Institute of Women's Studies

FRIDAY GANAP: Sa pagpapatuloy ng IWS Trainer’s Training on Feminism and Education Work with Women (TrTr for Women), pinadaloy ni Atty. Maria Cleofe Gettie C. Sandoval ang mahalagang sesyon sa Gender and the Law.

Bilang legal consultant na naging bahagi ng pagbalangkas ng Magna Carta of Women (RA 9710) at Safe Spaces Act (RA 11313), ibinahagi ni Atty. Sandoval ang malalim na pag-unawa sa batas bilang larangan ng proteksyon, pananagutan, at feministang pagkilos.

Tinalakay sa sesyon ang ugnayan ng kasarian, karapatan, karahasan, access to justice, at legal remedies—lalo na sa mga usaping kinakaharap ng kababaihan at iba pang sektor na nasa laylayan. Mahalaga ang pag-unawang ito upang makita na ang batas ay hindi lamang teksto sa papel; ito ay dapat maging buhay na sandigan para sa dignidad, kaligtasan, at katarungan.

Sa TrTr for Women, ang pag-aaral ng batas ay nagiging bahagi ng mas malawak na gawain ng pagpapalaya: ang pag-alam sa karapatan, paghamon sa karahasan, at pagtataguyod ng mga ligtas at makatarungang espasyo para sa lahat.

Maagang pagsisimula sa lupa.

Alas-5 pa lamang ng umaga, aktibo nang nakilahok ang mga kalahok ng IWS Trainer’s Training on Feminism and Education Work with Women (TrTr for Women) sa kanilang farm integration.

Sa gitna ng lamig ng umaga at liwanag ng pagsikat ng araw, sama-sama nilang inihanda ang taniman, inayos ang mga bed, nagtanim, naglipat ng punla, at nag-alaga ng lupa bilang buhay na bahagi ng kanilang feministang pagkatuto.

Ang gawaing bukid ay hindi lamang pisikal na gawain. Ito ay pagdama sa ugnayan ng katawan, pagkain, kalusugan, kababaihan, ekolohiya, at komunidad. Sa bawat dakot ng lupa at bawat binhing itinatanim, muling naaalala na ang paghilom at pagbabago ay nagsisimula sa pag-aalaga.

Sa TrTr for Women, ang lupa ay nagiging silid-aralan.
Ang binhi ay nagiging paalala.
Ang sama-samang paggawa ay nagiging daluyan ng pagkatuto, pag-asa, at paglaya.

Sa ikalimang araw ng IWS Trainer’s Training on Feminism and Education Work with Women (TrTr for Women), pinadaloy ni Prof. Arche Ligo ang sesyon sa Women and Religion.

Sa talakayan, binuksan ang masusing pagninilay sa ugnayan ng kababaihan, pananampalataya, relihiyon, kultura, kapangyarihan, at pagpapalaya. Mahalaga ang usaping ito dahil ang relihiyon ay maaaring maging sisidlan ng pag-asa, paghilom, at pakikipagkapwa—ngunit maaari rin itong maging larangan kung saan hinuhubog, nililimitahan, o hinahamon ang papel at karapatan ng kababaihan.

Sa feministang pagtingin, inaanyayahan tayong balikan ang mga aral, ritwal, salaysay, at institusyong panrelihiyon: sino ang binibigyan ng tinig? Sino ang pinapatahimik? Sino ang kinikilalang banal, tagapag-alaga, pinuno, at tagapagdala ng karunungan?

Ang sesyon ay naging paanyaya sa mas malalim na pag-unawa sa pananampalataya bilang larangan ng kritikal na pagtanaw, paghilom, at pagkilos tungo sa dignidad, katarungan, at pagkakapantay-pantay.

Alas-5 pa lamang ng umaga, nagsimula na ang farm integration ng mga kalahok ng IWS Trainer’s Training on Feminism and Education Work with Women (TrTr for Women)—isang maagang paglalapat ng pagkatuto sa lupa, katawan, kalusugan, at pamayanan.

Sa gawaing bukid, tinalakay at isinagawa ang square foot gardening bilang praktikal at sustenableng paraan ng pagtatanim sa maliit na espasyo. Kasabay nito, binuksan din ang usapin ng tapal gamit ang mga dahon at pakulo para sa dysmenorrhea, bilang bahagi ng pag-alala sa mga katutubong kaalaman, pangangalaga sa katawan, at karunungang nakaugat sa karanasan ng kababaihan.

Ang umagang ito ay paalala na ang kalusugan at kagalingan ay hindi lamang nasa klinika o aklat. Nariyan din ito sa lupa, halaman, dahon, tubig, hininga, at sama-samang pag-aaral.

Sa TrTr for Women, ang farm integration ay nagiging buhay na silid-aralan—kung saan ang feminism, ekolohiya, food security, at women’s health ay magkakaugnay sa araw-araw na gawain ng pag-aalaga at paghilom.

