09/08/2026
𝐒𝐖𝐄𝐑𝐓𝐄𝐍𝐆 𝐒𝐀𝐏𝐀𝐓𝐎𝐒
May mga tagumpay na hindi isinasabit sa medalya—isinusuot.
Bago pa man umalingawngaw ang palakpak at bago pa man kumislap ang mga gintong medalya, isang pares ng berdeng sapatos ang tahimik nang nagkukuwento ng tagumpay na ilang taon nang ipinapasa mula sa isang paa patungo sa isa pa.
Sa ilalim ng tirik na araw ng Sabado, Agosto 8, humahalik ang alikabok sa oval, humahampas ang hangin sa mga dibdib na sabik humabol sa bawat segundo, at kumakaskas sa track ang berdeng sapatos na ilang sandali lamang ay nasa paa ni Christopher Lausa—bago muling lumipat sa paa ng susunod na mananakbo.
Isang sapatos. Tatlong karera. Tatlong kampeon.
At sa bawat pagyapak nito, tila may kasamang yapak ng mga atletang nauna nang tumakbo.
Unang sinuot ni Christopher Lausa ang berdeng sapatos para sa 100-meter dash. Hindi siya nagdala ng mamahaling racing shoes. Ang dala niya ay bilis, tapang, at isang pares ng sapatos na may kuwento.
Sa ilang segundo, tinawid niya ang distansiyang naghihiwalay sa starting line at finish line at iniuwi ang unang ginto para sa San Juan National High School.
“𝘚𝘢𝘮𝘵𝘢𝘯𝘨 𝘯𝘢𝘨-𝘥𝘢𝘨𝘢𝘯 𝘬𝘰, 𝘯𝘢𝘢 𝘴𝘢 𝘢𝘬𝘰𝘯𝘨 𝘩𝘶𝘯𝘢-𝘩𝘶𝘯𝘢 𝘯𝘨𝘢 𝘥𝘪𝘭𝘪 𝘭𝘢𝘯𝘨 𝘢𝘬𝘰 𝘳𝘢 𝘢𝘯𝘨 𝘯𝘪𝘥𝘢𝘨𝘢𝘯. 𝘔𝘶𝘳𝘢𝘨 𝘥𝘢𝘭𝘢 𝘯𝘢𝘬𝘰 𝘢𝘯𝘨 𝘱𝘢𝘯𝘨𝘢𝘯𝘥𝘰𝘺 𝘴𝘢 𝘯𝘢𝘶𝘯𝘢 𝘯𝘨𝘢 𝘯𝘪𝘨𝘢𝘮𝘪𝘵 𝘢𝘯𝘪𝘯𝘨 𝘴𝘢𝘱𝘢𝘵𝘰𝘴𝘢,” saad ni Lausa.
Hindi pa man lubusang nakapapawi ng hininga ang oval, muling nagpalit ng paa ang berdeng sapatos. Kay Romargie Vailoces naman ito napunta para sa 200-meter dash. Kung ang unang karera ay saglit na pagsabog ng bilis, ang ikalawa ay naging mahabang paghahabol sa bawat pulso ng orasan. Humataw si Vailoces sa kurba, pinakawalan ang nalalabing lakas sa diretso, at muling itinulak ang berdeng sapatos patungo sa finish line.
Muli, ginto. Muli, San Juan. Muli, isang pares ng sapatos ang naging saksi sa isa pang pangarap na natupad.
“𝘍𝘦𝘦𝘭𝘪𝘯𝘨 𝘩𝘪𝘵𝘢𝘸 𝘫𝘶𝘥 𝘯𝘢𝘬𝘰 𝘯𝘨𝘢 𝘯𝘢𝘢 𝘬𝘰𝘺 𝘳𝘦𝘴𝘱𝘰𝘯𝘴𝘪𝘣𝘪𝘭𝘪𝘥𝘢𝘥 𝘯𝘨𝘢 𝘪𝘥𝘢𝘨𝘢𝘯 𝘶𝘨 𝘬𝘶𝘴𝘰𝘨 𝘢𝘯𝘨 𝘴𝘢𝘱𝘢𝘵𝘰𝘴 𝘬𝘢𝘺 𝘥𝘢𝘨𝘩𝘢𝘯 𝘯𝘢 𝘢𝘯𝘨 𝘯𝘢𝘬𝘢𝘬𝘶𝘩𝘢 𝘶𝘨 𝘨𝘰𝘭𝘥 𝘮𝘦𝘥𝘢𝘭 𝘵𝘶𝘯𝘨𝘰𝘥 𝘴𝘢 𝘴𝘢𝘱𝘢𝘵𝘰𝘴 𝘯𝘨𝘢 𝘮𝘢𝘴𝘬𝘪𝘯 𝘨𝘶𝘣𝘢 𝘯𝘢 𝘬𝘢𝘺 𝘬𝘪𝘯𝘢𝘩𝘢𝘯𝘨𝘭𝘢𝘯 𝘯𝘢 𝘨𝘺𝘶𝘥 𝘯𝘨𝘢 𝘩𝘪𝘬𝘵𝘢𝘯 𝘢𝘳𝘰𝘯 𝘥𝘪𝘭𝘪 𝘮𝘢𝘵𝘢𝘯𝘨𝘵𝘢𝘯𝘨,” buong pagmamalaking sambit ni Vailoces.
