Boto, Lakas ng Bayan

Does voting matter? Makabuluhan ba ang bumoto?

Katanungan ito ng maraming Pilipino. Bagama’t maraming nagsasabi na wala rin lang itong maidudulot na pagbabago, marami pa rin naman ang naniniwala na bilang at bawat boto, sa ibang salita, makabuluhan pa rin naman ito. Totoo man na katumbas lang ng isang boto, ang isang tao, kapag nagsama-sama ang boto ng mga tao, mas lalong lalakas ito.

At dahil sa pinagsama-sama na boto nating mga Pilipino, nakakahalal tayo ng mga opisyal sa gobyerno, na silang magsisilbi sa atin. Sapagkat tayo ang bumoto sa kanila, kung anumang gawain nila, sa maganda man o hindi, meron tayong responsibilidad roon. Sa ibang salita, ang ating mga boto, ay maaaring maging batayan ng ating bansa, kung makakaranas ba ito ng hinahabgad nating progreso at pagbabago, o hindi.

Tandaan natin mga kababayan, na huwag nating sayangin ang ating karapatan na bumoto. Maliit man ang nag-iisang boses ng isang tao, ngunit pag nagsama-sama tayo, lalakas ang boses natin, maririnig ito, at mararamdaman ng gobyerno ang lakas ng bayan.

[OPINION] Can my vote make a difference? Change will ultimately come – whether it will be peaceful or violent will depend on us and how we vote at this moment in history

ANO PA ANG MAARING GAWIN KUNG HINDI GUMANA ANG VERTICAL ACCOUNTABILITY?

1. Horizontal Accountability

Ito ay ang mga institusyon tulad ng Commission on Audit, Obmudsman, mga Hukuman, pati narin ang International Criminal Court upang maresolbahan ang kinakaharap ng isang opisyal.

2. Social Accountability

Ito ay ang mga pahayag ng mga indibidwal, organizasyon, at ang media upang humingi ng pananagutan sa mga kakulangan ng mga opisyal o ng mga ahensya ng gobyerno.

Ang halimbawa nito ay ang mga kilos-protesta na nagaganap, ang mga hashtag tulad ng , o ang mga social media pages tulad ng Tarantadong Kalbo

Ang muling pag-urong ng halalan para sa mga posisyon sa Barangay at sa Sangguniang Kabataan, ay nagiging hadlang sa pagpili natin ng mga pinuno sa ating mga lokalidad. Bagama't sa ilalim ng batas ng Pilipinas, ang isang termino ng isang opisyal sa barangay ay tatagal sa nasa tatlong taon. Ngunit, dahil rito, madalas na iniuurong ang halalang pambarangay ng Pilipinas.

Dapat manatiling regular ang panahon ng eleksyon, dapat masunod ang batas na ang isinasaad ay aabot lamang sa tatlong taon ang isang termino. Ang pag-urong nito ay isang hadlang sa karapatan ng Pilipino na bumoto, at pumili ng kanilang mga lider.

Sa kabila nito, dadagdag nanaman ito sa gastusin ng gobyerno, sapagkat meron ng mga nagastos sa 8 bilyong pisong budget, na nakalaan para sa eleksyon, na dapat gaganapin sa Disyembre 2022. Itinatayang madadagdagan ng 5 bilyong piso ang gastusin ng gobyerno, para sa eleksyon ng barangay, kapag ito ay iniurong pa ito ng isang taon. Dagdag sa gastusin nito ay ang pagbili ng bagong equipment, at ang pagrehistro ng mga bagong botante sa darating na halalan.

Postponing barangay, SK polls: When ideas don’t make sense MANILA, Philippines—While the proposed postponement of the barangay and Sangguniang Kabataan (BSK) elections was seen to help the government save resources, the Commission on Elections (Comelec)

Si Mayor Vico Sotto ay isang alkalde ng Lungsod ng Pasig. Tinapos niya ang 27 taong pamumuno ng pamilyang Eusebio mula pa noong 1992. Nitong eleksyon 2019, nakakuha siya ng 63% ng boto ng mga taga Pasig City. Mula noon ay makikita parin ang boses ng dating Mayor tulad ng kanyang pahayag na di umano ramdam ang Pasko sa Lungsod. Nitong eleksyon 2022, makikita parin ang suporta ng mga taga Lungsod Pasig kung saan nanalo siya muli sa pagka alkalde.