GANAP KAHAPON:

Sa pagpapatuloy ng IWS Trainer’s Training on Feminism and Education Work with Women (TrTr for Women), pinadaloy ni Prof. Naneth O. Oida ng Camarines Sur Polytechnic Colleges ang sesyon sa Gender, Health, and Wellness.

Si Prof. Oida ay graduate ng IWS TrTr for Women at dating Director ng CSPC Center for Gender and Development. Sa kanyang pagpapadaloy, binigyang-diin ang mahalagang ugnayan ng kasarian, katawan, kalusugan, pag-aalaga, karanasan, at kagalingan.

Ang sesyon ay nagpaalala na ang health and wellness ay hindi lamang personal na usapin. Ito ay nakaugat din sa gender roles, social expectations, access sa serbisyong pangkalusugan, reproductive health, mental health, care work, karahasan, kahirapan, at iba pang istrukturang nakaaapekto sa buhay ng kababaihan at iba pang sektor.

Mula sa paghinga at paggalaw ng Shibashi, tumuloy ang araw sa mas malalim na pag-unawa sa katawan bilang sisidlan ng karanasan, pagod, lakas, paghilom, at pag-asa.

Patuloy ang TrTr for Women sa paghahabi ng feministang kamalayan, pangangalaga, at pagkilos tungo sa mas makatarungan at mapagpalayang kalusugan para sa lahat.

Maagang gumising at kumilos ang mga kalahok ng IWS Trainer’s Training on Feminism and Education Work with Women (TrTr for Women) para sa kanilang farm integration ngayong araw.

Alas-5 ng umaga pa lamang, nagsimula na ang gawaing bukid: bed and soil preparation at pagsasala ng compost bilang paghahanda sa mas sustenableng pagtatanim at pag-aalaga ng lupa.

Sa hapon, magpapatuloy ang pagkatuto sa pamamagitan ng pagpupunla ng mga binhi—isang gawaing hindi lamang teknikal, kundi malalim na paalala ng ugnayan ng feminism, ekolohiya, pagkain, kabuhayan, at pag-asa.

Sa bawat dakot ng lupa, may pagkatuto.
Sa bawat salang compost, may paghahanda.
Sa bawat binhing ipupunla, may pangakong aalagaan.

Sa ikatlong araw ng IWS Trainer’s Training on Feminism and Education Work with Women (TrTr for Women), pinadaloy ni Ms. Becky Padilla-Marquez ang sesyon sa Gender Sensitivity Training, na tumalakay sa gender socialization at iba’t ibang gender issues na humuhubog sa ating mga karanasan, ugnayan, at lipunan.

Sa hapon, pinadaloy naman nina Sarah at Keeshia ang usapin ng kasarinlan sa binhi bilang bahagi ng farm integration. Mula sa lupa, binhi, pagkain, at pangangalaga, mas lumalim ang pag-unawa sa ugnayan ng feminism, ekolohiya, at food sovereignty.

Ang araw na ito ay paalala na ang pagpapalaya ay hindi lamang usapin ng kamalayan, kundi pati ng ating relasyon sa katawan, komunidad, kalikasan, at kabuhayan. Sa bawat binhing inaalagaan, may pag-asa ng mas makatarungan, mas sustenable, at mas mapagpalayang kinabukasan.

Patuloy ang paghahabi ng feministang pagkatuto at pagkilos sa TrTr for Women.

Sa ikalawang araw ng IWS Trainer’s Training on Feminism and Education Work with Women (TrTr for Women), sinimulan ang umaga sa Shibashi—banayad na paggalaw, paghinga, at pagbalik sa katawan bilang paghahanda sa pagpapatuloy ng Mga Ilog ng Buhay.

Sa daloy ng araw, muling binaybay ang mga alaala, karanasan, sugat, lakas, at pag-asa na humuhubog sa ating pagkatao at pakikipagkapwa. Ang bawat kuwento ay naging bahagi ng mas malawak na agos ng feministang pagkatuto—nakaugat sa pakikinig, pagdama, pag-unawa, at paghilom.

Isinara ang araw sa pamamagitan ng Paghilom ng mga Alaala: isang paanyaya na yakapin ang mga bakas ng nakaraan, kilalanin ang mga sugat, at dahan-dahang padaluyin ang pag-asa, tapang, at pagbabagong-loob.

Mula sa hininga, tungo sa alaala.
Mula sa alaala, tungo sa paghilom.
Mula sa paghilom, tungo sa mas malayang pagdaloy.

Panimula: Mga Ilog ng Buhay

Sinimulan ni Alma Consolacion S. Alcantara ang pagpapadaloy ng Mga Ilog ng Buhay bilang paanyaya sa bawat kalahok na balikan ang sariling agos ng karanasan, alaala, paglalakbay, at paghilom.

Sa prosesong ito, ang buhay ay tinitingnan bilang ilog—may pinagmulan, may liko, may lalim, may hampas, at may patuloy na pagdaloy.

Isang tahimik ngunit makapangyarihang pagbubukas ng loob, pakikinig, at pag-alala.

“Maging malaya upang makapagpalaya.”