What are the opening hours?

Monday 8am - 5pm Tuesday 8am - 5pm Wednesday 8am - 5pm Thursday 8am - 5pm Friday 8am - 5pm

https://www.facebook.com/1014980178356784/

UEP Valere Educere, McArthur Highway, Canarvacanan, Pangasinan, Binalonan (2026)

06/09/2026

9𝐭𝐡 𝐁𝐢𝐧𝐧𝐚𝐥𝐨𝐧: 𝐏𝐢𝐧𝐧𝐢𝐧𝐠, 𝐂𝐚𝐧𝐝𝐥𝐞 𝐋𝐢𝐠𝐡𝐭𝐢𝐧𝐠, 𝐒𝐞𝐧𝐝-𝐎𝐟𝐟 & 𝐓𝐞𝐬𝐭𝐢𝐦𝐨𝐧𝐢𝐚𝐥 𝐂𝐞𝐫𝐞𝐦𝐨𝐧𝐢𝐞𝐬

The University of Eastern Pangasinan – College of Teacher Education has recently celebrated its 9th Binnalon ceremony with the theme, “MagalingNaGuro: 𝐑𝐄𝐀𝐃𝐘 to lead & 𝐒𝐄𝐑𝐕𝐄 the Glocal Communities.”
It was held on September 3, 2026, at the Don Ramon J. Guico Sr. Sports and Civic Center in Binalonan, Pangasinan.
For the Pre-Service Teachers, this was not just a ceremony where they pin themselves, but also where they receive their “𝐛𝐚𝐥𝐨𝐧” as they take the next step of being Field Study 2 students and interns.

“𝘾𝙝𝙤𝙤𝙨𝙚 𝙩𝙤 𝙝𝙖𝙫𝙚 𝙖 𝙝𝙪𝙢𝙗𝙡𝙚 𝙝𝙚𝙖𝙧𝙩”, and “𝘽𝙚 𝙢𝙞𝙣𝙙𝙛𝙪𝙡.” That was the first balon shared by;𝘿𝙧. 𝙀𝙫𝙚𝙡𝙮𝙣 𝘼𝙗𝙖𝙡𝙤𝙨-𝙏𝙤𝙢𝙗𝙤𝙘, the University President, as she gracefully welcomed everyone. She reminded the pre-service teachers of what character they should have. Followed by a reminder from 𝘿𝙧. 𝙑𝙞𝙫𝙞𝙖𝙣 𝙇𝙪𝙯 𝙎. 𝙋𝙖𝙜𝙖𝙩𝙥𝙖𝙩𝙖𝙣,𝘾𝙀𝙎𝙊 𝙑, who gave 3 qualities a teacher should have: 𝙗𝙚 𝙖 𝙩𝙚𝙖𝙘𝙝𝙚𝙧 𝙬𝙞𝙩𝙝 𝙖 𝙝𝙚𝙖𝙧𝙩 , 𝙗𝙚 𝙖 𝙩𝙚𝙖𝙘𝙝𝙚𝙧 𝙬𝙞𝙩𝙝 𝙥𝙪𝙧𝙥𝙤𝙨𝙚 𝙖𝙣𝙙 𝙞𝙣𝙩𝙚𝙜𝙧𝙞𝙩𝙮, 𝙖𝙣𝙙 𝙗𝙚 𝙖 𝙩𝙚𝙖𝙘𝙝𝙚𝙧 𝙛𝙤𝙧 𝙤𝙩𝙝𝙚𝙧𝙨

Dr. Pagatpatan also shared a famous saying about the lotus: “𝐼 𝑙𝑜𝑣𝑒 𝑡ℎ𝑒 𝑙𝑜𝑡𝑢𝑠 𝑏𝑒𝑐𝑎𝑢𝑠𝑒 𝑤ℎ𝑖𝑙𝑒 𝑔𝑟𝑜𝑤𝑖𝑛𝑔 𝑓𝑟𝑜𝑚 𝑚𝑢𝑑, 𝑖𝑡 𝑖𝑠 𝑢𝑛𝑠𝑡𝑎𝑖𝑛𝑒𝑑.” – 𝙕𝙝𝙤𝙪 𝘿𝙪𝙣𝙮𝙞 a Song Dynasty Neo-Confucian.
This is a reminder to the pre-service teachers that, as they grow in the service, they should have integrity in everything they do, because it will make them bloom someday.

Furthermore, the ceremony will not be complete without the pinning itself, followed by the testimonies from the alumni, which will be an encouragement and “𝐛𝐚𝐥𝐨𝐧” for the Interns and Field Study 2 students.

Those testimonies were very heartwarming, especially the testimony of Ms. Nadjira U. Salic, LPT, who is the first college graduate in their family, one of the 12 siblings. She shared, still vivid in her memory, that she once sat and dreamt of where she is now, and thanked UEP for the opportunity.

This ceremony also taught the pre-service teachers that the candlelight that illuminated the gym that day was not just a simple light but a guide and a light that would illuminate not only in their homes, but to other people as well.

The event concluded with a closing reminder from Sir Glen S. Diwag that the pin carries not only the title, but also responsibilities to be professional and a role model.

After the ceremony, the Field Study 2 pre-service teachers took their time to have a photo opportunity. As well as the Values Education FS 2 students and the 2 Interns, Mr. John Denver Galleno and Ms. Angelica Laya.

To the Pre-service Teachers who will be deployed to their respective cooperating schools, let the light from the candle glow inside you to illuminate the path of the students that you will guide, and remember to carry your pin with purpose and integrity. 𝙋𝙖𝙙𝙖𝙮𝙤𝙣, our Pre-service Teachers!

Words by Ms. Hannah Joy L. Toje
Word Arrangement: Editorial Committee
Layout: Social Media Committee
Photo courtesy:
Mark Anthony C. Aro
Macaela C. Pasag
Fefai F. Lucena
Janna Pangilinan
Shiela Lavarias
Veronica Lapeña
Katrina Guillermo
Ellayne Edic
TER

03/09/2026

With a heavy heart, the Valere Educere would like to inform friends and blockmates of the passing of Ms. Aira Mariz Villanueva, a former Values Education student who passed away yesterday, September 2, 2026, because of cancer.

Ms. Aira was one of the block officers of Block 1-19 during the A.Y. 2024–2025 and was supposed to be a 3rd-year student.

She was one of the happiest, most joyful, and liveliest people, according to her classmates. She had a bright and positive personality that could easily bring energy and happiness to the people around her. She was also a willful and determined person who never easily gave up, even when life became difficult.

Behind her smiles and cheerful personality, she was carrying a pain that she often kept to herself. Even though she was constantly in pain, she still managed to attend her classes, study, and continue pursuing her dreams with the same passion and determination. She showed us what true strength and courage looked like.

Ms. Aira was also kind-hearted and always willing to help those who were in need. She never hesitated to lend a hand whenever someone needed her. She was not only a good classmate but also a genuine and trustworthy friend, a friend you could call whenever you needed someone to talk to, someone to rely on, or simply someone to be there.

She was a brave and strong woman who continued to fight her battle with leukemia until her last breath. Despite everything she went through, she continued to smile, laugh, and share her warmth with others. Her strength, kindness, and lively spirit will always be remembered by the people who had the privilege of knowing her.

Your Valere Educere family is so proud of you, Ms. Aira. You fought bravely, you loved deeply, and you brought happiness into the lives of many people. You may no longer be with us physically, but the memories, laughter, kindness, and love you shared will forever remain in the hearts of your family and friends. You will always be remembered as a joyful, strong, kind, and wonderful friend and loved one.

Let us take a moment of silence as we remember this young woman’s courage.
May her soul be blessed and be at peace. May we also offer a prayer for the family she left to find comfort during their loss.

