10/07/2025
एक व्यक्तिः दुई भूमिका (शिष्य र गुरु) — गुरु पूर्णिमा विशेष
जीवनको यात्रा एक निरन्तर सिकाइको प्रक्रिया हो। यही यात्रामा एक व्यक्तिले कहिले शिष्य भएर ज्ञान प्राप्त गर्छ भने कहिले गुरु बनेर अरूलाई ज्ञान बाँड्छ। वास्तवमा, एउटै व्यक्तिमा यी दुई भूमिका सँगसँगै रहन्छन्। शिष्यको रूपमा ऊ जिज्ञासु हुन्छ—शिक्षक, जीवन र अनुभवहरूसँग प्रश्न गर्छ, उत्तर खोज्छ। उसले विनम्रता र धैर्यबाट सिक्ने अभ्यास गर्छ। जब उसले शैक्षिक उपाधी, ज्ञान हासिल गर्छ, तब त्यो ज्ञान उसैबाट अरूलाई दिने क्षमतामा रूपान्तरित हुन्छ—यहीँबाट ऊ गुरु बन्छ।
एउटा सामान्य गाउँले परिवेशको केटो, कापी कलम हातमा बोकेर विद्यालय पुगेको थियो—सपना थियो केही बन्ने, केही गर्ने। कक्षा कोठामा शिक्षकका नजरमा कहिले भलाद्मी, कहिले चुपचाप, कहिले चञ्चल, कहिए बिद्रोही तर भित्रभित्रै ज्ञानको प्यास बोकेको। शून्यबाट सुरु गरेको उसले वर्षौं मेहनत गर्यो, विद्यालय हुँदै विश्वविद्यालयसम्मको एकेडमीक उपाधी हासिल गर्यो ।
गुरु हुनु भनेको सधैं जान्ने होइन, सिकिरहेको अवस्थामा पनि मार्गदर्शक बन्ने आँट राख्नु हो । उक्त व्यक्ति शिष्य मात्र छैन। अब ऊ गुरु बनेको छ—उस्तै कक्षा, उस्तै टेबुल तर भूमिका फरक। विगत ६/७ वर्षमा उसले सयौं विद्यार्थीहरूलाई पढाएको छ—गणितका शुत्रहरु, एडम्स स्मिथ र रोबिन्सका अर्थशास्त्रीय धारणाहरु, डेबिट र क्रेडिट का नियमहरु, अनुशासन, धैर्य र संघर्षका पाठहरू पनि। शिक्षक केवल किताबका पाना पढाउने व्यक्ति होइनन्; उनी त जीवनको मार्गदर्शक, प्रेरणाका स्रोत र उज्यालो भविष्यको आधार हुन्। असल शिक्षक हुनु भनेको विद्यार्थीको आइडल हुनु हो त्यसैले एक असल शिक्षकले विद्यार्थीको सोच, स्वभाव र सपना निर्माणमा साहस भरिरहेका हुन्छन ।
आज फरक भूमिकामा रहेर पनि ती दिनहरु झलझली आँखा अघि आइरहेका छन । लाग्छ शिक्षणमा म खुब रमाएको रहेछु । यहाँ आएर त रमाउन सके कि सकिन बुझ्नै सकिरहेको छैन । आज गुरु पूर्णिमा म आफैंले आफ्नो यात्रा फर्किएर हेर्छु— र सम्झिन्छु सम्पुर्ण मेरा विद्यार्थी (चेलाहरु) हरुलाई, तिमीहरू सधै सफल भएर अघि बढेस, असल नागरिक बनेस । आफ्नो दायित्व र जिम्मेवारी बोध गरेस ।
गुरु पूर्णिमाको यो पावन अवसरमा, सबै गुरुप्रति आदरपूर्वक नमन।
र ती शिष्यहरूलाई शुभकामना, जो भोलिका गुरु बन्ने बाटोमा छन ।
