01/09/2026
Wil je merken of NLP iets voor je doet, begin dan bij je taal.
Niet naar wat je voelt, maar naar de zinnen waarmee je het beschrijft.
"Ik ben altijd zo chaotisch" is een andere zin dan "ik ben deze week chaotisch geweest". De eerste maakt er een identiteit van, iets vast, iets dat bij je hoort. De tweede beschrijft een periode. Taalkundig een klein verschil. Voor hoe je jezelf ervaart een groot verschil.
In NLP komen we veel van dit soort taalpatronen tegen. En we zoeken dan naar de aannames die erin verborgen zitten en iets belangrijks kunnen zeggen over het model van de wereld van de ander. "Ik kan dat niet" klinkt als een feit. Vaak is het een keuze die je nog niet hebt uitgesproken, of een grens die je jezelf stelt zonder dat je hem hardop hebt getoetst.
De woorden die je gebruikt over jezelf zijn geen verslag van de werkelijkheid, het zijn een interpretatie die je voortdurend herhaalt.
Een concrete oefening die je kunt doen deze week is om eens te letten op wat je zelf allemaal "uitkraamt"
Een week lang, telkens als je iets zegt of denkt over jezelf of je situatie, let dan op drie dingen:
Gebruik je woorden als "altijd", "nooit", "moet", "kan niet"? Dat zijn generalisaties. Ze voelen als waarheid maar zijn bijna altijd te groot voor de situatie.
Maak je van een gebeurtenis een eigenschap? "Die vergadering ging mis" versus "ik ben slecht in vergaderen". Het eerste gaat over een moment. Het tweede gaat over wie je zou zijn.
Wijs je iets af zonder het compleet te maken? "Ik ben gewoon niet zo'n planner" laat de zin ongemerkt afsluiten voordat je jezelf kunt tegenspreken.
Je hoeft niets meteen te veranderen. Alleen opschrijven wat je die week tegenkomt is al genoeg en vaak inzichtgevend.
Bijstellen betekent niet dat je jezelf iets wijsmaakt wat niet klopt. Het betekent dat je de zin preciezer maakt dan de generalisatie toeliet. Van "ik ben chaotisch" naar "deze week had ik weinig overzicht" is geen leugen. Het is gewoon nauwkeuriger.
En nauwkeuriger taal geeft nauwkeuriger keuzes. Als het probleem "deze week" is in plaats van "wie ik ben", ligt er ineens iets te doen dat volgende week anders kan.