Testimony by Ms. Maegan Cosmiano
Published by Valere Educere Editorial Committee
Layout by Valere Educere Social Media Committee
Photo from the family of Ms. Villanueva

02/09/2026

𝗖𝗧𝗘, 𝗞𝗔𝗠𝗣𝗘𝗢𝗡 𝗦𝗔 𝗧𝗜𝗡𝗜𝗚 𝗔𝗧 𝗚𝗔𝗟𝗔𝗪!
‎
‎𝙄𝙨𝙖𝙣𝙜 𝙩𝙖𝙤𝙨-𝙥𝙪𝙨𝙤𝙣𝙜 𝙥𝙖𝙜𝙗𝙖𝙩𝙞 𝙨𝙖 𝙖𝙩𝙞𝙣𝙜 𝙢𝙜𝙖 𝙠𝙖𝙢𝙥𝙚𝙤𝙣!
‎
‎Buong pagmamalaki nating binabati ang 𝐂𝐨𝐥𝐥𝐞𝐠𝐞 𝐨𝐟 𝐓𝐞𝐚𝐜𝐡𝐞𝐫 𝐄𝐝𝐮𝐜𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧 (𝐂𝐓𝐄) sa matagumpay na pagkamit ng 𝗸𝗮𝗺𝗽𝗲𝗼𝗻 sa mga patimpalak na 𝗞𝗼𝗻𝘁𝗲𝗺𝗽𝗼𝗿𝗮𝗿𝘆𝗼𝗻𝗴 𝗦𝗮𝘆𝗮𝘄 at 𝗦𝗮𝗯𝗮𝘆𝗮𝗻𝗴 𝗣𝗮𝗴𝗯𝗶𝗴𝗸𝗮𝘀 bilang bahagi ng pagdiriwang ng 𝘽𝙪𝙬𝙖𝙣 𝙣𝙜 𝙒𝙞𝙠𝙖 𝟮𝟬𝟮𝟲 at 𝘼𝙎𝙀𝘼𝙉 𝘾𝙚𝙡𝙚𝙗𝙧𝙖𝙩𝙞𝙤𝙣 ngayong 𝗦𝗲𝗽𝘁𝘆𝗲𝗺𝗯𝗿𝗲 𝟮, 𝟮𝟬𝟮𝟲.
‎
‎Isang espesyal na pagbati rin sa lahat ng 𝙑𝙖𝙡𝙪𝙚𝙨 𝙀𝙙𝙪𝙘𝙖𝙩𝙞𝙤𝙣 𝙥𝙖𝙧𝙩𝙞𝙘𝙞𝙥𝙖𝙣𝙩𝙨 na buong husay, sipag, at dedikasyong kumatawan at 𝐥𝐮𝐦𝐚𝐡𝐨𝐤 sa pagdiriwang. Ang inyong 𝐭𝐚𝐥𝐞𝐧𝐭𝐨, 𝐩𝐚𝐠𝐤𝐚𝐤𝐚𝐢𝐬𝐚, at 𝐝𝐞𝐭𝐞𝐫𝐦𝐢𝐧𝐚𝐬𝐲𝐨𝐧 ay tunay na ipinagmamalaki ng ating departamento.
‎
‎𝗦𝗔𝗕𝗔𝗬𝗔𝗡𝗚 𝗣𝗔𝗚𝗕𝗜𝗚𝗞𝗔𝗦:
‎𝐆. 𝐉𝐨𝐡𝐧 𝐋𝐥𝐨𝐲𝐝 𝐀𝐛𝐚𝐥𝐨𝐬
‎𝐆. 𝐊𝐮𝐫𝐭 𝐇𝐚𝐫𝐥𝐞𝐲 𝐃𝐞𝐥𝐢𝐦
‎𝐆. 𝐉𝐨𝐞𝐥 𝐃𝐞𝐬𝐮𝐦𝐚𝐥𝐚
‎𝐁𝐛. 𝐉𝐞𝐬𝐡𝐚 𝐄𝐬𝐦𝐞𝐫𝐢𝐚
‎𝐁𝐛. 𝐍𝐢𝐜𝐤𝐲 𝐁𝐚𝐠𝐨𝐫
‎
‎Taos-pusong pasasalamat kay 𝗚. 𝗛𝗮𝗻𝗻𝗮𝗻𝗶 𝗣. 𝗧𝗮𝗿𝗮, na siyang gumawa ng 𝙥𝙞𝙮𝙚𝙨𝙖 para sa 𝗦𝗮𝗯𝗮𝘆𝗮𝗻𝗴 𝗣𝗮𝗴𝗯𝗶𝗴𝗸𝗮𝘀.
‎
‎𝗞𝗢𝗡𝗧𝗘𝗠𝗣𝗢𝗥𝗔𝗥𝗬𝗢𝗡𝗚 𝗦𝗔𝗬𝗔𝗪:
‎𝐁𝐛. 𝐀𝐡𝐥𝐞𝐚𝐡 𝐀𝐜𝐞𝐬 𝐀𝐫𝐨 (𝐌𝐚𝐢𝐧 𝐂𝐡𝐨𝐫𝐞𝐨𝐠𝐫𝐚𝐩𝐡𝐞𝐫)
‎𝐆. 𝐉𝐨𝐡𝐧 𝐋𝐥𝐨𝐲𝐝 𝐃𝐢𝐳𝐨𝐧
‎𝐁𝐛. 𝐌𝐢𝐜𝐡𝐢𝐞 𝐅𝐞𝐫𝐧𝐚𝐧𝐝𝐞𝐳
‎𝐆. 𝐒𝐡𝐞𝐲𝐯𝐚𝐧 𝐏𝐞𝐫𝐞𝐳
‎
‎Ang 𝘁𝗮𝗴𝘂𝗺𝗽𝗮𝘆 na ito ay patunay na sa bawat 𝘁𝗶𝗻𝗶𝗴 na sabay-sabay na umaalingawngaw at sa bawat 𝗴𝗮𝗹𝗮𝘄 na may layunin, mas nagiging makulay ang ating 𝗽𝗮𝗴𝗸𝗮𝗸𝗮𝗸𝗶𝗹𝗮𝗻𝗹𝗮𝗻 at mas matibay ang ating 𝗽𝗮𝗴𝗸𝗮𝗸𝗮𝗶𝘀𝗮.

Words by: Bb. Chelsea Anica Dionio
Layout: Social Media Committee
Photos from Bb. Maegan Cosmiano

02/09/2026

𝗕𝗨𝗪𝗔𝗡 𝗡𝗚 𝗪𝗜𝗞𝗔 𝗔𝗧 𝗔𝗦𝗘𝗔𝗡 𝟮𝟬𝟮𝟲 | 𝑰𝒔𝒂𝒏𝒈 𝑴𝒂𝒌𝒂𝒃𝒖𝒍𝒖𝒉𝒂𝒏 𝒂𝒕 𝑴𝒂𝒕𝒂𝒈𝒖𝒎𝒑𝒂𝒚 𝒏𝒂 𝑷𝒂𝒈𝒅𝒊𝒓𝒊𝒘𝒂𝒏𝒈

“Ang hindi marunong magmahal sa sariling wika ay higit pa sa hayop at malansang isda.” — Dr. José Rizal

Ngayong 𝐼𝑘𝑎𝑙𝑎𝑤𝑎𝑛𝑔 𝐴𝑟𝑎𝑤 𝑛𝑔 𝑆𝑒𝑡𝑦𝑒𝑚𝑏𝑟𝑒, 2026, naging makabuluhan at matagumpay ang pagdiriwang ng 𝗕𝘂𝘄𝗮𝗻 𝗻𝗴 𝗪𝗶𝗸𝗮 𝗮𝘁 𝗔𝗦𝗘𝗔𝗡 𝟮𝟬𝟮𝟲 sa 𝑼𝒏𝒊𝒗𝒆𝒓𝒔𝒊𝒕𝒚 𝒐𝒇 𝑬𝒂𝒔𝒕𝒆𝒓𝒏 𝑷𝒂𝒏𝒈𝒂𝒔𝒊𝒏𝒂𝒏 (UEP). Isang araw na puno ng kulay, talento, kultura, pagkakaisa, at pagmamalaki sa ating wika at pagkakakilanlan.

Mula sa mga makabuluhang mensahe at pagbubukas ng programa hanggang sa iba't ibang 𝒑𝒂𝒕𝒊𝒎𝒑𝒂𝒍𝒂𝒌 𝒂𝒕 𝒑𝒂𝒈𝒕𝒂𝒕𝒂𝒏𝒈𝒉𝒂𝒍, tunay na naging buhay ang pagdiriwang. Nasaksihan ang husay at pagkamalikhain ng bawat mag-a-aral sa 𝑺𝒂𝒃𝒂𝒚𝒂𝒏𝒈 𝑷𝒂𝒈𝒃𝒊𝒈𝒌𝒂𝒔, 𝑻𝒂𝒈𝒊𝒔𝒂𝒏 𝒏𝒈 𝑻𝒂𝒍𝒊𝒏𝒐, 𝑺𝒂𝒍𝒊𝒕𝒂 𝒂𝒕 𝑻𝒖𝒍𝒂, 𝑲𝒂𝒓𝒂𝒕𝒖𝒍𝒂𝒕𝒂𝒔𝒕𝒂𝒔𝒂𝒏, 𝑭𝒊𝒍𝒎 𝑺𝒉𝒐𝒘𝒊𝒏𝒈, at iba pang mga gawaing nagbigay-daan upang maipakita ang talento at pagpapahalaga sa wika at kultura.

