Icoon Training & Coaching

Icoon Training & Coaching Systemische PaardenCoaching Gespecialiseerd in het begeleiden en coachen van teams en organisaties.

Invoorwaardelijkheid in leiderschap en samenwerkingJe las eerder in mijn blogs over de manier waarop een kudde overleeft...
04/03/2026

Invoorwaardelijkheid in leiderschap en samenwerking

Je las eerder in mijn blogs over de manier waarop een kudde overleeft.
Een kudde vormt een zorgsysteem dat alle leden draagt. Binnen dat systeem heeft ieder lid een bijdrage. Die bijdrage krijgt vorm in leidersrollen, in rollen die bewaken en beschermen, zorgen en ontwikkelen.
Er is ook een verbindingsrol die de herinneringen bewaart.
Ieder kuddelid draagt de andere paarden van binnen en kent en herkent hen daarin.
Dat elkaar ìn elkaar kennen en samen dragen bracht mij op het woord invoorwaardelijkheid.
Een vorm van samenwerken waarbij we leiden en volgen vanuit het lidmaatschap van het geheel, binnen de voorwaarden die het systeem nodig heeft om te kunnen leven, uit te wisselen en zorg te dragen.
De term invoorwaardelijk kennen we eigenlijk niet.
We kennen wel onvoorwaardelijk. Onvoorwaardelijk wil zeggen zonder voorbehoud, zonder eisen of voorwaarden vooraf. De acceptatie is niet afhankelijk van gedrag of prestaties. Die vorm kennen we in liefdesrelaties, gezinssystemen en soms vriendschappen.
In organisaties ligt dit anders. Daar zijn belangen, afspraken, regels en begrenzingen.
Daar wordt het vaak voorwaardelijk. Maar voorwaardelijk betekent meestal dat het gaat om mijn voorwaarden of jouw voorwaarden. En die kunnen verschillen.
In de trajecten die ik begeleid binnen organisaties verkennen we samen het begrip invoorwaardelijkheid. Wat betekent het voor ons als MT of als DT?
En welke vorm van Wij wordt mogelijk wanneer we meer invoorwaardelijk samenwerken?
Wanneer we nieuwsgierig zijn naar elkaars bijdrage aan het geheel.
Wanneer we uitwisselen binnen de kaders en grenzen waarbinnen we werken.
Wanneer we leiderschap en volgerschap zien als een samenspel van relationele posities in het systeem.
Voor mij betekent invoorwaardelijkheid:
• meedoen en samen de voorwaarden onderzoeken
• je verbinden aan de opgave van het geheel
• je rol nemen zonder leiderschap of volgerschap te ondermijnen
• werken binnen de kaders die er zijn
Ik ben benieuwd wat het woord bij jou oproept.
En of je een invoorwaardelijke samenwerking kent.

Leiderschap én Volgerschap vanuit de wijsheid van de kuddeIn een kudde dragen leiderschap en volgerschap bij aan het ove...
12/01/2026

Leiderschap én Volgerschap vanuit de wijsheid van de kudde

In een kudde dragen leiderschap en volgerschap bij aan het overleven. Beide zijn evenveel waard en worden gewaardeerd. Een kudde kent verschillende rollen en functies. In die rol gaat een paard vóór op anderen, daar heeft hij een specifieke bijdrage aan het geheel. Dit gaat zonder slag of stoot. Alle kuddeleden zijn zich bewust wie zij zijn in relatie tot elkaar. Iedereen draagt de kudde ook vanbinnen.

Wij mensen kijken niet zo oordeel loos naar leiden en volgen. We besteden meer aandacht aan leiderschapskwaliteiten dan aan de kwaliteiten als volger. Er bestaan veel leiderschapsprogramma’s en er is geen volgerschapsontwikkeling. Alsof we dat al zouden moeten kunnen.

Volgerschap-competenties gaan niet over gehoorzamen of volgen omdat het moet, maar over bijdragen aan het collectief vanuit lidmaatschap. Dus; je pas inhouden, even afwachten, ruimte geven, voor laten gaan en vervolgens volgen. Goed volgerschap draagt bij aan het halen van resultaten en het overleven van de kudde als geheel.

Vanuit dit perspectief doe ik hieronder een eerste aanzet tot een volgerschap-competentieprofiel.

