साभ नेपाल - SAAV Nepal

जीवनको मूल्य ...
एक पटक बुध्दका एक शिस्यले बुध्दसँग प्रश्न गर्छन् , गुरु वास्तवमा मानव जीवनको मूल्य कति हो ? आफ्नो शिष्यको यस किसिमको गम्भीर प्रश्न सुनेपछि बुध्द एक छिन् चुपचाप बस्छन र आफूसँग भएको एक पथ्थर शिष्यलाई दिँदै भन्छन , ल जाऊ विभिन्न ब्यक्तिलाई सोधेर यो पथ्थरको मूल्य पत्ता लगाएर आऊ अनि बल्ल म तिमीलाई मानव जीवनको मूल्य बताउने छु । तर याद राख ,तिमिले पथ्थरको वस्तबिक मूल्य मात्र पत्ता लगाउने हो , यसलाई बेच्न भने पाउने छैनौ । बुध्दको यस किसिमको आग्रह बमोजिम शिष्य उक्त पथ्थरको मूल्य पत्ता लगाउनको लागि अगाडि बढ्छन । बाटोमा हिड्दै गर्दा उनको भेट एक सुन्तला ब्यापारीसँग हुन्छ ,अनी आफ्नो हातको पथ्थर उक्त ब्यापारिलाई देखाउदै शिस्यले सोध्छन "यसको मूल्य तपाईं कति दिनुहुन्छ ।" सुन्तला ब्यापारिले पथ्थरलाई यसो ओल्टै पल्टाइ हेरेर भन्छ , "यो पथ्थरको म १० वटा सुन्तला बराबरको मूल्य दिन्छु ।" सुन्तला ब्यापारीको कुरा सुनेपछी ती शिष्य त्यहाँबाट अगाडि बढ्छन , उनको भेट एक आलु ब्यापारी सँग हुन्छ र उनले त्यसै गरी पथ्थारको मूल्य सोध्छन , आलु ब्यापारीले भन्छ , "यदी यो पथ्थर मलाई दिने हो भने यसको मूल्य म एक बोरा आलु दिन्छु ।" शिष्य त्यहाँबाट पनि अगाडि बढ्छन, उनको भेट एक सुन ब्यापारी सुनारसँग हुन्छ । सुनारको अगाडि आफ्नो पथ्थर राख्दै उनले फेरी आफ्नो प्रश्न दोहोर्याउछन । पथ्थर देख्ने बित्तिकै बहुतै उत्साहित भएको सुनारले भन्छ ,"यस पथ्थरको म एक लाख दिन्छु , कृपया यो पथ्थर मलाई किन्न दिनुहोस् ।" ती शिष्यले भन्छन , माफ गर्नुहोला हजुर मलाई यो पथ्थर बेच्ने अनुमती छैन । सुनारसँग को भेट पछी शिष्यको भेट एक हिरा ब्यापारी सँग हुन्छ । जब हिरा ब्यापारीको अगाडि शिष्यले पथ्थर देखाएर त्यसको मूल्य मात्र के सोधेका थिए , सुरुमा त त्यो ब्यापारीले त्यो पथ्थरलाई रातो कपडा माथि राख्छ र दुई हात दुई खुट्टा भुइमा टेकेर ढोग्दै भन्छ । यो पथ्थर त एक उच्चतम कोटिको रुबी हो । यसलाई त मान्छे किन्न त के देख्न मात्र पाउदा पनि आफूलाई धन्य ठान्छन । यदी यसको मुल्य सोध्नुहुन्छ भने म यती भन्न सक्छु कि यो सन्सारको सम्पूर्ण धनले पनि यसको मूल्य चुकाउन सक्दैन । हिरा ब्यापारीको यस्तो कुरा सुनेर छक्क परेका ती शिष्य बेलुका आश्रममा फर्किन्छन । तब बुध्दले उनलाई सोध्छन ," प्रिय शिष्य के तिमीले पथ्थरको वास्तविक मूल्य कति रहेछ पत्ता लगायौ त ?" तब ती शिष्य बहुत हैरान हुँदै भन्छन , प्रभो, मैले त कुरै बुझ्न सकिन भन्या , जब मैले यस पथ्थरको मुल्य सुन्तला ब्यापारिलाई सोधे उसले मात्र १० गेडा सुन्तला बतायो अनि आलु ब्यापारिलाइ सोधे उसले एक बोरा आलु बतायो, त्यसपछी सुनारलाई सोधे उसले फेरी अचानक एक लाख बतायो । हुँदा हुँदा त के सम्म भो भने हीरा ब्यापारिलाइ देखाएको त यसको मूल्य सारा धर्ती बेचेर पनि चुकाउन सकिदैन यो अमूल्य छ भनेर भनेर पो भन्छ । खोइ हजुर मैले त केही कुरै बुझ्न सकिन । तब बुध्ले भन्छन । सुन,जसरी एक पथ्थरलाई एक सुन्तला ब्यापारीले १० सुन्तला बराबर को भाऊ दियो ,आलु ब्यापारीले एक बोरा आलुको मूल्य दियो , सुनारले एक लाख दियो र अन्तिममा हीरा ब्यापारीले मात्र त्यसलाई पहिचान गर्न सकेको हुनाले यसलाई अमूल्य बतायो , त्यस्तै तिम्रो जीवनको मूल्य भनेको पनि धेरैजसो मान्छेहरुले आफ्नो हैसियत, औकात र उनिहरुको आफ्नो समझ अनुसार लगाउने हुन । तर जसले जे सुकै मूल्य दिए पनि यस् धर्तीमा कोही यस्ता पनि मान्छे हुन्छन जसले तिम्रो खास मूल्य पहिचान गर्छन् यसर्थ कहिल्यै पनि म मूल्यहीन छु भनेर नसोच्नू । बुध्दको जवाफले शिष्य खुशी भए ।

