25/10/2024
Toen mijn vader naar Kiev ging, was hij alleen. Mijn moeder wilde niet mee. Het was een reisje georganiseerd door de harmonie, waarvan mijn vader één van de commissarissen was. Na zijn terugkomst vertelde hij over het concert dat de harmonie had gegeven in een groot stadion. Het was ter nagedachtenis aan alle oorlogsslachtoffers in de oorlog. Het had hem geraakt.
Eenmaal terug in zijn hotelkamer had hij zich per ongeluk gesneden met een mesje, vlakbij zijn pols. Het bloedde erg en hij had zich geen raad geweten, in zijn eentje. Zijn hand had hij boven de wasbak gehouden en er zo goed als het ging een doek omheen gewonden om het bloeden te stelpen. Ik had zo vreselijk met hem te doen, toen hij dit vertelde.
Nu, achteraf, denk ik dat hij heeft herbeleefd in Kiev, wat hij in zijn jeugd aan het eind van de oorlog heeft meegemaakt. De emoties die hij voelde tijdens het concert van de harmonie, die verband hielden met de gevallenen in de oorlog. De hulpeloosheid die hij voelde, daar alleen in zijn hotelkamer, amper in staat om zijn bloedende arm te stelpen, zijn vergelijkbaar met wat hij als jongen van 15 moet hebben gevoeld, toen hij daar gewond op straat lag, niet in staat om weg te lopen. Arme papa.
Nadat mijn vader was teruggekomen uit Kiev, zei mijn broer telkens dat mijn moeder met hem had moeten meegaan. Dan had ze hem kunnen bijstaan. Nu achteraf denk ik dat het toch niet verkeerd was, dat ze er niet bij was. Want mijn vader heeft in Kiev, juist omdat hij alleen was, zijn oorlogservaringen kunnen herbeleven en wellicht verwerken.