1. Lidmaatschap kunnen dragen; Dus niet: “Ik hoor erbij als…” Maar: “Ik bén lid, ook als het schuurt.” Het vermogen om te blijven volgen, ook als het spannend of ingewikkeld wordt. Het vraagt verantwoordelijkheid en dapperheid, om in-voorwaardelijk, mee te doen.
2. Volgen zonder jezelf te verliezen; Je eigen plek nemen terwijl een ander vooropgaat. Onderzoeken hoe jij bijdraagt op de 2e, 3e of 4e plek. Bereid zijn je eigen oordeel uit te stellen zonder het te verloochenen.
3. Vertrouwen geven vóórdat het bewezen is; Vertrouwen geven ten dienste van gezamenlijk leren, bewegen en dragen. In een kudde is nìet volgen gevaarlijker dan volgen. Je stelt vragen en verdraagt dat je niet weet of dit “de juiste weg” is.
4. Grenzen kunnen aangeven vanuit loyaliteit; Een volger is nieuwsgierig, stelt vragen en spreekt wanneer volgen niet meer bijdraagt aan het geheel. In een kudde wordt er ook gecorrigeerd om bij te dragen. Je kijkt naar het collectief, benoemt verschil en maakt onderscheid tussen persoonlijk en professioneel.
5. Verduren van tijdelijk ongemak; Het vermogen om ongemak te herkennen, erkennen en te verduren zonder meteen te willen fixen, verklaren of vertrekken. Dit wil zeggen; blijven, het ongemak aangaan en het zoeken verdragen.
6. Ruimte laten aan degene die leidt; Dus niet invullen, overnemen of redden. Ademen, erkennen dat jouw weg niet de enige is. Bijdragen aan het in het licht staan van de ander.
7. Weten wanneer volgen ophoudt. Volgerschap is niet blind. Een competente volger weet wanneer volgen stopt en herpositionering, vertrek of afscheid nodig is. Soms betekent dit onderzoeken of het leiderschap nog op de juiste plek ligt. Soms stoppen met wat niet meer dienend is.

Ik denk dat deze tijd vraagt om zowel leiderschap, als om competent volgerschap.

Oud en nieuw in de kudde..De jaarwisseling en hoe een kudde haar nieuwe kuddelid leert omgaan met vuurwerkDe Kerstdagen ...
31/12/2025

Oud en nieuw in de kudde..
De jaarwisseling en hoe een kudde haar nieuwe kuddelid leert omgaan met vuurwerk

De Kerstdagen zijn de kudde, net als alle andere feestdagen die wij mensen kennen, gewoon gepasseerd. De paarden gedroegen zich in die dagen niet anders dan anders, de omgeving veranderde ook niet. Dezelfde geluiden en dezelfde geuren. Al was er minder langskomend verkeer en werden we niet opgeschrikt door harde muziek en roepende jongeren en vanaf het fietspad.
Zo anders is het in de aanloop naar oud en nieuw. Het vuurwerk neemt, na tweede kerstdag, iedere dag toe. Zeker in de avond geeft het onrust in de kudde. “Wat gebeurt er, waar is het gevaar? Moeten we vluchten of niet en zo ja waar naar toe?”
Ted is sinds februari bij ons. Hij stond op een stal naast een natuurgebied. Vuurwerk kent hij niet. De kudde leert hem te dealen met het harde geluid, de onrust, de knallen die van oost, west en zuid komen, afwisselend van elkaar. Dit doen ze door hun rust te bewaren. Door samen te blijven bewegen door de wei. Ted veelal tussen de anderen. Oren zijn alert, voetjes op rust. Ted luistert en kijkt steeds naar de anderen… hoe reageren jullie? Wat doen we met dit geluid?… Als ik zo naar hen kijk lijken ze rustiger dan anders op oudejaarsdag. Alsof ze als kudde hun best doen de rust te bewaren.
Ik loop mest te ruimen in de wei en observeer hen, ook ik doe wat ik anders doe, geen onverwachte bewegingen bij de knallen. Gewoon ritmisch de mest scheppen en ruimen.
Hoe het vanmiddag zal gaan wanneer de buurtgenoten carbid gaan knallen weten we nog niet. Al kijk ik daar niet zo tegenop. De diepe lage tonen van de carbid knallen zijn minder beangstigend dan de hoge vuurwerk-tonen en de verlichte hemel daarbij. Vanavond om 18.00 uur na het voeren zullen we ze in de stal houden. De nieuwe baal kuilvoer zullen we goed kunnen gebruiken om ze af te leiden en dan om twaalf uur is er voor ons de combinatie van verwondering voor het mooie vuurwerk boven de ‘skyline’ van Vaassen en de onrust die het teweeg brengt bij de kudde. Ik hoop dat ook dan Ted mag leunen in het veilige kommetje van liefde en rust van de kudde. Waarmee ze hem laten weten dat het weer voorbij gaat.
We wensen jullie, hoe je het ook gaat vieren, een hele fijne jaarwisseling en alle goeds voor 2026… het jaar van het vuurpaard…