Higit sa lahat, naging matagumpay ang kaganapang ito dahil sa 𝗮𝗸𝘁𝗶𝗯𝗼𝗻𝗴 𝗽𝗮𝗸𝗶𝗸𝗶𝗶𝘀𝗮 𝗮𝘁 𝘄𝗮𝗹𝗮𝗻𝗴 𝘀𝗮𝘄𝗮𝗻𝗴 𝘀𝘂𝗽𝗼𝗿𝘁𝗮 𝗻𝗴 𝗯𝗮𝘄𝗮𝘁 𝗺𝗮𝗴-𝗮-𝗮𝗿𝗮𝗹 (𝗨𝗘𝗣𝗶𝗮𝗻𝘀). Sa bawat palakpak, sigawan, paglahok, at paghimok sa mga kalahok, nakita kung gaano katatag ang pagkakaisa ng ating pamayanan. Hindi lamang mga kalahok ang naging bahagi ng tagumpay kundi 𝗯𝗮𝘄𝗮𝘁 𝗺𝗮𝗴-𝗮-𝗮𝗿𝗮𝗹 𝗮𝘆 𝗺𝗮𝘆 𝗮𝗺𝗯𝗮𝗴 𝘀𝗮 𝗽𝗮𝗴𝗹𝗶𝗸𝗵𝗮 𝗻𝗴 𝗶𝘀𝗮𝗻𝗴 𝗽𝗮𝗴𝗱𝗶𝗿𝗶𝘄𝗮𝗻𝗴 𝗻𝗮 𝘁𝘂𝗻𝗮𝘆 𝗻𝗮 𝗮𝘁𝗶𝗻.

Ang kaganapang ito ay hindi lamang selebrasyon ng kasiyahan sa isang araw. Ito ay paalala na 𝗮𝗻𝗴 𝘄𝗶𝗸𝗮 𝗮𝘆 𝘁𝘂𝗹𝗮𝘆 𝘀𝗮 𝗽𝗮𝗴𝗸𝗮𝗸𝗮𝘂𝗻𝗮𝘄𝗮𝗮𝗻, 𝗮𝗻𝗴 𝗸𝘂𝗹𝘁𝘂𝗿𝗮 𝗮𝘆 𝗯𝗮𝗵𝗮𝗴𝗶 𝗻𝗴 𝗮𝘁𝗶𝗻𝗴 𝗽𝗮𝗴𝗸𝗮𝗸𝗮𝗸𝗶𝗹𝗮𝗻𝗹𝗮𝗻, 𝗮𝘁 𝗮𝗻𝗴 𝗽𝗮𝗴𝗸𝗮𝗸𝗮𝗶𝘀𝗮 𝗮𝗻𝗴 𝗻𝗮𝗴𝗯𝗶𝗯𝗶𝗴𝗮𝘆-𝗹𝗮𝗸𝗮𝘀 𝘀𝗮 𝗶𝘀𝗮𝗻𝗴 𝗸𝗼𝗺𝘂𝗻𝗶𝗱𝗮𝗱.

Sa lahat ng nakiisa, sumuporta, nakipagkompetensya, nag-organisa, at naging bahagi ng kaganapang ito, 𝗺𝗮𝗿𝗮𝗺𝗶𝗻𝗴 𝘀𝗮𝗹𝗮𝗺𝗮𝘁, 𝗨𝗘𝗣𝗶𝗮𝗻𝘀 ! 🫶

𝑰𝒔𝒂𝒏𝒈 𝒎𝒂𝒕𝒂𝒈𝒖𝒎𝒑𝒂𝒚 𝒏𝒂 𝒑𝒂𝒈𝒅𝒊𝒓𝒊𝒘𝒂𝒏𝒈, 𝒊𝒔𝒂𝒏𝒈 𝒎𝒂𝒔 𝒎𝒂𝒕𝒊𝒃𝒂𝒚 𝒏𝒂 𝒑𝒂𝒈𝒌𝒂𝒌𝒂𝒊𝒔𝒂, 𝒂𝒕 𝒊𝒔𝒂𝒏𝒈 𝒊𝒏𝒔𝒕𝒊𝒕𝒖𝒔𝒚𝒐𝒏 𝒏𝒂 𝒑𝒂𝒕𝒖𝒍𝒐𝒚 𝒏𝒂 𝒊𝒑𝒊𝒏𝒂𝒈𝒎𝒂𝒎𝒂𝒍𝒂𝒌𝒊 𝒂𝒏𝒈 𝒘𝒊𝒌𝒂, 𝒌𝒖𝒍𝒕𝒖𝒓𝒂, 𝒂𝒕 𝒕𝒂𝒍𝒆𝒏𝒕𝒐 𝒏𝒈 𝒃𝒂𝒘𝒂𝒕 𝒊𝒔𝒂.

𝗠𝗮𝗯𝘂𝗵𝗮𝘆 𝗮𝗻𝗴 𝗪𝗶𝗸𝗮𝗻𝗴 𝗙𝗶𝗹𝗶𝗽𝗶𝗻𝗼! 🇵🇭
𝗠𝗮𝗯𝘂𝗵𝗮𝘆 𝗮𝗻𝗴 𝗔𝗦𝗘𝗔𝗡! 🌏
𝗠𝗮𝗯𝘂𝗵𝗮𝘆 𝗮𝗻𝗴 𝗯𝗮𝘄𝗮𝘁 𝗨𝗘𝗣𝗶𝗮𝗻𝘀! ❤️

Words by: G. Aldrin Cerezo
Layout: Social Media Committee
Photos from Bb. Reindavin Orpiano & Bb. Maegan Cosmiano

01/09/2026

📜𝕿𝖗𝖆𝖈𝖊𝖘 𝖔𝖋 𝕶𝖆𝖒𝖕𝖔𝖓𝖌

𝑫𝒊𝒓𝒆𝒄𝒕𝒆𝒅 𝒃𝒚: 𝕁𝕒𝕞𝕖𝕤 ℂ𝕒𝕣𝕚𝕒𝕤𝕠 & 𝕋𝕣𝕚𝕤𝕙𝕒 𝕍𝕚𝕝𝕦𝕒𝕟
𝑬𝒅𝒊𝒕𝒆𝒅 𝒃𝒚: 𝕂𝕦𝕣𝕥 ℝ𝕦𝕤𝕤𝕖𝕝 𝔾𝕒𝕤𝕔𝕠𝕟
𝑨𝒅𝒗𝒊𝒔𝒆𝒓: 𝕄𝕤. 𝔸𝕚𝕝𝕒 𝔼𝕣𝕚𝕜𝕒 𝔼𝕘𝕣𝕠𝕤

𝑰𝒉𝒂𝒏𝒅𝒂 𝒂𝒏𝒈 𝒎𝒈𝒂 𝒑𝒖𝒔𝒐 𝒔𝒂𝒑𝒂𝒈𝒌𝒂𝒕 𝒂𝒕𝒊𝒏𝒈 𝒍𝒂𝒍𝒂𝒌𝒃𝒂𝒚𝒊𝒏 𝒂𝒏𝒈 𝒘𝒊𝒌𝒂, 𝒌𝒖𝒍𝒕𝒖𝒓𝒂, 𝒂𝒕 𝒑𝒂𝒈𝒌𝒂𝒌𝒂𝒊𝒔𝒂 𝒔𝒂 𝒑𝒂𝒎𝒊𝒍𝒚𝒂, 𝒑𝒂𝒈𝒌𝒂𝒌𝒂𝒊𝒃𝒊𝒈𝒂𝒏, 𝒂𝒕 𝒅𝒂𝒍𝒂𝒘𝒂𝒏𝒈 𝒕𝒂𝒐𝒏𝒈 𝒏𝒂𝒈𝒎𝒂𝒎𝒂𝒉𝒂𝒍𝒂𝒏.