Sanggunian:
https://newsinfo.inquirer.net/1573709/vico-sotto-we-destroyed-corrupt-syndicate
https://newsinfo.inquirer.net/1118687/vico-sotto-is-new-mayor-of-pasig-city-ends-eusebio-clans-27-year-reign
https://philstarlife.com/news-and-views/501744-pasig-city-mayor-vico-sotto-responds-to-bobby-eusebio
https://www.philstar.com/nation/2022/05/10/2179917/vico-sotto-repeats-landslide-win-pasig
https://www.rappler.com/newsbreak/in-depth/241861-vico-sotto-prince-pasig-must-prepare-war/

Panoorin: Makikita sa YouTube video ng GMA News ang datos ng mga "political dynasty" sa lokal at nasyonal na mga pwesto. Ang vertical accountability ay kung minsan lamang mapakita ng sambayanang Pilipino.

Political dynasty sa Pilipinas, may pag-asa pa bang mabago? | Eleksyon 2022 Ilang matataas na local at national positions ang hawak ng ilang pamilya ng politiko o political dynasty.May pag-asa pa kayang mabago ito? Alamin sa speical ...

TODAY IN HISTORY: Ninoy Aquino Day

"I have asked myself many times: Is the Filipino worth suffering, or even dying for?"

Si Ninoy Aquino Jr. ay isang mambabatas at kritiko ng rehimeng Marcos. Tinawag niyang "Garrison state" ang pamumuno ni Marcos dahil sa pagpapamilitar ng mga sibilyan. Ang iba pa na kaniyang nabanggit ang maluho na pag gastos sa imprastraktura tulad ng Cultural Center of the Philippines. May plano si Ninoy tumakbo matapos ang termino ni Marcos, ngunit siya'y naudlot noong si Marcos ay nagdeklara ng Batas Militar. Noong 1973, siya'y nakulong kasama ni Pepe Diokno sa Fort Magsaysay, Nueva Ecija. Dinala siya pagkatapos nito sa Fort Bonifacio kung saan hinahara siya ng mga kasong murder, illegal possession of fi****ms, at subversion. Itinabi ang kaso niya matapos niyang tuligsain ang kanyang hinaharap hanggang sa taong 1975 kung saan siya'y inimbestigahan muli. Dahil dito, nagkasa si Aquino ng hunger strike kung saan mga bitamina at tubig lamang ang kanyang tinanggap. Siya ay nahatulang may sala at inutusan na parusahan ng firing squad. Hindi natuloy kailanman ang kaniyang hatol at noong 1980 pinayagan siyang pumunta ng Estados Unidos matapos siya atakihin sa puso. Noong 1983, nagpasyang umuwi si Ninoy kahit sa banta sa kaniyang buhay. At sa paliparan ng noong Manila International Airport ay siya'y binaril at nasawi.

Ang kanyang pagkakamatay ay isa lamang sa mga sanhi ng pagkilos ng mga tao noon upang patalsikin ang rehimeng Marcos. Ang pakikibaka ng mga tao, at ang paghingi ng vertical accountability matapos sila'y makakita, makarinig, at makaranas ng mga masasamang nangyari noong Batas Militar ay naging sanhi ng pagkapanalo ni Corazon Aquino noong 1986 Elections.

Ang kaniyang pagkamatay ay nagbukas ng pinutan para sa pagbabago para sa bayan.

Korapsyon sa Pilipinas, base sa pag-aaral ng Transparency International.

Ginagamit ng Transparency International ang "CPI" upang masukat kung gaano kalaganap ang korapsyon sa isang bansa. Ang pagsukat ng CPI ay isinasagawa sa maraming paraan, gaya ng pagsukat kung gaano kalaganap ang panunuhol, di maayos na paggamit ng pera ng gobyerno, at ang akses sa impormasyon tungkol sa mga gawain ng gobyerno.

Pagkatapos makuha ang CPI, makikita na kung ilan ang nakuhang score ng isang bansa. Pagkatapos makuha ang score ng isang bansa, dito makikita kung gaano kalaganap ang korapsyon sa isang bansa, sa tingin ng mga mamamayan rito. 0-100 ang maaaring makuhang score rito, na kung saan, 100 ay nangangahulugang walang korapsyon, habang ang 0 naman ay sobra-sobrang korapsyon.

Makikita na sa huling datos ng Transparency International, nakakuha ang Pilipinas ng 33 na CPI, noong taong 2001. Habang pang-117 base sa ranggo, sa 180 na bansang nakasama sa pagsusuri ng Transparency International.