Ngunit hindi pa tapos ang takbuhan ng sapatos.
Mula kay Vailoces, ipinasa naman ito kay Junmar Jumawan, na humarap sa pinakamahabang distansiya sa kanilang tatlo—ang 400-meter dash. Isang buong ikot. Isang buong pagkakataong maubos ang lakas. Isang buong pagkakataong patunayan na ang ipinasa sa kaniya ay hindi lamang sapatos kundi isang hamon. At nang tuluyang tumawid si Jumawan sa finish line, muli na namang umalingawngaw ang sigawan.
Ikatlong ginto.
Tatlong magkakaibang atleta. Tatlong magkakaibang distansiya. Ngunit iisa ang berdeng sapatos na tila ayaw pa ring huminto.
“𝘔𝘶𝘳𝘢𝘨 𝘱𝘢𝘳𝘢 𝘯𝘢𝘮𝘰 𝘯𝘨𝘢 𝘳𝘶𝘯𝘯𝘦𝘳 𝘴𝘢 𝘚𝘢𝘯 𝘑𝘶𝘢𝘯 𝘕𝘢𝘵𝘪𝘰𝘯𝘢𝘭 𝘏𝘪𝘨𝘩 𝘚𝘤𝘩𝘰𝘰𝘭, 𝘪𝘯𝘴𝘱𝘪𝘳𝘢𝘴𝘺𝘰𝘯 𝘯𝘢𝘮𝘰 𝘯𝘪𝘯𝘨 𝘴𝘢𝘱𝘢𝘵𝘰𝘴. 𝘐𝘯𝘴𝘱𝘪𝘳𝘢𝘴𝘺𝘰𝘯 𝘯𝘢𝘮𝘰 𝘯𝘨𝘢 𝘪𝘱𝘢𝘥𝘢𝘺𝘰𝘯 𝘥𝘪𝘭𝘪 𝘭𝘢𝘯𝘨 𝘱𝘢𝘨𝘴𝘶𝘰𝘵 𝘴𝘢 𝘴𝘢𝘱𝘢𝘵𝘰𝘴 𝘬𝘶𝘯𝘥𝘪𝘭𝘪 𝘴𝘢 𝘮𝘦𝘥𝘢𝘭 𝘩𝘶𝘮𝘢𝘯 𝘯𝘢𝘮𝘰 𝘶𝘨 𝘨𝘢𝘮𝘪𝘵 𝘴𝘢 𝘴𝘢𝘱𝘢𝘵𝘰𝘴,” sabi ni Jumawan pagkatapos ng kanyang karera.
Ngunit ang tunay na kuwento ng sapatos ay hindi nagsimula noong Agosto 8.
Nagsimula ito ilang taon na ang nakalipas sa paa ni Rudy Sanlad Jr., ang dating pambato ng San Juan National High School sa running noong 2023 hanggang 2024. Dinala ni Sandal ang berdeng sapatos hanggang Cluster Meet—hanggang sa puntong ang isang simpleng kagamitan sa pagtakbo ay unti-unting nabigyan ng kasaysayan. Nang matapos ang kaniyang panahon, hindi niya itinago ang sapatos.
Ipinasa niya ito kay Cliffmark Intera.
At tila alam ng sapatos kung kanino ito dapat mapunta. Noong nakaraang taon, nagkampeon si Intera sa mga dashing event sa Municipal Meet at umabante rin hanggang Cluster Meet.
Muli, tumakbo ang berdeng sapatos. Muli, nanalo. Muli, may pangarap na umabante.