📍𝑺𝒂𝒗𝒆 𝒕𝒉𝒆 𝑫𝒂𝒕𝒆: 𝑺𝒆𝒑𝒕𝒆𝒎𝒃𝒆𝒓 𝟐, 𝟐𝟎𝟐𝟔 (𝑾𝒆𝒅𝒏𝒆𝒔𝒅𝒂𝒚)

Caption Credit to: Ma'am Trisha Anne Viluan
Posted by Social Media Committee

01/09/2026

𝗣𝗔𝗚𝗕𝗔𝗧𝗜 𝗦𝗔 𝗠𝗚𝗔 𝗠𝗔𝗡𝗨𝗡𝗨𝗟𝗔𝗧!
‎
‎Isang masigabong 𝗽𝗮𝗴𝗯𝗮𝘁𝗶 sa lahat ng mahuhusay na 𝗺𝗮𝗻𝘂𝗻𝘂𝗹𝗮𝘁 na naging bahagi ng 𝗩𝗼𝗹𝘂𝗺𝗲 𝟯: 𝗝𝗲𝗲𝗽𝗻𝗲𝘆 𝗦𝗲𝗿𝗶𝗲𝘀!
‎
‎Sa bawat salitang 𝙞𝙨𝙞𝙣𝙪𝙡𝙖𝙩, 𝙠𝙪𝙬𝙚𝙣𝙩𝙤𝙣𝙜 𝙞𝙗𝙞𝙣𝙖𝙝𝙖𝙜𝙞, at 𝙠𝙖𝙞𝙨𝙞𝙥𝙖𝙣𝙜 𝙗𝙞𝙣𝙪𝙤, naging makulay ang paglalakbay ng ating serye—tulad ng isang dyip na patuloy na umaandar patungo sa bawat patutunguhan.
‎
‎Taos-pusong 𝙥𝙖𝙜𝙗𝙖𝙩𝙞 at 𝙥𝙖𝙨𝙖𝙨𝙖𝙡𝙖𝙢𝙖𝙩 rin sa mga 𝙠𝙤𝙢𝙞𝙩𝙚 na naglaan ng oras, talento, at pagsisikap upang maisakatuparan ang seryeng ito. Ang inyong pagtutulungan ang naging daan upang maging makabuluhan at matagumpay ang bawat bahagi ng ating paglalakbay.
‎
‎Sa mga 𝙢𝙖𝙣𝙪𝙣𝙪𝙡𝙖𝙩 at sa bawat 𝙠𝙤𝙢𝙞𝙩𝙚𝙣𝙜 naging bahagi nito—𝗺𝗮𝗿𝗮𝗺𝗶𝗻𝗴 𝘀𝗮𝗹𝗮𝗺𝗮𝘁, at 𝗯𝗶𝗻𝗮𝗯𝗮𝘁𝗶 namin kayo sa isang 𝗺𝗮𝘁𝗮𝗴𝘂𝗺𝗽𝗮𝘆 na 𝗽𝗮𝗴𝗹𝗮𝗹𝗮𝗸𝗯𝗮𝘆!

Words by: Bb. Chelsea Anica Dionio
Pubmat: Editorial Committee
Posted by: Social Media Committee

01/09/2026

𝐕𝐀𝐋𝐢𝐭𝐚 𝐍𝐠𝐚𝐲𝐨𝐧!
𝐽𝑒𝑒𝑝𝑛𝑒𝑦 𝑆𝑒𝑟𝑖𝑒𝑠 𝑅𝑒-𝑐𝑎𝑝

Bilang pakikiisa sa pagdiriwang ng 𝘽𝙪𝙬𝙖𝙣 𝙣𝙜 𝙒𝙞𝙠𝙖, inilunsad ng Valere Educere nitong buwan ng Agosto ang 𝙅𝙚𝙚𝙥𝙣𝙚𝙮 𝙎𝙚𝙧𝙞𝙚𝙨. Ito ay nagbigay-daan upang maipamalas ng mga mag-aaral sa Departamento ng Values Education ang kanilang kakayahaan sa pag sulat ng mga makabuluhan at napapanahong artikulo na sumasalamin sa kanilang paggiging mapanuri sa mga pang-araw-araw na senaryo sa loob ng dyip.

Ang malamig na panahon ay sinabayan nila ng pagpapaulan ng mga artikulong nagpakita ng mga bagong perspektibo at nagbigay ng panibagong kahulugan sa mga paksang maaaring nating isipin na karaniwan na lamang, sapagkat bahagi na ito ng karanasan ng halos bawat mamamayan tuwing sila ay bumibiyahe.

Mula sa walang-kupas na katagang "𝙂𝙪𝙡𝙤𝙣𝙜 𝙣𝙜 𝙋𝙖𝙡𝙖𝙙", ay inihatid tayo sa "𝙆𝙖𝙨𝙖𝙮𝙨𝙖𝙮𝙖𝙣 𝙣𝙜 𝙆𝙖𝙡𝙨𝙖𝙙𝙖", kung saan ang mga kalsada ay hindi lamang naging daanan, kundi saksi rin sa mga kuwentong humubog sa ating kasaysayan. Naroon din ang mga sandaling mapapasabi ka ng "𝙈𝙖𝙣𝙤𝙣𝙜, 𝙋𝙖𝙧𝙖 𝙥𝙤!" — isang simpleng pahayag na nagpapaalala na may mga pagkakataong kailangan nating huminto, bumaba, at kilalanin ang ating mga limitasyon.

Sinubok din ang ating katapatan sa "𝙂𝙤𝙙 𝙠𝙣𝙤𝙬𝙨, 𝙅𝙪𝙙𝙖𝙨 𝙉𝙤𝙩 𝙋𝙖𝙮", habang pinakita naman ng "𝘽𝙖𝙧𝙮𝙖 𝙡𝙖𝙣𝙜 𝙥𝙤 𝙨𝙖 𝙪𝙢𝙖𝙜𝙖", ang isang pamilyar na pakiusap na madalas nating marinig sa ating mga paglalakbay. Sino ba ang hindi naranasan ang "𝙎𝙤𝙪𝙣𝙙𝙩𝙧𝙞𝙥 𝙨𝙖 𝙅𝙚𝙚𝙥𝙣𝙚𝙮"— ang musika na minsay ay nagpasaya, nagpaiyak, nagpakilig o nagbigay-inis dahil sa hatid nitong ingay sa mga pahanong ang nais lamang natin ay tahimik na paglalakbay?

At gaya ng lahat ng biyahe, darating ang panahon na kailangan na nating bumaba. Minsan sa trabaho o sa paaralan; minsan namag ay sa simpleng "𝙅𝙖𝙣 𝙡𝙖𝙣𝙜 𝙥𝙤 𝙨𝙖 𝙏𝙪𝙡𝙖𝙮." Ito ang paalala na gaano man katagal ang ating paglalakbay, darating ang sandaling kailangan nating huminto upang magpahinga.

Ngunit ang tulay ay hindi lamang lugar ng pagbaba. Dahil ito ngayon ay 𝙣𝙖𝙜𝙗𝙪𝙗𝙪𝙠𝙡𝙤𝙙 sa ating 𝙒𝙞𝙠𝙖 at 𝘼𝙧𝙩𝙞𝙥𝙞𝙨𝙮𝙖𝙡 𝙣𝙖 𝙄𝙣𝙩𝙚𝙡𝙞𝙝𝙚𝙣𝙨𝙞𝙮𝙖— isang paalala na sa panahong ang impormasyon ay maaaring maging 𝙜𝙖𝙢𝙤𝙩 o 𝙡𝙖𝙨𝙤𝙣 sa lipunan, nararapat lamang na piliin nating maging 𝙢𝙖𝙥𝙖𝙣𝙪𝙧𝙞 at 𝙢𝙖𝙥𝙖𝙣𝙖𝙜𝙪𝙩𝙖𝙣 sa paggamit ng mga makabagong kasangkapan para sa ating mga pananaliksik.

Ang mga artikulong ito ang patunay na ang Wikang Filipino at ang mga kuwentong Jeepney natin ay patuloy na aarangkad sa kalsada ng ating buhay— kasabay ng pag-usbong ng mga makabagong kaalaman at teknolohiya.
𝑀𝑎𝑏𝑢ℎ𝑎𝑦 𝑎𝑛𝑔 𝑊𝑖𝑘𝑎𝑛𝑔 𝐹𝑖𝑙𝑖𝑝𝑖𝑛𝑜!

Article by Bb. Jhelyn Gonzales
PubMat: Social Media Committee
Posted by VALita Committee