Behoud en Beweging in de KuddeTijdens de voorbereiding van een Workshop met de Wijsheid van de kudde voor adviseurs, wis...
03/12/2025

Behoud en Beweging in de Kudde

Tijdens de voorbereiding van een Workshop met de Wijsheid van de kudde voor adviseurs, wisselde ik met Thiecke van gedachten over behoudskrachten en bewegingskrachten in collectieven. Net als in menselijke kuddes beweegt ook een paardenkudde voortdurend tussen twee krachten: de noodzaak om te ontwikkelen en vooruit te gaan, en de noodzaak om te behouden wat onlosmakelijk verbonden is met de kern van de kudde.

In de kudde zijn het de dragende merries die waken over deze behoudskrachten.
Zij dwingen de kudde te vertragen wanneer pasgeboren veulens tijd nodig hebben om hun spieren te versterken. Zij bewaken daarmee wat on-onderhandelbaar is en zorgen dat de kudde zich ontwikkelt vanuit die kern, en in plaats van weg van die kern.

Beweging vraagt moed, behoud wellicht net zo veel.
Organisaties moeten bewegen en veranderen om te kunnen overleven. Er is noodzaak tot transitie, soms zelfs tot transformatie. Daarmee sluiten we aan bij de toekomst die op ons afkomt en onderzoeken wat die toekomst van ons vraagt.

Tegelijk vraagt verandering om nauwkeurig kijken naar de behoudskrachten. Deze krachten trekken ons terug naar wat we kennen: het oude, het vertrouwde.
Zij zijn het elastiek dat ons, soms bijna automatisch, terugbrengt naar de status quo.
Het is belangrijk dat we ons hier bewust van zijn. In de Loslaat- en de Niet weten-fase van de onderstroom erkennen we teamleden voor het in beeld brengen van de prijs van de verandering en de vragen die zij stellen. En, zeggen we daarbij, we gaan wel naar B! Dit om te voorkomen dat de organisatieverandering de zoveelste wordt die we uiteindelijk niet volbrengen, en die we alleen herinneren als een van de vele pogingen tot; “Ach zo gaat het hier altijd”.

En behoudskrachten gaan ook over organisatie-goud
Ze stralen hun licht op dat wat goed is in de organisatie.
Op de kern.
Op de bedoeling.
Op dat wat we niet willen en kunnen verliezen als we veranderen.
Paul Rulkens spreekt hier van de ‘graanschuur van de organisatie’ dat wat zorgvuldig bewaard moet blijven, waarvan de prijs te hoog is om het te verliezen.

Dus kun je, net als de dragende merrie, je in jouw organisatie afvragen:
• Wat moet hier behouden blijven?
• Wat is onze on-onderhandelbare kern?
• Wat is onze graanschuur?
• Welke prijs zijn we niet bereid te betalen in deze verandering?

Het verschil tussen “alles mag er zijn” en “in de kudde hoort alles erbij”Vorige week, in het eerste blok van de opleidi...
21/10/2025

Het verschil tussen “alles mag er zijn” en “in de kudde hoort alles erbij”

Vorige week, in het eerste blok van de opleiding Teamcoachen vanuit de vitaliteit van de kudde, stonden we stil bij een veel gehoorde uitspraak in teams: “Alles mag er zijn”

Vanuit het perspectief van de kudde vind ik dit ingewikkeld. Ik hoor er een onbedoelde onverschilligheid in en tegelijk een overdreven grootsheid. Een uitnodiging om alle deuren open te zetten, de grenzen te laten vervagen en verschillen te ontkennen.
De intentie is goed, maar het effect vaak anders.