पर्सा ठोरी गाउँपालिकाका दलबहादुर स्याङ्बोलाई गाउँ–छिमेकले ‘मास्टर साप’ भनी सम्बोधन गर्थे । आधारभूत तहका शिक्षक स्याङ्बोको कर्म उही छ, तर उपमा फेरियो । मान्छेहरू भन्न थाले, ‘डाक्टर सापका बा ।’

यो रुपान्तरणभित्र एउटा रहरलाग्दो कथा छ । कथाको उद्घाटन हुन्छ, स्याङ्बोका तीन भाइ छोराबाट । यी छोराहरू मेलैसँग डाक्टर भए । अनि दलबादुर स्याङ्बो चाहिँ ‘डाक्टरका बा’ ।

भनिन्छ, दुनियाँमा बुबाआमा नै ती व्यक्ति हुन् जसले आफ्ना सन्तानलाई आफूभन्दा ‘ठूलो’ देख्न चाहन्छन् । दलबहादुरलाई लाग्दो हो, छोरोहरू मभन्दा ठूला भए । त्यसैले म भाग्यमानी भएँ । तर, यहाँ भाग्यको मात्र खेल छैन । खासमा त यो कर्मको खेल हो ।

दलबहादुर स्याङ्बोको कथा पढ्नुहोस्:

कुनै बेला गलैँचा कारखानामा कटिङ मास्टर थिए, अहिले तीनै छोरा डाक्टर बनाए पर्सा ठोरी गाउँपालिकाका दलबहादुर स्याङ्बोलाई गाउँ–छिमेकले ‘मास्टर साप’ भनी सम्बोधन गर्थे । आधारभूत तहका शिक्ष....

फ्राङ्कलिन डी. रुजभेल्ट : बाल्यकालको सपना, संघर्ष र चारपटक राष्ट्रपति बनेको प्रेरणादायी कथा.........