31/08/2026

𝐉𝐀𝐍 𝐋𝐀𝐍𝐆 𝐏𝐎 𝐒𝐀 𝐓𝐔𝐋𝐀𝐘 | 𝘝𝘰𝘭𝘶𝘮𝘦 3. 𝘈𝘳𝘵𝘪𝘤𝘭𝘦 7
‎
‎“𝑆𝑎 𝑚𝑎𝑘𝑎𝑏𝑎𝑔𝑜𝑛𝑔 𝑝𝑎𝑛𝑎ℎ𝑜𝑛 𝑛𝑔 𝐴𝑟𝑡𝑖𝑓𝑖𝑐𝑖𝑎𝑙 𝐼𝑛𝑡𝑒𝑙𝑙𝑖𝑔𝑒𝑛𝑐𝑒, 𝑙𝑎𝑙𝑜𝑛𝑔 𝑛𝑎𝑔𝑖𝑛𝑔 𝑚𝑎ℎ𝑎𝑙𝑎𝑔𝑎 𝑎𝑛𝑔 𝑤𝑖𝑘𝑎𝑛𝑔 𝐹𝑖𝑙𝑖𝑙𝑖𝑛𝑜 𝑏𝑖𝑙𝑎𝑛𝑔 𝑡𝑢𝑙𝑎𝑦 𝑛𝑔 𝑘𝑎𝑎𝑙𝑎𝑚𝑎𝑛, 𝑠𝑎𝑙𝑖𝑘𝑠𝑖𝑘 𝑎𝑡 𝑖𝑛𝑘𝑙𝑢𝑠𝑖𝑏𝑜𝑛𝑔 𝑝𝑎𝑔-𝑢𝑛𝑙𝑎𝑑.” - 𝐴𝑡𝑡𝑦. 𝑀𝑎𝑟𝑖𝑡𝑒𝑠 𝐸. 𝐵𝑎𝑟𝑟𝑖𝑜𝑠-𝑇𝑎𝑟𝑎𝑛
‎
‎"𝘉𝘢𝘺𝘢𝘥 𝘱𝘰." Isang kamay ang nag-abot ng baryang ilang ulit nang nagpalipat-lipat sa pagitan ng mga pasahero. Sa harap, patuloy ang ugong ng makina. Sa gilid, nagsisiksikan ang mga balikat, bag, kuwaderno, at mga kuwentong hindi magkakakilala. Sa bawat paghinto, may bumababa. Sa bawat pag-usad, may sumasakay. Hanggang sa may isang tinig na maririnig sa gitna ng ingay — “𝘋𝘪𝘺𝘢𝘯 𝘭𝘢𝘯𝘨 𝘱𝘰 𝘴𝘢 𝘵𝘶𝘭𝘢𝘺.” 𝗣𝗮𝗺𝗶𝗹𝘆𝗮𝗿. 𝗣𝗮𝘆𝗮𝗸. 𝗞𝗮𝗿𝗮𝗻𝗶𝘄𝗮𝗻. Ngunit marahil, tulad ng maraming salitang araw-araw nating binibigkas, hindi natin napapansin na may buhay na nakatago sa likod nito.
‎
‎Marahil, nakasanayan na nating isipin na ang Dyip ay isang simpleng sasakyan lamang. Isa rin itong maliit na larawan ng ating buhay. May mga araw na tayo ang pasaherong nagmamadali — hawak ang pangarap na kailangang maabutan bago tuluyang umalis ang pagkakataon. May mga araw namang nakaupo lamang tayo sa gilid, tahimik na pinagmamasdan ang mga kalsadang hindi natin alam kung saan tutungo. May mga kasabay tayong ilang minuto lamang makikilala, at may ilan namang mananatili hanggang sa huling kanto. At may mga pagkakataong, tulad ng isang pasaherong napagod sa mahabang biyahe, kailangan nating magsabi: “𝘋𝘪𝘺𝘢𝘯 𝘭𝘢𝘯𝘨 𝘱𝘰 𝘴𝘢 𝘵𝘶𝘭𝘢𝘺.”
‎
‎May mga biyaheng ang hinahanap ay 𝙙𝙚𝙨𝙩𝙞𝙣𝙖𝙨𝙮𝙤𝙣, at may mga biyaheng ang hinahanap ay 𝙠𝙖𝙨𝙖𝙜𝙪𝙩𝙖𝙣. Sa pananaliksik, impormasyon ang daan at 𝘼𝙄 ang isa sa mga kasangkapang tumutulong sa atin na makarating sa tamang sagot. Ganiyan din ang mundo ng impormasyon. Sa isang pindot lamang, tila napakaraming daan ang maaaring tahakin. Isang tanong sa 𝘴𝘦𝘢𝘳𝘤𝘩 𝘦𝘯𝘨𝘪𝘯𝘦, isang 𝘬𝘦𝘺𝘸𝘰𝘳𝘥 sa 𝘥𝘢𝘵𝘢𝘣𝘢𝘴𝘦, isang 𝘱𝘳𝘰𝘮𝘱𝘵 sa 𝘢𝘳𝘵𝘪𝘱𝘪𝘴𝘺𝘢𝘭 na 𝘪𝘯𝘵𝘦𝘭𝘪𝘩𝘦𝘯𝘴𝘪𝘺𝘢 — at biglang bumubukas ang napakaraming pinto patungo sa impormasyon.
‎
‎Dito pumapasok ang wika. Sa tema ng 𝘽𝙪𝙬𝙖𝙣 𝙣𝙜 𝙒𝙞𝙠𝙖 na “𝙒𝙞𝙠𝙖𝙣𝙜 𝙁𝙞𝙡𝙞𝙥𝙞𝙣𝙤 𝙖𝙩 𝘼𝙄: 𝙆𝙖𝙨𝙖𝙣𝙜𝙠𝙖𝙥𝙖𝙣 𝙨𝙖 𝙋𝙖𝙣𝙖𝙣𝙖𝙡𝙞𝙠𝙨𝙞𝙠 𝙖𝙩 𝙏𝙪𝙡𝙖𝙮 𝙨𝙖 𝙔𝙖𝙢𝙖𝙣 𝙣𝙜 𝙄𝙢𝙥𝙤𝙧𝙢𝙖𝙨𝙮𝙤𝙣,” ipinapaalala sa atin na ang wika ay hindi lamang ginagamit upang makipag-usap. Ito ay ginagamit upang 𝘮𝘢𝘨𝘵𝘢𝘯𝘰𝘯𝘨, 𝘮𝘢𝘨𝘴𝘶𝘳𝘪, 𝘮𝘢𝘨𝘩𝘢𝘯𝘢𝘱, at 𝘶𝘮𝘶𝘯𝘢𝘸𝘢. Sa panahong kayang magbigay ng sagot ng 𝘈𝘳𝘵𝘪𝘱𝘪𝘴𝘺𝘢𝘭 na 𝘬𝘢𝘵𝘢𝘭𝘪𝘯𝘶𝘩𝘢𝘯 sa loob lamang ng ilang segundo, lalong nagiging mahalaga ang kakayahan nating gamitin ang sariling wika upang makipag-ugnayan sa teknolohiya. Maaaring magsilbing katuwang ang 𝘈𝘐 sa pananaliksik — maaari nitong tulungan ang isang mag-aaral na maghanap ng ideya, magpaliwanag ng konsepto, mag-organisa ng impormasyon, o magbukas ng mga bagong direksiyong maaaring tuklasin.
‎
‎Ngunit ang 𝘈𝘐 ay parang 𝘥𝘺𝘪𝘱 na maaari tayong ihatid sa iba't ibang lugar. Hindi ito ang mismong destinasyon. Tayo pa rin ang pipili kung saan pupunta. Tayo ang magtatanong. Tayo ang magsusuri. Tayo ang magpapatunay. At higit sa lahat, tayo ang mananagot sa impormasyong ating gagamitin at ipapasa sa iba. Dahil kahit gaano kabilis ang teknolohiya, hindi nito mapapalitan ang kritikal na pag-iisip ng taong marunong kumilatis. Sa dyip, maaaring makarating tayo nang mabilis sa isang lugar, ngunit kung maling ruta ang ating nasakyan, lalo lamang tayong mapapalayo sa dapat nating puntahan. Gayundin sa pananaliksik: maaaring mabilis ang sagot, ngunit hindi nangangahulugang tama ito.
‎
‎Dito nagiging mahalaga ang tulay sa Wikang Filipino. Ang wikang pinakamalapit sa ating karanasan, mas malinaw nating naipapahayag ang mga tanong na may kaugnayan sa ating komunidad, kultura, kasaysayan, at pagkakakilanlan. Sa paggamit nito, hindi lamang tayo kumukuha ng impormasyon mula sa malawak na mundo — nakapag-aambag din tayo ng sarili nating kaalaman dito. Ang mga kuwentong nagmumula sa ating mga tahanan, paaralan, komunidad, at kultura ay bahagi rin ng yaman ng impormasyon na dapat mai-preserba, maunawaan, at maipasa sa susunod na salinlahi.
‎
‎Mahalaga ang tulay sapagkat ito ang daang nagdurugtong sa magkabilang daan. Ganoon din ang 𝘸𝘪𝘬𝘢 at 𝘈𝘐 — na nag-uugnay sa atin sa malawak na mundo ng kaalaman. Ang Wikang Filipino ang daan upang maipahayag ang ating karanasan at pananaw, habang ang Artipisyal na katalinuhan ay katuwang sa paghahanap ng impormasyon. Ngunit ang tunay na halaga ng mga ito ay nakasalalay sa responsable at wastong paggamit. Maaaring ituro ng teknolohiya ang daan, ngunit tayo pa rin ang kailangang tumawid.
Darating ang oras na kailangan nating bumaba. Hindi dahil tapos na ang lahat, kundi dahil may panibagong daang kailangang tahakin. Marahil, iyon ang pinakamagandang aral na maibibigay ng isang simpleng pagsakay sa Dyip: ang buhay ay hindi tungkol sa kung gaano kabilis tayong makarating. Ito ay tungkol sa mga tanong na tinanong natin habang naglalakbay, sa mga taong nakasabay natin, sa mga kuwentong narinig natin, at sa mga kaalamang dinala natin pagdating sa ating destinasyon.
‎
‎Kaya sa susunod na marinig natin ang “Jan lang po sa tulay,” huwag lamang natin itong isipin bilang hudyat ng pagbaba. Isipin natin itong paalala — na sa bawat paghinto, may pagkakataong magnilay; sa bawat pagtawid, may bagong mundong maaaring matuklasan; sa bawat salita, may kaalamang maaaring maipasa; at sa bawat tanong, may daang maaaring mabuksan. Sapagkat sa mundong pinapabilis ng artipisyal na intelihensiya ang paglalakbay patungo sa impormasyon, ang wikang Filipino ang nagpapaalala kung sino tayo habang tayo ay naglalakbay.
‎
‎ 𝑆𝑎 𝑠𝑎𝑛𝑑𝑎𝑙𝑖𝑛𝑔 𝑠𝑎𝑏𝑖ℎ𝑖𝑛 𝑛𝑎𝑡𝑖𝑛, “𝐽𝑎𝑛 𝑙𝑎𝑛𝑔 𝑝𝑜 𝑠𝑎 𝑡𝑢𝑙𝑎𝑦,” 𝑛𝑎𝑤𝑎’𝑦 ℎ𝑖𝑛𝑑𝑖 𝑙𝑎𝑚𝑎𝑛𝑔 𝑡𝑎𝑦𝑜 𝑏𝑢𝑚𝑎𝑏𝑎 𝑑𝑎𝑙𝑎 𝑎𝑛𝑔 𝑚𝑔𝑎 𝑠𝑎𝑔𝑜𝑡, 𝑘𝑢𝑛𝑑𝑖 𝑝𝑎𝑡𝑖 𝑎𝑛𝑔 𝑘𝑎𝑎𝑙𝑎𝑚𝑎𝑛𝑔 𝑛𝑎𝑠𝑢𝑟𝑖, 𝑘𝑎𝑟𝑎𝑛𝑎𝑠𝑎𝑛𝑔 ℎ𝑢𝑚𝑢𝑏𝑜𝑔 𝑠𝑎 𝑎𝑡𝑖𝑛, 𝑎𝑡 𝑤𝑖𝑘𝑎𝑛𝑔 𝑝𝑎𝑡𝑢𝑙𝑜𝑦 𝑛𝑎 𝑛𝑎𝑏𝑢𝑏𝑢ℎ𝑎𝑦 𝑠𝑎 𝑎𝑡𝑖𝑛. Sapagkat ang tulay ay hindi lamang lugar ng paghinto, kundi paalala na sa bawat pagtawid, may bagong yugto tayong haharapin. Sa bawat “bayad po,” “para po,” at “salamat po,” nabubuo ang ugnayang naglalapit sa atin bilang mga Pilipino. Marahil, ang “Jan lang po sa tulay” ay hindi lamang pahayag ng isang pasaherong nais bumaba, kundi paalala na ang wika at AI ay magkabilang dulo ng tulay na nag-uugnay sa atin sa mas malawak na kaalaman. Sa pagtawid sa pagitan ng dalawa, nagiging mas masusi ang ating pananaliksik — sapagkat ang wika ang nagbibigay-konteksto at kahulugan, habang ang AI ay kasangkapang tumutulong sa paghahanap, pagsusuri, at pag-unawa sa impormasyon. Sa bawat pagtawid, hindi lamang tayo nakararating sa sagot; natututo rin tayong suriin kung alin ang tama, makabuluhan, at karapat-dapat baunin sa susunod nating paglalakbay.
‎

