26/08/2026
Damdamin ng Puso, Sigaw ng Utak
Ang pagpapabatid ng mensahe gamit ang karunungan ay sumisimbulo sa tunay na Pilipinong may puso. Ang damdamin ay simbolo ng buhay; tayo ay nakararamdam sapagkat tayo ay humihinga, nabubuhay, at nagkakaroon ng saysay sa mundo. Tulad ng tubig na dumadaloy sa baso, ang damdamin ay umaapaw kapag wala na itong mapaglagyan. Tulad din ng apoy, ito ay umaalab sa tuwing nagsasama-sama ang mga baga, at doon naipahahayag ang tunay na nilalaman ng puso kapag ito ay nag-aalab na.
Ang puso ang sentro ng buhay, sapagkat siya ang nagdadala ng bawat nararamdamang saya, kalungkutan, sakit, at hinaing. Ang utak naman ang siyang daluyan na nagpapatuloy sa lahat ng naririnig ng tainga, naaamoy ng ilong, at nakikita ng mata. Ang lahat ng ito ay naihahatid sa kaharian ng puso na pinamumugaran ng haring damdamin. Doon nagtatagpo ang isip at damdamin, at doon nabubuo ang tinig na nais ipabatid sa kapwa.
Tulad ng tao, ang wika ay mayroong pandama. Kaya rin nitong maramdaman ang lagay ng kanyang sariling kalusugan. Ang wika ay singtulad ng espiritung nananahan sa katauhan ng tao. Dahil dito, nagagawa niyang makakita, makaamoy, at makarinig hindi sa pamamagitan ng mata at ilong, kundi sa pamamagitan ng mga taong gumagamit sa kanya. Subalit ang kalagayan ng wika ay nakikita batay sa layunin at hangarin ng mga taong binubuklod niya. Kung ito ay pinagyayaman, siya ay lumalakas; kung ito ay pinababayaan, siya ay nanghihina.
Gaya ng tao, ang wika ay mayroong hinaing. Ang pagsasantabi, ang hindi pagpapahalaga, at ang paglimot sa sariling atin ay itinuturing ng wika na kanyang malalim na sugat at hinaing. Ang wika ay nabuo upang maging instrumento at tulay sa bawat tinig, upang pagdugtungin ang hindi magkakakilala, at upang bigyang-boses ang mga damdaming hindi kayang sabihin nang mag-isa.
Nitong buwang Agosto, masiglang hinihikayat ng paaralang Alimit Integrated School (AIS) ang mga mag-aaral na makilahok sa programang Buwan ng Wika upang makiisa sa pagtataguyod ng wikang Filipino. Sa ika-20 ng Agosto 2026, naging boses ang mga kabataang mag-aaral sa pamamagitan ng pakikilahok sa paligsahang pagsulat ng sanaysay. Sa kanilang pagsulat ay kanilang naibahagi ang tunay na layunin ng wikang Filipino, maging ang kalagayan at hinaing nito mula sa mga taong pinagbuklod niya. Ang mga mag-aaral ng AIS ay ginawang instrumento ng wika upang makapagbahagi siya ng damdamin sa pamamagitan ng pagpapabatid sa puso at isipan ng bawat kalahok. Tulad ng wikang may pandama, ang sariling damdamin ng mga mag-aaral ay nakipagtugma upang maihayag sa kapwa ang mensaheng sumisigaw sa kanilang isipan na siyang umaapaw sa kanilang puso.
Higit na mahihirapang mabuhay ang tao kung walang wika, subalit hindi rin kailanman magagawang mabuhay ng wika kung walang taong gumagamit at nagpapahalaga sa kanya. Patunay lamang na mahalaga sila sa bawat isa at kinakailangang magsama upang mabuhay, tulad ng puso at utak na kailangang magkaisa upang makamit ang hangaring nilalayon. Ang wika at tao, maging ang utak at puso, ay sumisimbulo sa tubig at apoy. Tunay na ang tubig at apoy ay sadyang magkaiba sapagkat magkaiba ang kanilang kakayahan at kalikasan, subalit nagagawa nilang magtagumpay kung matututo silang magkaisa at magbigayan.
Kung minsan, itinatanggi ng tao ang isang wika, maging ang sariling wika. Dahil dito, nagdudulot ito ng balakid at puwang sa kanilang pagitan. Maaaring magkalayo o tuluyang magkahiwalay ang tao at ang wika, at maaaring may pumagitna sa kanila na pumipigil sa kanilang pag-uunawaan. Singgaya rin ng puso at utak, kung minsan ay hindi sila nagtutugma dulot ng magkasalungat na kagustuhan at hangarin ng bawat isa. Tulad din ng apoy na kayang pakuluin at ubusin ang tubig kung siya ay nagmamataas, at ng tubig na kayang palamigin at patayin ang liyab ng apoy kung mas marami at mas malakas ito.
Sa ilang pagkakataon, nasisira ang samahan kung hindi nagtutugma ang layunin. Subalit gaya ng tao at wika, puso at utak, maging tubig at apoy, kayang kamtin ang tagumpay kung sila ay matutong magkaisa sa kabila ng kanilang kaibahan. Ang pagkakaiba ay hindi dapat maging dahilan ng paghihiwalay, kundi maging dahilan ng pagiging buo.
Tulad din ng g**o at mag-aaral, makakamit nila ang isang layunin maging ang pansariling hangarin kung sila ay patuloy na magkakaisa. Sa pagtataguyod ng wikang Filipino, ang mga g**o ang siyang tagabigay ng impormasyon at tagahubog ng kakayahan, samantalang ang mga mag-aaral ang tagatanggap at tagapagpanday ng karunungan. Ganito man ang sitwasyon, nagagawang matuto ng dalawang panig sa bawat isa, sapagkat ang mga g**o ang nagtuturo kung paano ipahayag nang tama, wasto, at may dignidad ang damdamin ng puso at ang sigaw ng utak.