न्यूयोर्कको हाइड पार्कको हरियालीले घेरिएको विशाल घरभित्र सानो फ्राङ्कलिनको बाल्यकाल अत्यन्तै शान्त र सुरक्षित वातावरणमा बित्थ्यो। धनी, शिक्षित र अभिजात परिवारमा जन्मिए पनि उसको मनभित्र साधारण बालकजस्तै ठूलो जिज्ञासा र भविष्यप्रतिको गहिरो सपना चाहिँ उम्लिन थालेको थियो। विद्यालयले एकदिन विद्यार्थीहरूलाई वासिङ्टन डी.सी. को विशेष शैक्षिक भ्रमणमा लैजाने घोषणा गर्‍यो। बालक फ्राङ्कलिनका लागि त्यो साधारण यात्रा थिएन—उसका लागि त्यो भविष्यको ढोका खोल्ने पहिलो क्षण थियो।

भ्रमणका दिन उनी पहिलोपटक व्हाइट हाउसको सेतो झिलिमिली अगाडि उभिए। विशाल भवन, कडा सुरक्षा, र त्यहाँ बस्ने राष्ट्रपतिप्रतिको सम्मानले बालकको मनमा अनौठो तर गहिरो भाव पैदा गरायो। शिक्षकले सबै विद्यार्थीलाई भिजिटर बुकमा आफ्नो विचार लेख्न भने। फ्राङ्कलिनले कलम समात्यो, एकछिन आँखा बन्द गर्यो, र बाल्यकालको सर्वाधिक साहसी विचार लेख्यो—
“एकदिन म यही घरमा बस्नेछु।”
उसो त त्यो शब्द कागजमा धेरै सामान्य देखिन्थ्यो, तर उसका लागि त्यो शब्द वास्तवमै प्रतिज्ञा थियो—एक दिन देशको नेतृत्व गर्ने वचन।

समय बग्दै गयो। अध्ययन, सामाजिक सेवा, राजनीति–सबैको बीचमा उनले आफ्नो सपना कहिल्यै छोडेनन्। तर जीवन सधैँ सोझो हुँदैन। ३९ वर्षको उमेरमा उनलाई पोलियोको संक्रमणले कम्मेदेखि तलको शरीर स्थायी रूपमा अशक्त बनाइदियो। त्यो क्षण उनका सबै सपनाहरू भत्किने खतरा थियो। उनका धेरै साथीहरूले त उनलाई राजनीतिक रूपमा सकियो भन्दै भइसकेका थिए। तर फ्राङ्कलिनले भने पोलियोलाई अन्त्य होइन, नयाँ प्रारम्भको रूपमा लिए। उनी ह्वीलचेयरमा भए पनि मनोबलमा कुनै कमजोरी आउन दिएनन्।

फ्राङ्कलिनले आफैँलाई पुनः अभ्यास गराए—काम गर्ने शैली परिवर्तन गरे, शारीरिक कमजोरीलाई मानसिक शक्तिमा रूपान्तरण गरे, अनि जनता र राष्ट्रप्रतिको जिम्मेवारीलाई आफ्नो लक्ष्यको केन्द्र बनाए। अमेरिकामा महामन्दीको कहर फैलिएको थियो। देश निराशामा डुबिरहेको बेला उनले उभिए—उभिन नसक्ने शरीरले, तर असाधारण हिम्मतले। मानिसहरूले उनको शरीर होइन, उनका शब्द, उनको दृष्टि र कठोर परिश्रम देखे।

अन्ततः देशले उनलाई नेतृत्वको अवसर मात्रै दिएन, लगातार चारपटक राष्ट्रपति हुन दिइरह्यो—अमेरिकाको इतिहासमै एकमात्र व्यक्ति। 1932, 1936, 1940 र 1944 मा जनताले उनलाई पुनः–पुनः विश्वास गरे, किनकि उनी शारीरिक रूपमा नभए पनि मानसिक रूपमा राष्ट्रको बल थे।

व्हाइट हाउसको भिजिटर बुकमा लेखिएका ती बाल्यकालका शब्द—
“एकदिन म बस्ने घर आज घुमेर जाँदैछु”—
सपना होइन, भविष्यवाणी बन्यो।

