐ค๐š๐ฌ๐š๐ซ๐ข๐ง๐ฅ๐š๐ง ๐ง๐  ๐ข๐ฌ๐š๐ง๐  ๐›๐š๐ง๐ฌ๐š ๐š๐ฒ ๐ก๐ข๐ง๐๐ข ๐ง๐š๐ฌ๐ฎ๐ฌ๐ฎ๐ค๐š๐ญ ๐ฌ๐š ๐ฉ๐š๐ ๐ฅ๐ข๐ฅ๐ข๐ฉ๐š๐ญ ๐ง๐  ๐ค๐š๐ฉ๐š๐ง๐ ๐ฒ๐š๐ซ๐ข๐ก๐š๐ง ๐ฅ๐š๐ฆ๐š๐ง๐ , ๐ค๐ฎ๐ง๐๐ข ๐ฌ๐š ๐ค๐š๐ค๐š๐ฒ๐š๐ก๐š๐ง ๐ง๐ข๐ญ๐จ๐ง๐  ๐ฆ๐š๐ฅ๐š๐ฒ...
04/07/2026

"๐€๐ง๐  ๐ค๐š๐ฌ๐š๐ซ๐ข๐ง๐ฅ๐š๐ง ๐ง๐  ๐ข๐ฌ๐š๐ง๐  ๐›๐š๐ง๐ฌ๐š ๐š๐ฒ ๐ก๐ข๐ง๐๐ข ๐ง๐š๐ฌ๐ฎ๐ฌ๐ฎ๐ค๐š๐ญ ๐ฌ๐š ๐ฉ๐š๐ ๐ฅ๐ข๐ฅ๐ข๐ฉ๐š๐ญ ๐ง๐  ๐ค๐š๐ฉ๐š๐ง๐ ๐ฒ๐š๐ซ๐ข๐ก๐š๐ง ๐ฅ๐š๐ฆ๐š๐ง๐ , ๐ค๐ฎ๐ง๐๐ข ๐ฌ๐š ๐ค๐š๐ค๐š๐ฒ๐š๐ก๐š๐ง ๐ง๐ข๐ญ๐จ๐ง๐  ๐ฆ๐š๐ฅ๐š๐ฒ๐š๐ง๐  ๐ฆ๐š๐ ๐ฉ๐š๐ฌ๐ฒ๐š ๐ฌ๐š ๐ฌ๐š๐ซ๐ข๐ฅ๐ข๐ง๐  ๐ค๐ข๐ง๐š๐›๐ฎ๐ค๐š๐ฌ๐š๐ง."

Ang Hulyo 4, 1946 ay isang mahalagang yugto sa kasaysayan ng Pilipinas sapagkat sa araw na ito ay pormal na kinilala ng Estados Unidos ang kasarinlan ng bansa matapos ang halos limang dekadang pamamahalang kolonyal. Sa pamamagitan ng Kasunduan sa Maynila (Treaty of Manila), naisakatuparan ang paglilipat ng soberanya mula sa Estados Unidos tungo sa bagong tatag na Republika ng Pilipinas. Bilang sagisag ng pagbabagong ito, ibinaba ang watawat ng Estados Unidos at itinaas ang watawat ng Pilipinas bilang tanda ng pagtatapos ng kolonyal na pamamahala at pagsilang ng Ikatlong Republika ng Pilipinas (Immerwahr, 2022). Kasabay nito, nilagdaan ni Pangulong Harry S. Truman ang Proclamation No. 2695, na pormal na kumilala sa Pilipinas bilang isang malaya at nagsasariling estado (Carlson, 1990).

Gayunpaman, ang kasarinlang ipinagkaloob noong 1946 ay bunga ng mahabang proseso ng pakikibaka at negosasyon. Mula pa sa mga unang taon ng pamamahalang Amerikano, patuloy na isinulong ng mga Pilipinong lider ang karapatan ng bansa sa sariling pagpapasya. Kabilang sa mga nanguna sina Manuel L. Quezon at Jaime C. de Veyra, na sa kanilang mga talumpati at memorandum sa Kongreso ng Estados Unidos ay iginiit na napatunayan na ng Pilipinas ang kakayahang mamahala sa sarili at nararapat nang kilalanin ang kasarinlan nito batay sa prinsipyo ng "self-determination" (Quezon, 1911; De Veyra, 1919).

Naging mahalagang batayan ng adhikaing ito ang Jones Act ng 1916, na nangakong kikilalanin ng Estados Unidos ang kalayaan ng Pilipinas sa sandaling makapagtatag ito ng isang matatag na pamahalaan. Sa mga pagdinig ng Kongreso noong 1919, iginiit ng delegasyong Pilipino na natugunan na ng bansa ang mga kondisyong itinakda ng batas, bagama't nanatiling hati ang pananaw ng mga opisyal ng Amerika dahil sa mga usaping pang-ekonomiya, estratehikong lokasyon, at heopolitikal na interes (Philippine Independence Hearings, 1919).