Ngunit ngayong Grade 12 na si Intera, nanatili siya sa gilid ng oval matapos hindi makasali sa kompetisyon ngayong taon dahil sa limitasyon sa edad. Para sa isang atletang sanay marinig ang putok ng starting gun, maaaring mahirap ang hindi makatakbo. Ngunit natuklasan niyang may paraan pa ring ipagpatuloy ang laban kahit wala siya sa starting line.
Ipinasa niya ang sapatos kina Lausa, Vailoces, at Jumawan.
At sa araw na iyon, ang dating mananakbo ay muling tumakbo—hindi sa sariling mga paa, kundi sa paa ng tatlong atletang pinili niyang pagtiwalaan.
“𝘞𝘢𝘭𝘢 𝘮𝘢𝘯 𝘬𝘰 𝘯𝘢𝘬𝘢𝘥𝘢𝘨𝘢𝘯 𝘬𝘢𝘳𝘰𝘯𝘨 𝘵𝘶𝘪𝘨𝘢, 𝘱𝘦𝘳𝘰 𝘯𝘢𝘭𝘪𝘱𝘢𝘺 𝘬𝘰 𝘬𝘢𝘺 𝘯𝘢𝘺 𝘮𝘨𝘢 𝘳𝘶𝘯𝘯𝘦𝘳 𝘴𝘢 𝘚𝘢𝘯 𝘑𝘶𝘢𝘯 𝘯𝘨𝘢 𝘮𝘪𝘱𝘢𝘥𝘢𝘺𝘰𝘯 𝘴𝘢 𝘢𝘮𝘰𝘯𝘨 𝘯𝘢𝘴𝘶𝘨𝘥𝘢𝘯,” sagot ni Intera sa isang panayam.
Dito nagbabago ang kahulugan ng isang sapatos. Hindi na lamang ito gamit. Hindi na lamang ito berdeng pares na isinusuot bago humarap sa starting line.
Ito ay pamana.
Dahil ang tagumpay, kung tunay na mahalaga, ay hindi dapat nagtatapos sa taong unang nakamit ito. Ipinapasa ito. Tulad ng isang sulo na hindi namamatay kapag inilipat sa ibang kamay. Tulad ng isang awit na hindi nawawala kapag ipinakanta sa ibang tinig. Tulad ng isang pangarap na hindi nababawasan kapag pinangarap din ng iba.
Si Sandal ang unang nagdala nito sa mas mataas na antas. Si Intera ang sumunod. Ngayon, sina Lausa, Vailoces, at Jumawan naman ang humahawak sa kuwento. At sa bawat pagtakbo nila, tila muling nabubuhay ang mga paa ng mga nauna.
Marahil kaya tinatawag itong “swerte” ng ilan. Ngunit kung titingnan nang mabuti, hindi naman talaga sapatos ang nananalo. Ang nananalo ay ang atletang piniling huwag sayangin ang pagkakataong ipinasa sa kaniya.
Dahil ang berdeng sapatos ay walang sariling bilis. Wala itong sariling tapang. Wala itong sariling pangarap. Ang mga iyon ay nagmumula sa mga paa, sa puso, at sa mga atletang handang tumakbo kahit hindi nila alam kung gaano kalayo ang finish line.
At nang araw na iyon sa Gutalac Municipal Meet, tatlong beses nagbago ang may-ari ng berdeng sapatos. Ngunit hindi nagbago ang isang bagay: ang pangarap na dalhin ang San Juan National High School sa unahan.
Kaya sa susunod na may makakita sa berdeng sapatos, maaaring isipin nilang luma na ito, simpleng gamit lamang, o isang pares na paulit-ulit na ipinapasa dahil kailangang ipagamit sa iba.
Ngunit para sa mga atletang nakasuot nito, iba ang kuwento. May Sandal sa bawat hakbang. May Intera sa bawat pag-abante. May Lausa, Vailoces, at Jumawan sa bawat bagong rekord na kanilang hinahabol.
At marahil, balang araw, may isa na namang batang susuot nito.
Hihigpitan ang sintas. Hihinga nang malalim. Titingin sa finish line. At tatakbo.
Hindi dahil swerte ang sapatos. Kundi dahil may isang henerasyong minsang tumakbo rito—at ngayon, ipinapasa sa kaniya ang pagkakataong tumakbo nang higit pa.
Sapagkat may mga sapatos na isinusuot lamang sa karera; at may mga sapatos na nagdadala ng isang buong kasaysayan.
✍️Reyna Joy Bongabong | Pontadan
📸 Sidreck Taneo | Pontadan
🖥️Justine Balucos | Pontadan
