12/05/2026
मानिस जीवनभर सम्मान, माया, अपनत्व र कदर खोजिरहेको हुन्छ। हामी सबैलाई यस्तो ठाउँ चाहिन्छ जहाँ हाम्रो उपस्थितिले अर्थ राखोस्, हाम्रो प्रयासको मूल्य होस्, र हाम्रो भावनालाई बुझ्ने मानिसहरू होउन्। तर दुःखको कुरा, धेरै मानिसहरू आफ्नो जीवनको ठूलो हिस्सा त्यही ठाउँमा बिताइरहेका हुन्छन् जहाँ उनीहरूको कुनै कदर हुँदैन।
कहिलेकाहीँ हामी सम्बन्ध जोगाउने नाममा, जागिर टिकाउने डरमा, समाजले के भन्छ भन्ने चिन्तामा, वा “एकदिन सबै ठीक हुन्छ” भन्ने आशामा त्यहीँ बसिरहन्छौँ जहाँ हाम्रो आत्मसम्मान बिस्तारै मर्दै गएको हुन्छ।
सत्य के हो भने—
जहाँ तपाईको कदर हुँदैन, त्यहाँ बसिरहनु आवश्यक छैन।
मानिसको जीवन फूलजस्तै हो। फूल त्यहीँ फुल्छ जहाँ वातावरण अनुकूल हुन्छ। यदि फूललाई अन्धकार कोठामा थुनेर राखियो भने त्यो ओइलाउँछ। त्यसैगरी, मानिस पनि त्यही वातावरणमा राम्रोसँग चम्किन्छ जहाँ उसलाई सम्मान, प्रेरणा र अवसर मिल्छ।
यदि कुनै ठाउँमा तपाईँलाई बारम्बार अपमान गरिन्छ, तपाईँको मेहनतलाई बेवास्ता गरिन्छ, तपाईँको भावनालाई खेलौना बनाइन्छ भने त्यो ठाउँ तपाईँको विकासका लागि होइन।
धेरै मानिसहरू अरूलाई खुसी बनाउन आफ्नो अस्तित्व नै बिर्सिन्छन्। उनीहरू “म बदलिन्छु”, “अझ मेहनत गर्छु”, “एकदिन उसले बुझ्छ” भन्दै आफ्नै आत्मसम्मानलाई दबाउँछन्। तर याद राख्नुस्—
आफ्नो मूल्य नबुझ्ने मानिसलाई खुसी पार्न खोज्दैमा तपाईँ कहिल्यै पर्याप्त बन्न सक्नुहुन्न।
एउटा बीउलाई उब्जनका लागि राम्रो माटो चाहिन्छ। यदि त्यसलाई ढुंगामाथि राखियो भने जतिसुकै पानी हाल्दा पनि त्यो उम्रँदैन। यसको अर्थ बीउ कमजोर थियो भन्ने होइन, वातावरण उपयुक्त थिएन भन्ने हो।
त्यसैले, यदि तपाईँलाई कुनै ठाउँमा सम्मान मिलिरहेको छैन भने आफूलाई दोष दिनु अघि वातावरण बदल्न आवश्यक छ कि छैन सोच्नुस्।
जीवनमा कहिलेकाहीँ टाढा जानु कमजोरी होइन, बुद्धिमानी हुन्छ।
कसैको अपमान सहेर बसिरहनु त्याग होइन, आत्मसम्मानको हत्या हो।
आफ्नो मूल्य बुझ्ने ठाउँ खोज्नु स्वार्थ होइन, आत्मसम्मान हो।
याद राख्नुस्—
चरा पनि त्यही रूखमा बस्छ जहाँ उसलाई सुरक्षित महसुस हुन्छ। यदि रूखले नै बारम्बार हाँगा भाँच्न थाल्यो भने चरा उडेर अर्को ठाउँ खोज्छ। किनकि उसलाई थाहा हुन्छ—
बाँच्नका लागि ठाउँ बदल्नुपर्छ भने त्यो गलत होइन।
कहिलेकाहीँ हामी डराउँछौँ—
“यदि मैले यो सम्बन्ध छोडेँ भने?”
“यदि मैले यो ठाउँ छोडेँ भने?”
“यदि मैले नयाँ सुरुवात गर्नुपर्यो भने?”
तर धेरै पटक जीवनको सबैभन्दा सुन्दर अध्याय त्यहीँबाट सुरु हुन्छ जहाँ हामीले आफ्नो आत्मसम्मानको पक्षमा निर्णय लिन सिक्छौँ।
आफूलाई कहिल्यै सस्तो नबनाउनुहोस्।
तपाईँको समय मूल्यवान छ।
तपाईँको भावना महत्वपूर्ण छ।
तपाईँको उपस्थितिको अर्थ छ।
जुन ठाउँमा तपाईँलाई केवल प्रयोग गरिन्छ, सम्झिने बेला मात्र खोजिन्छ, वा सधैँ कमजोर महसुस गराइन्छ—त्यहाँबाट बाहिर निस्कन साहस गर्नुहोस्।
किनकि संसारमा यस्ता धेरै ठाउँ र मानिसहरू छन् जसले तपाईँको वास्तविक मूल्य बुझ्नेछन्।
जहाँ तपाईँको विचारलाई सम्मान गरिनेछ।
जहाँ तपाईँको उपस्थितिले खुसी ल्याउनेछ।
जहाँ तपाईँलाई बदलिन होइन, बुझिन चाहिनेछ।
अन्त्यमा, सधैँ याद राख्नुस्—
आत्मसम्मान गुमाएर कसैको साथमा बस्नु भन्दा, आत्मसम्मान जोगाएर एक्लै हिँड्नु धेरै राम्रो हो।
किनकि जीवन छोटो छ, र यो जीवन त्यही ठाउँमा बिताउनुपर्छ जहाँ तपाईँलाई माया, सम्मान र कदर मिल्छ।
Nepoliyan Rai