Ang pagtatatag ng Pamahalaang Komonwelt noong 1935 sa ilalim ng Tydingsโ€“McDuffie Act ang nagsilbing transisyunal na hakbang tungo sa ganap na kasarinlan. Gayunman, naantala ang prosesong ito dahil sa pananakop ng Hapon noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Matapos ang paglaya ng bansa noong 1945, ipinagpatuloy ang paghahanda para sa kasarinlan, at noong Hulyo 1946 ay nanumpa si Manuel Roxas bilang unang Pangulo ng Ikatlong Republika ng Pilipinas. Kaagad namang hinarap ng kanyang administrasyon ang malawakang rehabilitasyon ng bansa at ang lumalakas na rebelyon ng Hukbalahap (Robinson et al., 2016).

Bagama't kinilala ang soberanya ng Pilipinas, nanatiling paksa ng debate ang lawak ng kalayaang nakamit noong 1946. Inilarawan ni Alfred McCoy (1981) ang pangyayaring ito bilang "independence without decolonization," na nagpapahiwatig na bagama't natamo ng bansa ang kalayaang pampolitika, nanatili ang impluwensiya ng Estados Unidos sa ekonomiya, militar, at iba pang mahahalagang institusyon. Makikita ito sa mga kasunduang tulad ng Military Bases Agreement ng 1947, na nagpahintulot sa pagpapanatili ng mga base militar ng Estados Unidos sa Pilipinas.

Nagbago rin ang pananaw sa paggunita ng kasarinlan. Bagama't ipinagdiriwang noon ang Hulyo 4 bilang Araw ng Kalayaan, kalaunan ay inilipat ang opisyal na pagdiriwang sa Hunyo 12 bilang pagkilala sa deklarasyon ng kasarinlan ni Emilio Aguinaldo noong 1898 at upang higit na maipakita ang pambansang naratibo ng kalayaan (Congressional Record, 1964).

Sa kabuuan, ang Hulyo 4, 1946 ay nananatiling isang mahalagang sandali sa kasaysayan ng Pilipinas sapagkat ito ang nagbigay ng pandaigdigang pagkilala sa soberanya ng bansa. Gayunpaman, ipinakikita ng mga pag-aaral na ang kasarinlan ay hindi lamang isang seremonyal na paglilipat ng kapangyarihan kundi isang patuloy na proseso ng paghubog ng pambansang soberanya, pagkakakilanlan, at dekolonisasyon.

๐Œ๐š๐ ๐ฌ๐š๐ฅ๐ข๐ค๐ฌ๐ข๐ค. ๐Œ๐š๐ ๐ฌ๐ฎ๐ฅ๐š๐ญ. ๐“๐ฎ๐ฆ๐ข๐ง๐๐ข๐ . ๐Œ๐š๐ -๐ข๐ฐ๐š๐ง ๐ง๐  ๐๐š๐Š๐š๐ฌ

Panulat | Carlos Daniel Capacio
Layout | Jan Dale Pedralba

Mga Sanggunian:

Carlson, K. T. (1990). The twisted road to freedom: America's granting of independence to the Philippines in 1946 (Master's thesis, University of Victoria).

Congressional Record of the Republic of the Philippines. (1964). Fifth Congress, Third Special Session, Vol. III, Nos. 1โ€“2. Senate of the Philippines.

De Veyra, J. C. (1919). Philippine independence: Memorial of the Philippine Mission asking that immediate independence be granted the Philippine Islands. U.S. Government Printing Office.

Immerwahr, D. (2022). Philippine independence in U.S. history. Pacific Historical Review, 91(2), 220โ€“248.

McCoy, A. W. (1981). The Philippines: Independence without decolonization. In R. Jeffrey (Ed.), Asia: The Winning of Independence. St. Martin's Press.

Quezon, M. L. (1911). Philippine independence: Speech of Hon. Manuel L. Quezon of the Philippines in the House of Representatives, Thursday, March 2, 1911. U.S. Government Printing Office.

Robinson, L., Johnston, P. B., & Oak, G. S. (2016). U.S.-Philippine relations in historical perspective. U.S. Special Operations Forces in the Philippines, 2001โ€“2014. RAND Corporation.

United States Congress. Senate Committee on the Philippines, & House Committee on Insular Affairs. (1919). Philippine independence hearings before the Committee on the Philippines, United States Senate, and the Committee on Insular Affairs, House of Representatives, held jointly. U.S. Government Printing Office.