Makikita sa datos ng Transparency International na laganap ang korapsyon sa Pilipinas, at ito ay nararamdaman ng mamamayan sa Pilipinas, na ipinakita ng mababang score na 33. Inihahayag ng pag-aaral na mababa ang tiwala ng tao sa gobyerno, sapagkat talamak ng korapsyon ang gobyerno. Makikita rin rito na sa mga nagdaang taon, nananatiling mababa ang nakukuhang score ng Pilipinas, at nananatiling mababa ang ranggo nito, kumpara sa ibang bansa. Nangangahulugan ito, na nananatiling talamak ang korapsyon sa ating bansa, at parang walang pagbabago sa ating laban sa korapsyon.

Malaking bahagi ng kaban ng bayan ang nawawala dahil sa korapsyon, kaya't maraming nasasayang na buwis na imbis magamit para sa pag-progreso, ito ay naibubulsa lamang ng mga tao sa gobyerno.

Isang paraan ng pagsugpo ng korapsyon ay ang pagboto ng mga tamang kandidato. Ipakita ang lakas ng Pilipino, sa pamamagitan ng pagboto. Ang pagboto ng maayos, ay isang susi sa pag-unlad ng bansa, at ito rin ay isang paraan, upang mapaganda ang pamumuhay ng Pilipino. Kaya ng mamamayan na paalisin sa puwesto ang mga nagnanakaw sa kaban ng bayan, kaya huwag nating sayangin ang ating karapatan na bumoto.

Itininatayang aabot sa 700 bilyong piso ang nawawala dahil sa korapsyon, ayon ito kay Deputy Ombudsman Cyril Ramos, noong taong 2019. Katumbas ang nasabing halaga ng 20 na porsiyento ng national budget ng Pilipinas, sa taong 2019.

Isa itong paalala kung gaano nakakasira ang korapsyon sa bansa, lalo na sa Pilipinas, na iisang "developing country" pa lamang. Sa halagang 700 bilyong piso, napakaraming pwedeng magawa ang pamahalaan. Ngunit, ang nakakalungkot na riyalidad ay malaking bahagi ng pera ng gobyerno, ay napupunta lamang sa mga iilang opisyal na kumukuha mula sa kaban ng bayan.

Magsisimula ang pagbabago mula sa ibaba, hindi sa itaas. Ang pagboto ng maayos, at ang paghalal ng mga opisyal na may malinis na track record, at tapat sa panunungkulan, ang isa sa susi sa pag-progreso ng Pilipinas. Dapat nang simulan ang maayos na pagboto, dahil rito, maaaring masimulan na ang pagbabago ng pagtakbo ng gobyerno sa Pilipinas, na kung saan, mas lalago ang ekonomiya ng bansa, at mas uunlad ang pamumuhay ng mga Pilipino.

P700 billion lost yearly due to corruption, says official MANILA (UPDATED)- The Philippines is losing around P700 billion, or around 20 percent of the country's total budget appropriation, yearly, due to corruption, an official said. 

Noong 1986, nagsagawa ng isang "snap election" ang pamahalaan. Sa eleksyon na ito, nagharap ang noo'y Pangulong Ferdinand Marcos, at si Corazon Aquino, ang byuda ng mahigpit na kalaban ni Marcos sa pulitika, ang yumaong senador na si Ninoy Aquino.

May sari-sariling bilangan ang bawat kampo, at tila, magkaiba rin ang lumabas na resulta sa kani-kanilang pagbilang. Idineklara ng COMELEC na nanalo si Marcos na may lamang na 1.5 milyon laban kay Cory Aquino. Habang ang NAMFREL naman, na isang election watchdog, ay nagsasabi na nanalo si Aquino na may lamang na kalahating milyon, base ito sa partial, unofficial count na isinagawa ng NGO, na kung saan, nasa 70 percent na ng presinto ang nabilang.

Pinaniniwalaang may pandarayang naganap sa bilangan sa panig ng COMELEC, upang mapanatili si Marcos sa puwesto. Sinasabi rin na walang nakuhang boto si Aquino sa ibang bayan, sa ilang lalawigan sa bansa, na ito ay sinasabing "statistically impossible" na mangyari. Napatibay ang paniniwala na ito ng mag-walkout ang computer programmers ng COMELEC, na kung saan ang trabaho nila ay ang mag-tabulate ng mga resulta na pumapasok sa Kongreso. Sinabi rin ng mga computer programmer sa telebisyon na live, na may pandaraya na nagaganap.