Article by G. Johann Dan C. Sabelo
Article Arrangement: Publication Committee
Layout: Social Media Committee

29/08/2026

𝐒𝐨𝐮𝐧𝐝𝐭𝐫𝐢𝐩 𝐬𝐚 𝐉𝐞𝐞𝐩: 𝐓𝐡𝐞 𝐒𝐨𝐮𝐧𝐝𝐜𝐚𝐩𝐞 𝐨𝐟 𝐅𝐢𝐥𝐢𝐩𝐢𝐧𝐨 𝐋𝐢𝐟𝐞 | 𝘝𝘰𝘭𝘶𝘮𝘦 3. 𝘈𝘳𝘵𝘪𝘤𝘭𝘦 6
‎
‎"𝐴𝑛𝑔 𝑗𝑒𝑒𝑝𝑛𝑒𝑦 𝑎𝑦 𝑖𝑠𝑎𝑛𝑔 𝑠𝑖𝑚𝑏𝑜𝑙𝑜𝑛𝑔 𝑚𝑎𝑑𝑎𝑙𝑎𝑠 𝑔𝑎𝑚𝑖𝑡𝑖𝑛 𝑢𝑝𝑎𝑛𝑔 𝑘𝑢𝑚𝑎𝑡𝑎𝑤𝑎𝑛 𝑠𝑎 𝑃𝑖𝑙𝑖𝑝𝑖𝑛𝑎𝑠 𝑎𝑡 𝑠𝑎 𝑎𝑡𝑖𝑛𝑔 𝑝𝑎𝑔𝑘𝑎-𝑃𝑖𝑙𝑖𝑝𝑖𝑛𝑜." — 𝐼𝑔𝑛𝑎𝑡𝑖𝑢𝑠 𝐻. 𝑉𝑖𝑛𝑧𝑜𝑛𝑠
‎
‎Kailan ka nga ba huling sumakay sa dyip? Naaalala mo pa ba ang pakiramdam? Masaya ba ang iyong biyahe, o sinalubong ka ng ingay, siksikan, at gulo ng daan? Anuman ang naging takbo ng ating paglalakbay, may bakas pa rin itong iniwan sa puso nating mga Pilipino. Hindi lang paglipat sa dako pa roon, kundi paghubog din sa ating diwa at pagkatao. Sa bawat himig ng biyaheng ating tinahak, bahagi ito ng ating kuwentong mapalad.
‎
‎Ang dyip ay higit pa sa isang sasakyan. Ito ay buhay na sumasalamin ng ating pagkatao. Sa loob nito, 𝙖𝙣𝙜 𝙞𝙣𝙜𝙖𝙮, 𝙩𝙪𝙜𝙩𝙪𝙜𝙞𝙣, 𝙥𝙖𝙜𝙤𝙙, at 𝙥𝙖𝙜-𝙖𝙨𝙖 ay 𝙢𝙖𝙜𝙠𝙖𝙠𝙖𝙝𝙖𝙗𝙞 sa 𝙞𝙞𝙨𝙖𝙣𝙜 𝙗𝙖𝙣𝙞𝙜 ng 𝙥𝙖𝙜𝙡𝙖𝙡𝙖𝙠𝙗𝙖𝙮. Bawat kapuwa pasahero ay bahagi ng ating kuwentong makatotohanan, payak, at mahalaga sa kung sino tayo. 𝘚𝘢 𝘣𝘢𝘸𝘢𝘵 𝘩𝘢𝘬𝘣𝘢𝘯𝘨 𝘯𝘨 𝘣𝘪𝘺𝘢𝘩𝘦, 𝘩𝘪𝘯𝘥𝘪 𝘭𝘢𝘮𝘢𝘯𝘨 𝘶𝘨𝘰𝘯𝘨 𝘯𝘨 𝘮𝘢𝘬𝘪𝘯𝘢 𝘢𝘯𝘨 𝘶𝘮𝘢𝘢𝘭𝘪𝘯𝘨𝘢𝘸𝘯𝘨𝘢𝘸; 𝘮𝘢𝘺 𝘩𝘪𝘮𝘪𝘨 𝘯𝘢 𝘺𝘶𝘮𝘢𝘺𝘢𝘬𝘢𝘱 𝘴𝘢 𝘣𝘶𝘰𝘯𝘨 𝘴𝘢𝘴𝘢𝘬𝘺𝘢𝘯, 𝘵𝘪𝘭𝘢 𝙢𝙪𝙨𝙞𝙠𝙖 𝘯𝘨 𝘢𝘵𝘪𝘯𝘨 𝘣𝘶𝘩𝘢𝘺 𝘯𝘢 𝘭𝘢𝘨𝘪𝘯𝘨 𝙩𝙪𝙢𝙖𝙩𝙖𝙩𝙖𝙠 𝘢𝘵 𝙝𝙪𝙢𝙪𝙝𝙪𝙣𝙞 𝘴𝘢 𝘱𝘪𝘯𝘢𝘬𝘢-𝘪𝘭𝘢𝘭𝘪𝘮 𝘯𝘨 𝘢𝘵𝘪𝘯𝘨 𝘥𝘪𝘸𝘢.
‎
‎Sa mga awiting nakaukit sa ating pagkatao, mula sa mga awiting 𝗢𝗣𝗠 na hinding-hindi mabubura sa ating alaala. Isa na rito ang kantang 𝙏𝙖𝙩𝙨𝙪𝙡𝙤𝙠 ni 𝘉𝘢𝘮𝘣𝘰𝘰 na naririnig natin sa loob ng dyip na ang ipinapahiwatig na ang buhay ay isang tatsulok, nasa itaas ang mayayaman, nasa ibaba ang mahihirap. 𝘏𝘪𝘯𝘥𝘪 𝘱𝘢𝘵𝘢𝘴 𝘢𝘯𝘨 𝘮𝘶𝘯𝘥𝘰, 𝘯𝘨𝘶𝘯𝘪𝘵 𝘵𝘶𝘯𝘨𝘬𝘶𝘭𝘪𝘯 𝘯𝘢𝘵𝘪𝘯𝘨 𝘣𝘢𝘨𝘶𝘩𝘪𝘯 𝘪𝘵𝘰. Ang katarungan ay hindi ibinibigay, ito ay ipinaglalaban. Pangalawa, ang kantang "𝙅𝙚𝙚𝙥𝙣𝙚𝙮” ni 𝘠𝘦𝘯𝘨 𝘊𝘰𝘯𝘴𝘵𝘢𝘯𝘵𝘪𝘯𝘰 na may lirikong "𝘈𝘺𝘰𝘬𝘰 𝘯𝘢𝘯𝘨 𝘱𝘶𝘮𝘢𝘳𝘢 𝘬𝘢𝘩𝘪𝘵 𝘴𝘢'𝘯 𝘮𝘢𝘱𝘶𝘯𝘵𝘢, 𝘢𝘺𝘰𝘬𝘰 𝘯𝘢𝘯𝘨 𝘱𝘶𝘮𝘢𝘳𝘢 𝘬𝘶𝘯𝘨 𝘪𝘬𝘢𝘸 𝘢𝘯𝘨 𝘬𝘢𝘴𝘢𝘮𝘢."
‎
‎Ito ang katotohanan ng ating paglalakbay. Kapag may kasama tayong taong mahalaga, hindi na natin iniisip kung saan tayo dadalhin ng tadhana. Katulad ng ating buhay, kapag may kasama ka, hindi mahalaga kung gaano kalayo, o kung gaano kahirap ang daan, ang mahalaga ay hindi ka nag-iisa. Panghuli, ang kantang “𝙆𝙖𝙝𝙞𝙩 𝙈𝙖𝙥𝙪𝙩𝙞 𝙉𝙖 𝘼𝙣𝙜 𝘽𝙪𝙝𝙤𝙠 𝙆𝙤” ni Rey Valera. "𝘕𝘢𝘨𝘵𝘢𝘵𝘢𝘯𝘰𝘯𝘨 𝘭𝘢𝘯𝘨 𝘴𝘢 '𝘺𝘰, 𝘢𝘬𝘰 𝘱𝘢 𝘬𝘢𝘺𝘢'𝘺 𝘪𝘣𝘪𝘨𝘪𝘯 𝘮𝘰 𝘬𝘢𝘩𝘪𝘵 𝘮𝘢𝘱𝘶𝘵𝘪 𝘯𝘢 𝘢𝘯𝘨 𝘣𝘶𝘩𝘰𝘬 𝘬𝘰?" Sa dyip, walang pinipiling upuan, bata man o matanda. Ganoon din ang tunay na pagmamahal, hindi tinitingnan ang kulay ng buhok o kinis ng mukha. Kapag tumanda na tayo at mahirap nang umakyat sa sasakyan, may taong aalalay pa rin ba sa atin? Iyan ang tanong na nasa puso natin, na kahit humina na ang lakas, kahit hindi na katulad ng dati, may mananatili pa ring tapat na kasama sa biyahe ng ating buhay.
Ang 𝙢𝙪𝙨𝙞𝙠𝙖 rito ay hindi lamang simpleng tunog, ito ay 𝙠𝙖𝙨𝙖𝙣𝙜𝙜𝙖 natin sa oras na tayo’y hirap na hirap na, at pampagaan ng loob kapag pasan natin ang bigat ng mundo. Sinasabayan ito ng bawat pag-ikot ng gulong at tapak ng silinyador, sabay ang agos ng kanta at ang agos ng tadhana nating mga Pilipino.
‎
‎Sa loob ng dyip, ang pagiging estranghero ay panandalian lamang, ngunit ang pakikipag-ugnayan ay walang hanggan. Bukas, malaya, at tapat ang ugnayan sa bawat salitang napapalitan, ito ang himig ng ating likas na pagkakaisa at pakikipagkapwa. Ang halong melodiya at munting tinig ay lumilikha ng santuwaryo kung saan walang sinuman ang tunay na nag-iisa.