๐’๐š ๐š๐ซ๐š๐ฐ ๐ง๐š ๐ข๐ญ๐จ, ๐Ÿ๐Ÿ๐Ÿ– ๐ญ๐š๐จ๐ง ๐ง๐š ๐š๐ง๐  ๐ง๐š๐ค๐š๐ฅ๐ข๐ฅ๐ข๐ฉ๐š๐ฌ, ๐ข๐ฌ๐ข๐ง๐ข๐ฅ๐š๐ง๐  ๐š๐ง๐  ๐ฉ๐š๐ง๐ ๐š๐ซ๐š๐ฉ ๐ง๐  ๐ข๐ฌ๐š๐ง๐  ๐ฆ๐š๐ฅ๐š๐ฒ๐š๐ง๐  ๐๐ข๐ฅ๐ข๐ฉ๐ข๐ง๐š๐ฌ.Noong ika-12 ng Hunyo 18...
12/06/2026

๐’๐š ๐š๐ซ๐š๐ฐ ๐ง๐š ๐ข๐ญ๐จ, ๐Ÿ๐Ÿ๐Ÿ– ๐ญ๐š๐จ๐ง ๐ง๐š ๐š๐ง๐  ๐ง๐š๐ค๐š๐ฅ๐ข๐ฅ๐ข๐ฉ๐š๐ฌ, ๐ข๐ฌ๐ข๐ง๐ข๐ฅ๐š๐ง๐  ๐š๐ง๐  ๐ฉ๐š๐ง๐ ๐š๐ซ๐š๐ฉ ๐ง๐  ๐ข๐ฌ๐š๐ง๐  ๐ฆ๐š๐ฅ๐š๐ฒ๐š๐ง๐  ๐๐ข๐ฅ๐ข๐ฉ๐ข๐ง๐š๐ฌ.

Noong ika-12 ng Hunyo 1898, pormal na ipinahayag ni Pangulong Emilio Aguinaldo ang kalayaan ng Pilipinas mula sa mahigit tatlong siglong pananakop ng Espanya sa kaniyang tahanan sa Kawit, Cavite.

Ang makasaysayang pangyayaring ito ay bunga ng mahabang pakikibaka ng mga Pilipino para sa kalayaan at sariling pamamahala. Sa naturang seremonya, unang iwinagayway ang watawat ng Pilipinas bilang sagisag ng pagsasarili ng bansa. Pinatugtog din ang Marcha Filipina Magdalo, na kalaunan ay naging pambansang awit ng Pilipinas.

Ang Acta de la Proclamaciรณn de la Independencia del Pueblo Filipino, na isinulat ni Ambrosio Rianzares Bautista, ay nagsilbing opisyal na dokumento ng pagpapahayag ng kasarinlan. Bagama't hindi agad kinilala ng mga dayuhang kapangyarihan ang deklarasyong ito at naharap pa ang bansa sa panibagong yugto ng kolonyalismo, nanatili itong mahalagang sagisag ng mithiin ng sambayanang Pilipino para sa kalayaan at pambansang pagkakakilanlan.

Higit pa sa isang seremonya, ang Hunyo 12, 1898 ay kumakatawan sa pagsilang ng bansa bilang isang malayang sambayanan. Isang bayang may sariling tinig, mithiin, at karapatang magtakda ng kaniyang kinabukasan.

Sa paggunita natin sa Araw ng Kalayaan, alalahanin natin ang mga sakripisyo ng mga naunang henerasyon at ang kanilang pangarap para sa isang malaya, makatarungan, at nagkakaisang Pilipinas.

๐— ๐—ฎ๐—ด๐˜€๐—ฎ๐—น๐—ถ๐—ธ๐˜€๐—ถ๐—ธ. ๐— ๐—ฎ๐—ด๐˜€๐˜‚๐—น๐—ฎ๐˜. ๐—ง๐˜‚๐—บ๐—ถ๐—ป๐—ฑ๐—ถ๐—ด. ๐—”๐˜ ๐—บ๐—ฎ๐—ด-๐—ถ๐˜„๐—ฎ๐—ป ๐—ป๐—ด ๐—•๐—”๐—ž๐—”๐—ฆ ๐Ÿ‘ฃ

Sanggunian:
Agoncillo, T. A. (1990). History of the Filipino People (8th ed.). C & E Publishing, Inc.

PANULAT | Danna Joy Bajan
PUBMAT | Jan Dale Pedralba

Address

Central Mindanao University
Maramag
8710

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when CMU - Banwang Pangkasaysayan posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The School

Send a message to CMU - Banwang Pangkasaysayan:

Shortcuts

Share