Wanneer ‘alles er mag zijn’, wordt het moeilijk om samen een meetlat te bepalen en om elkaar aan te spreken. Iedereen krijgt ruimte en aandacht, niemand is verantwoordelijk voor het geheel. Want: als alles mag, wie bepaalt dan nog wat bijdraagt of passend is?
Een collega doet iets op haar manier — dat schuurt, maar ja, ‘alles mag er zijn’.
Zo verdwijnt verschil en verwarren we vitaliteit met vrijblijvendheid.

Gezien vanuit het grondbeginsel compleetheid in de kudde is zowèl insluiten als uitsluiten belangrijk. Alle kuddeleden die in deze kudde horen, horen erin, én er is onderscheid tussen kuddes. Dit onderscheid vergroot het zorgdragende vermogen van een kudde en daarmee ook de kans op overleven.
Een voorbeeld: Een net geboren veulen wordt ingesloten. Hij wordt door zijn moeder en tantes opgevoed, gedragen en gecorrigeerd. Wanneer hij als hengst volwassen, groot en sterk is, dan stuurt de drijvende hengst hem weg uit de kudde. Hij gaat ‘het huis uit’ in een bachelor-kudde. Hij hoort er niet meer bij en precies dát maakt dat beide kuddes kunnen floreren.
In een kudde betekent “erbij horen” bijdragen aan het overleven van de kudde. Dat betekent ook: plaats maken als dit niet meer kan of lukt. De kudde beweegt voortdurend mee met wat zich aandient. Wat erbij hoort, krijgt een plek. Wat er niet (meer) bij hoort, vertrekt met respect uit de kudde. Dat is geen uitsluiting, dat is vitaliteit.

In teams vraagt dit van leiders en collega’s om het verschil kunnen voelen tussen ruimte geven en ruimteloosheid creëren. Het vraagt de bereidheid om elkaar aan te spreken, mee te kijken en te begrenzen — niet vanuit controle, maar vanuit zorg voor het geheel.
Net als in de kudde is inclusie geen open veld zonder grenzen, maar een levend systeem waarin ieder zijn plek kent, en waarin juist daardoor ruimte ontstaat voor veiligheid, groei en leven.

27 jaar Icoon: een bijdrage aan samen dragen in organisaties, door de uitnodiging tot uitzoomen, broosheid en dapperheid...
01/09/2025

27 jaar Icoon: een bijdrage aan samen dragen in organisaties, door de uitnodiging tot uitzoomen, broosheid en dapperheid!

Vandaag blazen we 27 kaarsjes uit bij Icoon.
27 jaar waarin we samen met zoveel mooie mensen en organisaties mochten samenwerken, leren, onderzoeken, vertragen, en uitzoomen.
Altijd vanuit dezelfde uitnodiging: Hoe kan je meer uitzoomen en kijken naar het geheel, zien waar een probleem misschien ooit een hele goede oplossing was en zo ruimte maken voor nieuwe beweging. In die nieuwe beweging vervolgens samen dragen inclusief dapperheid en broosheid.
En we gaan door. Samen met de kudde en alle Icoon-collega’s werken we in het najaar weer aan prachtige trajecten:
• Leiderschapstrajecten in de zorg
• Teamcoachsessies met de Wijsheid van de Kudde voor (directie)teams
• Een Communicatie-Leertraject voor een logistieke organisatie
• De nieuwe opleiding Teamcoachen met de Vitaliteit van de Kudde (nog twee plekken vrij!)
• Het leertraject Vitale Organisaties, samen met Joyce, waarin we werken met de wijsheid van de kudde én de wijsheid van het lichaam
Op naar nieuwe ontmoetingen en nieuwe bewegingen. Ben je benieuwd of wil je aansluiten? Je bent van harte welkom.

Stolte Hospers van Oosterhout Schoone

Teams met uitdagingen of problemen vragen teamcoaches hen te helpen zoeken naar oplossingen.Maar wat als het probleem da...
14/08/2025

Teams met uitdagingen of problemen vragen teamcoaches hen te helpen zoeken naar oplossingen.
Maar wat als het probleem dat zij hebben, eigenlijk al een heel goede oplossing wás?
In het werken met de kudde leer je te vertragen en de beweging te volgen. Dáár ligt vaak de sleutel tot vitaliteit in teams.
In mijn post hieronder vertel ik hoe we dat doen in de opleiding Teamcoachen met de vitaliteit van de kudde.