‎𝑴𝒂𝒂𝒓𝒊𝒏𝒈 𝒎𝒂𝒃𝒊𝒈𝒂𝒕 𝒂𝒏𝒈 𝒑𝒂𝒈𝒍𝒂𝒍𝒂𝒌𝒃𝒂𝒚, 𝒏𝒈𝒖𝒏𝒊𝒕 𝒉𝒊𝒏𝒅𝒊 𝒌𝒂𝒊𝒍𝒂𝒏𝒎𝒂𝒏 𝒅𝒂𝒑𝒂𝒕 𝒎𝒂𝒘𝒂𝒍𝒂𝒏 𝒏𝒈 𝒑𝒂𝒈-𝒂𝒔𝒂.
‎
‎Pagod man tayo sa bawat biyahe, tinatanggap na natin ito bilang bahagi ng ating buhay. Tahimik tayo, ngunit may katatagang hindi matitinag. Ito ang humuhubog sa ating pagkatao. Itinuturo tayo nito na magtiyaga kapag mabagal ang takbo, maging bukas-palad kahit kaunti lang ang hawak, at magtiwala pa rin sa kabila ng ingay at kaguluhan ng mundo.
‎
‎Dala natin ang mga tunog na ito sa kailaliman ng ating puso kahit bumaba na tayo sa sasakyan. Nagiging bahagi ito ng ating alaala, ng ating mga pagpapahalaga, at ng mga bawat daang ating tinatahak. Saan man tayo dalhin ng tadhana, sa pamilyar man na kalsada o sa bagong landas na hindi pa natatanaw, ay lagi sana nating maalala: Hindi tayo kailanman nag-iisa.
‎
‎Sa bawat pasahero, bawat kamay, at bawat tinig ay bumubuo ng isang ugnayan na sa kabila ng lubak at pagod, tayo ay iisang diwang naglalakbay tungo sa liwanag. Ang dyip ay hindi lamang sasakyang dumadaan sa kalsada, ito ay entablado ng ating buhay, kung saan ang bawat ugong ng makina ay tugtog ng ating kapalaran.
‎
‎𝘈𝘯𝘨 𝘥𝘺𝘪𝘱 𝘢𝘺 𝘩𝘪𝘯𝘥𝘪 𝘭𝘪𝘭𝘪𝘱𝘢𝘴, 𝘢𝘯𝘨 𝘮𝘨𝘢 𝘱𝘢𝘴𝘢𝘩𝘦𝘳𝘰 𝘢𝘺 𝘮𝘢𝘨𝘣𝘢𝘣𝘢𝘨𝘰, 𝘯𝘨𝘶𝘯𝘪𝘵 𝘢𝘯𝘨 𝘮𝘶𝘴𝘪𝘬𝘢 𝘯𝘨 𝘢𝘵𝘪𝘯𝘨 𝘣𝘶𝘩𝘢𝘺 𝘢𝘺 𝘮𝘢𝘯𝘢𝘯𝘢𝘵𝘪𝘭𝘪, 𝘱𝘢𝘵𝘶𝘭𝘰𝘺 𝘭𝘢𝘯𝘨 𝘯𝘢 𝘶𝘮𝘢𝘢𝘯𝘥𝘢𝘳, 𝘢𝘵 𝘶𝘮𝘢𝘢𝘴𝘢. 𝘔𝘢𝘺 𝘮𝘢𝘨𝘢𝘯𝘥𝘢𝘯𝘨 𝘣𝘶𝘬𝘢𝘴 𝘯𝘢 𝘯𝘢𝘨𝘩𝘪𝘩𝘪𝘯𝘵𝘢𝘺. 𝘏𝘪𝘯𝘥𝘪 𝘵𝘢𝘺𝘰 𝘬𝘢𝘪𝘭𝘢𝘯𝘮𝘢𝘯 𝘪𝘪𝘸𝘢𝘯 𝘯𝘨 𝘵𝘢𝘥𝘩𝘢𝘯𝘢, 𝘨𝘢𝘺𝘢 𝘯𝘨 𝘥𝘺𝘪𝘱 𝘯𝘢 𝘩𝘪𝘯𝘥𝘪 𝘩𝘶𝘮𝘪𝘩𝘪𝘯𝘵𝘰 𝘩𝘢𝘯𝘨𝘨𝘢'𝘵 𝘩𝘪𝘯𝘥𝘪 𝘯𝘢𝘬𝘢𝘳𝘢𝘳𝘢𝘵𝘪𝘯𝘨 𝘴𝘢 𝘱𝘢𝘵𝘶𝘵𝘶𝘯𝘨𝘶𝘩𝘢𝘯.

