31/07/2021
https://www.facebook.com/228252411282990/posts/988274001947490/
यतिबेला फेसनमा छ - सामुदायिक विद्यालयमा अङ्ग्रेजी माध्यम । सिकाइको आधारभूत मान्यता के हो भने विद्यार्थीले बुझ्ने भाषामा पढाउँदा सिकाइ प्रभावकारी हुन्छ । तर अभिभावकमा देखिएको अङ्ग्रेजी मोहले सामुदायिक विद्यालयलाई सकिनसकी भए पनि अङ्ग्रेजी माध्यममा जानैपर्ने बाध्यता देखिएको छ ।
डा. प्रेम फ्याक शिक्षक मासिकमा लेख्छन्, अङ्ग्रेजी मिडियमको लागि एउटा ठूलो भ्रमले काम गरेको छ - गुणस्तरीय शिक्षा भनेकै अङ्ग्रेजी माध्यम हो । गुणस्तरीय शिक्षाको लागि गुणस्तरीय सिकाइ हुनु पहिलो शर्त हो । यसका लागि मुख्य रूपमा तीनवटा पक्ष चाहिन्छ -
क) सिकाइमा सहभागिता
ख) अन्तरक्रिया र सिकाइमा लगानी
ग) सोच्ने समय र अभ्यास
गुणस्तरीय सिकाइका लागि सबै विद्यार्थीले शिक्षण सिकाइ क्रियाकलापमा विना डरत्रास सहभागिता जनाउन सक्नुपर्छ । शान्त रूपमा हात बाँधेर बस्ने विद्यार्थी होइन, प्रश्न गर्ने र छलफलमा सहभागी हुने विद्यार्थीले नै राम्ररी सिक्न सक्छन् । यसका लागि विद्यार्थीले आफ्ना साथीहरू र शिक्षकहरूसँग ढुक्क भएर अन्तरक्रिया गर्न पाउनुपर्दछ ।
गुणस्तरीय सिकाइको अर्काे महत्त्वपूर्ण पक्ष भनेको विद्यार्थीको सिकाइमा लगानी हो । यसका लागि एउटा विद्यार्थीले आफूसँग भएका वर्तमान भाषिक, सांस्कृतिक र सामाजिक ज्ञान र सीपको प्रयोग गरी नयाँ कुराहरू सिक्ने वातावरण पाउनुपर्दछ ।
संज्ञानात्मक क्षमताको विकास गुणस्तरीय सिकाइको अर्काे पक्ष हो । बच्चाले पढाएको विषयमा सोच्ने, विश्लेषण गर्ने, प्रश्न सोध्ने, मूल्याङ्कन गर्ने सीपहरूको विकास गर्न सक्नुपर्दछ । यसको पहिलो शर्त विद्यार्थीले पाठ्यपुस्तकमा दिइएको र शिक्षकहरूले पढाएको विषयवस्तु राम्ररी बुझन र चिन्तन गर्न सक्नुपर्दछ । तर अंग्रेजी माध्यममा पढाएर यी शर्तहरू पूरा हुन सक्दैनन् ।
अंग्रेजी मिडियममा शिक्षकहरूले जे भन्यो र पाठ्यपुस्तकमा जे लेख्यो त्यही सार्ने भन्दा अरू उपलब्धि केही भएको छैन । विद्यार्थीको सृजनशीलता, संज्ञान, प्राज्ञिक सीप, सोच्ने क्षमता, लेखाइ, पढाइ तथा सामाजिक सीपहरूको विकास नभएको शिक्षाले सुगा विद्यार्थी मात्र उत्पादन गरेको छ ।
