Nepal Teacher’s Network-NTN

Breaking News !

स्वीडेनको रॉयल स्विडिस एकेडेमी अफ साइन्सेसले २०२५ सालको भौतिकशास्त्रको नोबेल पुरस्कार (Nobel Prize in Physics) John Clarke, Michel H. Devoret र John M. Martinis लाई प्रदान गर्ने निर्णय गरेको छ।
उनीहरूलाई यो पुरस्कार “विद्युत परिपथमा (electric circuit) म्याक्रोस्कोपिक क्वान्टम मेकानिकल टनेलिङ र ऊर्जा क्वान्टाइजेसनको खोज (discovery)” का लागि दिइएको हो।

यस वर्षका भौतिकशास्त्रका नोबेल विजेताहरूका चिपमा आधारित प्रयोगहरूले क्वान्टम भौतिकीको व्यवहारिक रूप देखाएका छन्।

भौतिकशास्त्रको एउटा प्रमुख प्रश्न हो — कुन स्तरसम्म ठूलो प्रणालीले क्वान्टम मेकानिकल प्रभाव देखाउन सक्छ?
२०२५ का विजेताहरूले यस्तो विद्युत परिपथमा प्रयोग गरेका थिए जसमा उनले क्वान्टम मेकानिकल टनेलिङ (quantum tunnelling) र ऊर्जा क्वान्टाइजेसन (energy quantisation) दुबै प्रदर्शन गरे — त्यो पनि यति ठूलो प्रणालीमा जसलाई हातमा समाउन सकिन्छ।

क्वान्टम मेकानिक्स अनुसार कुनै कण (particle) ले कहिलेकाहीँ प्रत्यक्ष रूपमा अवरोध (barrier) पार गर्न सक्छ, जसलाई टनेलिङ (tunnelling) भनिन्छ।
तर जब धेरै ठूला परिमाणका कणहरू समावेश हुन्छन्, क्वान्टम प्रभावहरू प्रायः हराउँछन्।
तर, यी विजेताहरूका प्रयोगहरूले देखाए कि क्वान्टम मेकानिकल गुणहरू म्याक्रोस्कोपिक (ठूला) स्तरमा पनि प्रकट गर्न सकिन्छ।

सन् १९८४ र १९८५ मा John Clarke, Michel H. Devoret र John M. Martinis ले सुपरकन्डक्टर (superconductors) प्रयोग गरेर विद्युत परिपथमा एक श्रृंखला प्रयोगहरू गरे।
सुपरकन्डक्टर ती तत्व हुन् जसले शून्य विद्युत प्रतिरोध (zero electrical resistance) सँगै करेन्ट प्रवाह गर्न सक्छन्।
उनहरूले प्रयोग गरेको परिपथमा सुपरकन्डक्टिङ तत्वहरूबीच अचालक पदार्थको पतलो तह राखिएको थियो, जसलाई जोसेफसन जङ्सन (Josephson junction) भनिन्छ।

परिपथका सबै गुणहरू सूक्ष्म रूपमा नापी र नियन्त्रण गरेर, उनीहरूले करेन्ट प्रवाह गराउँदा उत्पन्न हुने घटनाहरूको अध्ययन गरे।
त्यो परिपथमा चलेका चार्ज भएका कणहरू (charged particles) ले पूरै परिपथलाई ढाक्ने एउटा सामूहिक कण (macroscopic particle-like system) जस्तै व्यवहार गरे।

शुरुआतमा त्यो प्रणाली शून्य भोल्टेज (zero-voltage) अवस्थामै फँसेको थियो, मानौँ कुनै अवरोध पछाडि थुनिएको होस्।
तर, प्रयोगमा उक्त प्रणालीले आफ्नो क्वान्टम स्वभाव देखाउँदै टनेलिङको माध्यमबाट त्यस अवस्थाबाट बाहिर निस्कने क्षमता देखायो।
सिस्टमको यो परिवर्तन भोल्टेजको उत्पत्तिद्वारा पत्ता लगाइयो।

विजेताहरूले यो पनि प्रमाणित गरे कि उक्त प्रणाली क्वान्टम मेकानिक्सले भविष्यवाणी गरेको तरिकामै व्यवहार गर्छ, जसमा ऊर्जा निरन्तर रूपमा होइन, क्वान्टाइज्ड (quantised) रूपमा — अर्थात् निश्चित मात्रामा मात्र — अवशोषण वा उत्सर्जन हुन्छ।

आजका कम्प्युटर चिपहरूमा प्रयोग हुने ट्रान्जिस्टरहरू क्वान्टम प्रविधिको एउटा स्थापित उदाहरण हुन्।
यस वर्षको भौतिकशास्त्रको नोबेल पुरस्कारले अर्को पुस्ताको क्वान्टम प्रविधि — जस्तै क्वान्टम क्रिप्टोग्राफी, क्वान्टम कम्प्युटर र क्वान्टम सेन्सरहरू — विकास गर्नका लागि नयाँ बाटो खोलिदिएको छ।

Urgently Hiring
Part Time Lower Sec.computer Teacher at Hetauda

Urgently Hiring

Sec. Computer teacher in the well established school in Hetauda .
DM us with your CV