फ्राङ्कलिन डी. रुजभेल्टको कथा केवल सफलताको कथा होइन। यो सपनाको, संघर्षको, अपाङ्गतालाई जित्ने साहसको, र बाल्यकालमै लेखिएको एउटा einfache वाक्य जीवनकै रूपरेखा बन्न सक्छ भन्ने अद्भुत प्रमाण हो।
उनले देखाएकाे बाटो आज पनि भन्छ—
सपना ठूलो बनाउ, संघर्षलाई साथी बनाउ, अनि परिस्थितिले होइन, विश्वासले तिमीलाई अगाडि लैजान्छ।
Dr. Tulasi Pravas, Motivator
9856032473
साभ नेपाल - SAAV Nepal

सत्कर्म फाउण्डेसन

Good Morning.....!!!
Our Special Motivational Trainings Going On ......!!!
For Students............
# Smart Study Skills (Class 6-12 )
# SEE BOOST UP(Class :10)
# Power Of Dream (Class : 6-12)
# Importance Of Discipline (All Students)
# Importance Of Nation, Parents & Teachers ( All Students)

Contact :
Dr. Tulasi Pravas
Chairman, SAAV Nepal
9856032473

प्रेरक प्रसङ्गः
एकदिन ग्रीक दार्शनिक सुकरातमाथि एक व्यक्तिले आक्रमण गरे। ती व्यक्ति असभ्य र अशिष्ट थिए। उनले झगडा गर्दै सुकरातलाई अपमानित गरे र तल्लो स्तरको व्यवहार देखाए।
तर, सुकरातले त्यसमा केही प्रतिक्रिया दिएनन् । न उनी त्यो व्यक्तिसित रिसाए न त झगडा नै गरे ।
त्यसपछि उनको एक अनुयायीले सोधे, “तपाईंले यस्तो व्यवहार किन गर्नुभयो?”
सुकरातले महान विचार व्यक्त गर्दै भने, “यदि कुनै गधाले मलाई लात हानेको भए, म उसलाई अदालतमा लग्थेँ र ? बुद्धिमान व्यक्ति कहिल्यै मूर्खको स्तरमा झर्नु हुँदैन । कहिलेकाहीं मौनता नै सबैभन्दा सुन्दर जवाफ हुन्छ। एक बुद्धिमान र सुन्दर व्यक्ति त्यो होइन, जसले ब्राण्डेड कपडा लगाउँछ वा महँगो सामान राख्छ, तर त्यो हो, जसले कसरी व्यवहार गर्ने, कहिले बोल्ने र कहिले मौन बस्ने कुरा जान्दछ।”
हामी कोइली र काग दुवैलाई हेर्छौं, र दुवैको रङ कालो। बाहिरबाट हेर्दा उस्तै लाग्न सक्छन्, तर जब उनीहरूको मुखबाट आवाज निस्कन्छ, तब पो थाहा हुन्छ वास्तविक परिचय। कोइलीको मधुर बोलीले सवैकाे मन छुन्छ भने कागको कर्कश आवाजले मान्छेलाई हकार्छ। यसैगरी, हाम्रो जीवनमा पनि यस्तै हुन्छ।
मान्छेको रङ, रुप वा बाहिरी आवरणले उसको वास्तविक परिचय झल्किदैन। बाहिरी रुप त आँखाको भ्रम मात्र हो। वास्तविक पहिचान त उसको बोलीमा हुन्छ, व्यवहारमा हुन्छ। कसैको बोलीमा कति मिठास छ, कति प्रेम छ, कति आदर छ, त्यसले पो फरक पार्छ। काग कराउँदा मान्छे लट्ठी लिएर लखेट्न पछि लाग्छन्, तर कोइलीको सुमधुर बाेली सुन्न मान्छे लालायित हुन्छन्, त्यसलाई सुन्न पर्खिरहेका हुन्छन्।
त्यसैले, हामी कस्तो देखिन्छौं, त्यो महत्वपूर्ण होइन। हाम्रो मन कति सुन्दर छ, बोली कति मीठो छ, र व्यवहार कति असल छ, त्यसले नै हामीलाई संसारमा चिनाउँछ। बोलीमा सरलता र मिठास भयो भने मान्छेको मन जित्न सकिन्छ। सुन्दर विचार र असल व्यवहारले नै मानिसको जीवनलाई अर्थपूर्ण बनाउँछ, अनि यो संसारलाई पनि अझ सुन्दर बनाउँछ।