Article by Bb. Reindavin Orpiano
Article Arrangement: Publication Committee
Layout: Social Media Committee

27/08/2026

𝐁𝐚𝐫𝐲𝐚 𝐥𝐚𝐧𝐠 𝐩𝐨 𝐬𝐚 𝐔𝐦𝐚𝐠𝐚| 𝑉𝑜𝑙𝑢𝑚𝑒 3. 𝐴𝑟𝑡𝑖𝑐𝑙𝑒 5

"𝐴𝑛𝑔 𝑘𝑎𝑚𝑎𝑦 𝑛𝑎 𝑡𝑎𝑚𝑎𝑑 𝑎𝑦 𝑛𝑎𝑔𝑝𝑎𝑝𝑎ℎ𝑖𝑟𝑎𝑝, 𝑛𝑔𝑢𝑛𝑖𝑡 𝑎𝑛𝑔 𝑘𝑎𝑚𝑎𝑦 𝑛𝑔 𝑚𝑎𝑠𝑖𝑝𝑎𝑔 𝑎𝑦 𝑛𝑎𝑔𝑝𝑎𝑝𝑎𝑦𝑎𝑚𝑎𝑛” 𝐾𝑎𝑤𝑖𝑘𝑎𝑎𝑛 10:4

Ang 𝐝𝐲𝐢𝐩 ay isang pampublikong sasakyan na madalas gamitin at kumakatawan sa Pilipinas at sa ating pagka-Pilipino. Nagsisilbi itong pangunahing uri ng transportasyon na ginagamit sa iba’t ibang bahagi ng ating bansa. Sa bawat biyahe, may nakakasalamuha tayong iba’t ibang tao na may kani-kanilang kuwento ng umaga—isang tindero, isang estudyante, at isang ina na may kargang sanggol. Lahat ng mga pasahero ay may kanya-kanyang paraan upang harapin ang kanilang araw.

Ang “𝐛𝐚𝐫𝐲𝐚 𝐥𝐚𝐧𝐠 𝐩𝐨 𝐬𝐚 𝐮𝐦𝐚𝐠𝐚” ay isang karaniwang pakiusap ng mga drayber ng dyip sa mga pasahero na magbayad ng eksaktong halaga o gumamit ng barya tuwing umaga dahil maaaring wala pa silang sapat na panukli para sa malalaking halaga. Mainam na sa tuwing sasakay tayo ng dyip, maglaan tayo ng baryang sapat at eksakto para sa ating pamasahe. Sinasalamin nito ang pang-araw-araw na pakikibaka, kultura ng pagbibiyahe, at simpleng pag-unawaan ng bawat pasahero at drayber na kapwa nagsisimula pa lamang sa kanilang araw.

Ang mga barya ay nagpapatuloy sa kanilang paglalakbay mula sa isang kamay patungo sa kanilang patutunguhan, tila isang maliit na handog sa tahimik na ritwal ng pagko-commute tuwing umaga. Sa pamamagitan ng pag-abot ng bayad mula sa isang kapwa pasahero patungo sa drayber, naipapakita ang isang uri ng 𝙗𝙖𝙮𝙖𝙣𝙞𝙝𝙖𝙣 at 𝙠𝙖𝙩𝙖𝙥𝙖𝙩𝙖𝙣. Hindi lamang pera ang ipinapasa natin sa loob ng dyip. Naipapasa rin natin ang tiwala at respeto sa bawat isa. Sa simpleng pagsasabi ng “Bayad po” at “Salamat po,” natututuhan nating maging responsable at magalang.

May mga drayber na ngumingiti kahit bakas sa kanilang mukha ang pagod. Patuloy nilang pinanghahawakan ang 𝙥𝙖𝙜-𝙖𝙨𝙖 na muling darating ang suwerte sa bawat baryang kanilang natatanggap. Sa bawat biyahe, hindi lamang kalsada ang kanilang tinatahak kundi pati na rin ang mga hamon sa buhay. Iniisip nila ang patuloy na pagtaas ng presyo ng krudo, kung may maiuuwi ba silang pagkain para sa kanilang pamilya, at kung paano nila mababayaran ang kanilang mga pinagkakautangan.

Sa ganitong kalagayan, mas mauunawaan natin na ang “Barya lang po sa Umaga” ay 𝙝𝙞𝙣𝙙𝙞 lamang 𝙨𝙞𝙢𝙥𝙡𝙚𝙣𝙜 𝙨𝙖𝙡𝙞𝙩𝙖 sa loob ng dyip. Ipinapahayag nito na ang bawat baryang binabayad natin ay 𝙗𝙪𝙣𝙜𝙖 ng kanilang 𝙥𝙖𝙜𝙤𝙙, 𝙥𝙖𝙜𝙩𝙞𝙩𝙞𝙞𝙨 sa init ng kalsada, at 𝙥𝙖𝙜𝙨𝙞𝙨𝙞𝙠𝙖𝙥. Para sa isang pasahero, ang barya ay maaaring maliit na halaga lamang, ngunit para sa mga drayber, ang bawat baryang kanilang kinikita ay bahagi ng kanilang pang-araw-araw na kabuhayan.

Para sa isang 𝙚𝙨𝙩𝙪𝙙𝙮𝙖𝙣𝙩𝙚, mahalaga ang bawat baryang kanyang hawak dahil maaaring ito ang kanyang pangkain, pamasahe, o natitirang pera na kailangan niyang pagkasyahin sa buong araw. Sa bawat pagsakay niya sa dyip, dala niya hindi lamang ang kanyang sarili kundi pati na rin ang responsibilidad na makatapos ng pag-aaral. Sa kabila ng kakulangan, patuloy siyang nagsisikap upang makamit ang kanyang mga pangarap sa buhay.

Para naman sa mga 𝙚𝙢𝙥𝙡𝙚𝙮𝙖𝙙𝙤, ang bawat baryang kanilang hawak ay sumisimbolo sa mahabang oras ng pagtatrabaho. Bago pa man sila magsimulang magtrabaho, kailangan na nilang bumiyahe, dala ang perang pinaghihirapan at maingat na pinagkakasya para sa pamasahe. Sa bawat baryang kanilang inaabot, may kasama itong kuwento ng pagsisikap, pagtitiis, at pag-asang balang araw ay matatapos din ang mahihirap na araw para sa kanila.

Ang pagsunod sa “Barya lang po sa umaga” sa mga dyip ay hindi kailanman dapat ikahiya. Bagkus, ito ay tanda ng pagiging 𝙙𝙞𝙨𝙞𝙥𝙡𝙞𝙣𝙖𝙙𝙤, pagkakaroon ng 𝙧𝙚𝙨𝙥𝙚𝙩𝙤, at pagiging 𝙧𝙚𝙨𝙥𝙤𝙣𝙨𝙖𝙗𝙡𝙞𝙣𝙜 komyuter. Ang pakikitungo natin sa mga kapwa pasahero at sa drayber ay isang pagkilala na tayo ay nasa magkatulad na kalagayan. Dahil dito, naiintindihan natin ang isa’t isa sapagkat pare-pareho nating isinasantabi ang ating ginhawa, espasyo, at oras sa pagsakay sa dyip. Sa ganitong paraan, naipapakita ng dyip ang mga katangiang nagpapahayag ng ating pagka-Pilipino, lalo na sa paraan ng ating pagharap sa mga hamon at kahirapan sa buhay.

Ang "𝘽𝙖𝙧𝙮𝙖 𝙡𝙖𝙣𝙜 𝙥𝙤 𝙨𝙖 𝙐𝙢𝙖𝙜𝙖” ay hindi lamang simpleng pakiusap para sa tamang bayad. Ito ay 𝙠𝙬𝙚𝙣𝙩𝙤 ng mga taong 𝙣𝙖𝙜𝙨𝙞𝙨𝙞𝙢𝙪𝙡𝙖 pa lamang ang kanilang araw na may kaunting barya sa bulsa ngunit may dalang malalaking pangarap.

Article by Bb. Fefai Lucena
Article Arrangement: Publication Committee
Layout: Social Media Committee

UEP Valere Educere

06/09/2026

03/09/2026

02/09/2026

02/09/2026

01/09/2026

01/09/2026

01/09/2026

31/08/2026

29/08/2026

27/08/2026

Address

Opening Hours

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category

Listing takedown request

Monday	8am - 5pm
Tuesday	8am - 5pm
Wednesday	8am - 5pm
Thursday	8am - 5pm
Friday	8am - 5pm