Bewegingsgericht werken met de kudde
In het Teamcoachen met de Vitaliteit van de kudde werken we eerder bewegingsgericht dan oplossingsgericht. Dit vanuit de gedachte dat je met oplossingsgerichtheid een stuk overslaat als teamcoach. Het team krijgt geen zicht op de vraag waar een ongewenste situatie een hele goede oplossing voor is (geweest) als je, zodra het pijnpunt inbeeld is, meteen over gaat naar de vraag: “Dus wat zouden jullie anders willen, en wat is daar dan voor nodig?”

In de opleiding Teamcoachen met de Vitaliteit van de kudde leer je aan te sluiten bij de beweging die ontstaat vanuit de kudde en je laat je meenemen in die richting. Dit vraagt van jou als begeleider dat je jouw plannen, beelden en vooropgezette ideeën loslaat. Hoe minder er aan ideeën en plannen tussen zit, hoe meer de beweging volgbaar is, voor jou als coach en daarmee ook voor het team.
De paarden veroorzaken een beweging ten dienste van het overleven van de kudde en maken daarmee de weg vrij naar vitaliteit voor het team en haar leden. Als er dan uitdagingen in beeld komen onderzoek je, samen met het team:

• waar dit pijnpunt/ probleem een hele goede oplossing voor is (geweest);
• wie in de organisatie zich (óók of wellicht méér) bezig zou moeten houden met dit probleem;
• wie of wat er wegkijkt van het probleem dat het team nu heeft, en waarom dat zo belangrijk zou kunnen zijn;
• wie er pijn in zijn, haar of hun, buik krijgt als het team dit probleem zou oplossen.

Deze beweging gaat niet alleen door het team maar ook door de organisatie of zelfs de context van de organisatie.

Voel je de uitnodiging om vanuit de Wijsheid en Vitaliteit van de kudde te willen gaan teamcoachen?

In september starten Schoone en ik weer een opleiding Teamcoachen met de Vitaliteit van de kudde.

Op woensdag 20 augustus hebben we een kennismakingsworkshop van 9.30 – 12.30 in Vaassen. Voor beide zijn nog enkele plekken te vullen!!

Meer informatie op de website van icoon: www.icoontrainingencoaching.nl

Systemisch team coachen met de kudde – van individu naar systeemgericht werkenWerk jij als coach met de wijsheid van de ...
16/07/2025

Systemisch team coachen met de kudde – van individu naar systeemgericht werken

Werk jij als coach met de wijsheid van de kudde en weet je dat het tijd is voor een volgende stap?
Ben je al vertrouwd met het coachen van individuen met behulp van paarden dan weet je hoe krachtig en helder de kudde reageert op wat er in het hier-en-nu gebeurt. En wil je diezelfde wijsheid ook kunnen inzetten voor teams?
Dan is deze opleiding voor jou!

De opleiding Teamcoachen met de Vitaliteit van de kudde is speciaal ontwikkeld voor paardencoaches die hun systemische blik willen verbreden en willen leren werken met collectieven. Niet door simpelweg 'een team in de bak te zetten', maar door systemisch te leren kijken, luisteren en interveniëren – met de kudde als co-coach.

Tijdens deze opleiding leer je:
- Teamdynamieken herkennen en begeleiden vanuit systemisch perspectief.
- Circulair waarnemen en interveniëren, afgestemd op de ontwikkelfase van het team.
- De taal van de kudde vertalen naar inzichten voor teamontwikkeling.
- Werken met dilemma’s, ordening, compleetheid, behoudskrachten en vitaliteit binnen teams.

Je vormt binnen de 7-daagse opleiding, samen met je collega-deelnemers, een gelegenheidsteam waarin je samen leert, reflecteert en groeit. Hierdoor leer je niet alleen om teams te begeleiden, jullie ondergaan ook werkelijk als team diezelfde ontwikkeling. Dit helpt je leren op het niveau van deelnemer, teamlid èn teamcoach!

Startdata najaar 2025:
Blok 1: 8-9 september | Blok 2: 14-15 oktober | Blok 3: 18-19 november | Blok 4: 16 december
Locatie: Vaassen
Kennismakingsworkshop: 20 augustus 2025, 9.30 – 12.30 uur
Coachopleiders: René Schoone en Nicolle Themmen
Ben jij klaar om de kudde écht leidend te laten zijn in jouw teaminterventies?
Meer informatie en aanmelden www.icoontrainingencoaching.nl

Adres

Eekterweg 10
Vaassen
8171NX

Telefoon

+31578575941

Website

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Icoon Training & Coaching nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Snelkoppelingen

Delen

Type