Lahat ng mga pangyayari sa eleksyon, kasama na ang mga protesta at akusasyon ng korapsyon sa rehimen ni Marcos, ay naging sanhi ng pagwelga ng mamamayan sa EDSA. Ang pagwelga na ito ay binansagang People Power Revolution, o EDSA I. Ang EDSA I ay nagtagal ng tatlong araw, hanggang sa ika-25 ng Pebrero, tuluyang umalis ang mga Marcos sa Malacanang, na sumimbolo na ng pagtatapos ng kanyang diktadura.

Ang pagwelga ng tao sa EDSA, ay isang halimbawa sa kasaysayan ng Pilipinas, na kung saan, nagkaisa ang mga tao, upang lumaban sa isang diktadurya. Kilala ang EDSA I na isang payapang rebolusyon, na kung saan napatalsik ang isang gobyerno na walang naganap na malawakang karahasan. Ito ay naging isang halimbawa sa buong mundo, na maaaring mapabagsak ang mga rehimen, sa pamamagitan ng mapayapang pagwewelga.

POLL: Maraming politiko at mamamayan ay di umano galit sa korapsyon. Sa tingin niyo ba nabawasan ang korapsyon sa nakaraang administrasyon?

Ipahayag ang inyong saloobin sa chat box

It's not over, until it's over.

Noong 2007, ginanap ang eleksyon para sa pagka-senador, pababa hanggang sa konseho ng mga lungsod at bayan. Sa eleksyon para sa Senado, nakapanalo ang oposisyon ng walo sa labindalawang puwesto na kinokontesta. Habang ang mga kaalyado naman ng administrasyon, ay nakapanalo lamang ng dadalawang puwesto sa Senado.

May dalawang independent candidate na tumakbo, o ang walang mga kapartido, sina Kiko Pangilinan, at Gr**go Honasan. Ngunit, si Pangilinan ay matuturing parte ng oposisyon, sapagkat siya ay naging guest candidate ng nasabing panig. Sa kabila nito, ang isang kandidato na si Migz Zubiri, ay umalis sa Senado, ng manalo sa isang electoral protest ang kanyang katunggaling si Senador Koko Pimentel, na tila'y lumapag sa ika-labintatlong puwesto sa nakaraang eleksyon.

Ang koalisyon ng oposisyon ay binansagang Genuine Opposition o (GO), habang ang TEAM Unity naman ay ang kaalyado ng administrasyong Arroyo. Nabuo ang GO sa pamumuno ni Makati Mayor Jejomar Binay, sa layunin na makabuo ng isang alyansa ng mga pulitiko, na nais mapatalsik ang pangulo, mula sa kanyang puwesto. Sa panahon na ito, maging sa nasabing eleksyon na rin, kaliwa't-kanan ang batikos sa administrasyong Arroyo, sa kabila pa ng akusasyon ng korapsyon sa gobyerno. Isa rito ay ang Hello Garci scandal, na kung saan, sinasabing nandaya si Arroyo sa ilang lugar sa Mindanao, upang manalo siya noong tumakbo siya sa pagkapangulo, noong 2004.

May pagka-bihira itong halimbawa sa kasaysayan ng Pilipinas, na kung saan, ang oposisyon ang nanalo sa isang pambansang eleksyon. Maaaring ituri ang eleksyon na ito bilang isang paghatol ng taong bayan sa nakaupong administrasyon. Sa kabila ng mga kontrobersiya na hinaharap ng gobyerno, ipinakita at ipinarinig ng mga tao, ang kanilang boses sa pamamagitan ng kanilang pagboto.

Isa itong proweba na lahat ng boto ay binibilang, at maririnig ang ating boses sa pamamagitan ng pagboto. Huwag nating sayangin ang ating karapatan sa pagboto, sapagkat maaaring ito ang magdulot ng pagbabago sa Pilipinas.

Ano nga ba ang vertical accountability?

Bilang mamamayang pilipino, mayroon tayong karapatan na humingi ng pananagutan sa gobyerno, sa mga departamento, at sa mga nakaupo rito.

Halimbawa nito ay ang pagboto natin nitong nakaraang 2022 National and Local Elections kung saan bumoto ang masa para sa mga posisyon ng gobyerno.

Isa pa na halimbawa nito ay ang paggamit ng hustisya, sa pamamagitan ng hudikatura, o ang paguulat sa tamang kinauukulan tulad ng 8888 Citizen’s complaint center.

May boses tayo bilang mamamayang Pilipino, gamitin itong wasto.