12/08/2025
ADHD en het ontrafelen van de delen in mij...
Op het eerste gezicht wellicht een titel die niet direct logisch te rijmen valt. Zeker niet als je kijkt vanuit de reguliere en inmiddels gebruikelijk geworden en gehanteerde opvattingen over ADHD.
Meteen een kanttekening: het gaat niet enkel om ADHD maar ik beperk mij hier, vooralsnog toe, omdat het betrekking heeft op mijn bevindingen, mijn zelfonderzoek, ontdekkingen en ontmanteling in mezelf.
Op mijn schoolrapporten stond vroeger veelal te lezen “Capaciteit aanwezig, doet er te weinig mee” of “Hij ziet alle vogeltjes buiten vliegen maar mist wat er in de klas gebeurt” Daarnaast was ik doenig, druk, bezig…en dat alles vaak ook vooral in mijn hoofd. Dat laatste zag men natuurlijk niet maar weet ik, dat zul je dus gemakshalve maar even van mij aan moeten nemen.
In 2021 heb ik mij officieel laten diagnosticeren. Tuurlijk kende ik de befaamde vragenlijstjes al maar mijn verzet en weerstand tegen labels en medicatie was altijd zo groot dat ik ook prima in staat was de antwoorden zo te manipuleren dat ik nooit de diagnose ADHD zou krijgen. Nu zat ik in een situatie waarin mij nogal veel boven het hoofd groeide, ik mij overvraagd voelde en mezelf dat uiteraard aan had gedaan door mijn grenzen niet goed te bewaken.
Stiekem medicatie van een ander gebruikt om te testen want ik was nieuwsgierig (of een beetje wanhopig?) en wat er gebeurde was BIZAR. Ik weet nog dat ik de medicatie nam, het begon te werken, ik ben buiten gaan zitten in de achtertuin in een buurt waar altijd rumoer is. Klussen, kinderen, vliegtuigen die overgaan…noem maar op. En wat gebeurde? Ik kijk naar de appelboom van de buurvrouw en zie een vogel zitten. Hij (of zij…geen idee) zit te zingen. Ik luister en hoor het gezang. De vogel vliegt op en gaat op de dakgoot van een achter gelegen huis zitten om daar verder te fluiten. En ik hoor het gezang. Nu is dat niet vreemd want ik hoor altijd alles. Maar ook alles tegelijk, hard en altijd! Nu was het anders, ik hoorde de vogel waar ik mij op focuste terwijl alle andere geluiden naar de achtergrond verdwenen. Man…ik heb gewoon zitten huilen van de rust die ik voelde terwijl ik het gezang van de vogel als een mooi muziekstuk binnen voelde komen.
Terug naar de diagnose want verdere details over deze periode zijn minder belangrijk, het gaat erom dat ik deze keer zo oprecht en zuiver mogelijk de vragenlijst heb ingevuld en het zal de mensen die mij al langer kennen niet verbazen: knetter ADHD! Hele traject doorlopen, medicatie testen, andere soort want de bijwerkingen zijn heftiger dan de kwaal, de “juiste” gevonden en dan inregelen. Wat een verademing was dit, ik kon mij gekozen richten op wat aandacht verdiende of waar ik in ieder geval prioriteit aan gaf. Het heeft mij een hele lange periode geholpen om overeind te blijven kan ik in alle eerlijkheid vertellen. Toch is de weerstand tegen de medicatie nooit helemaal verdwenen.
Nu maak ik een sprongetje naar een paar jaar later: de periode waar ik destijds inzat is dusdanig veranderd dat mijn dagen, werkzaamheden, prikkels etc. behoorlijk veranderd zijn. Ikzelf ook trouwens… En de medicatie? Die nam ik steeds minder en minder tot ik ze niet meer nam en het eigenlijk niet veel verschil maakte in mijn dagelijks leven.
In de tussentijd, om uiteenlopende redenen en geboren vanuit een veelvoud aan interesses flink wat trainingen gevolgd, online seminars en masterclasses bijgewoond boeken gelezen. Zo ook wat boeken van Gabor Maté. Eén ervan is “Het verstrooide brein” of “Scattered minds” in het Engels. Op het moment van lezen (en luisteren, ik verslind audioboeken en kan het ook gerust simultaan doen) werd ik gegrepen zonder dat ik mij hiervan bewust was. Dat zou later komen. Want het was zijn visie die me aansprak: ADHD is niet een aangeboren stoornis, het is een stress- en overlevingsreactie die vaak in de vroege kindertijd ontstaat. Er zijn meerdere mogelijke oorzaken aan te wijzen vanuit zijn filosofie maar je kunt denken aan een beschermingsreactie op emotionele pijn of grote (vaak herhalende) overweldigende situaties. Dat toont zich dan doordat je het kind zich mentaal ziet terugtrekken, dagdromen of juist hyperactief worden, allemaal om maar weg te blijven van gevoelens die te pijnlijk of te overweldigend zijn.
Kort gezegd spreekt hij vanuit vroege stress en (onveilige) hechting:
De cruciale factor is volgens hem vroegkinderlijke stress – vaak onbewust – zoals emotionele onbeschikbaarheid van ouders, ruzies thuis, depressie bij een ouder, of andere vormen van onveiligheid.
Het gaat niet altijd om “grote Trauma’s” zoals misbruik of geweld, maar vaak om chronisch gemis aan emotionele afstemming
Hij zegt hiermee ook niet dat het neurobiologisch niet bestaat, hij stelt enkel dat het psychologisch is ontstaan. Iets dat in de reguliere, DSM-hanterende wereld niet echt het geval is. Daarmee stelt hij dus ook dat het te behandelen is, en daarin zijn er meerdere mogelijkheden en zeer waardevolle vormen die ik zelf ook in mijn dagelijkse praktijk toepas, denk aan: lichaamsgerichte therapie, Brainspotting, werken aan relationele en emotionele veiligheid (gezonde en veilige hechting), om het zenuwstelsel te kalmeren en tot zelfregulatie te kunnen komen.
En het uitsluitende gebruik van medicatie is niet meer dan symptoombestrijding als je niet ook het onderliggende probleem aanpakt! Kan dus helpend zijn om het patroon te doorbreken en ruimte te creëren waarbinnen ruimte ontstaat om met jezelf en het onderliggende probleem aan de bak te gaan…maar medicatie alleen is niet de oplossing, voor mij niet althans.
Al deze informatie heeft even mogen sudderen in mij voordat de echte kwartjes begonnen te vallen. In de tussentijd ben ik op meerdere fronten met mezelf bezig gebleven omdat, wie mij kent of in een training of sessie heeft meegemaakt kijkt nu niet vreemd op, (zelf)ontwikkeling nooit stopt!
Al een tijdje ben ik bezig de delen in mij op te sporen. Eerder niet per se heel bewust maar kwam er iets voorbij in contact en relatie tot de ander. Denk aan Mijn Kleine Jongen bijvoorbeeld. Ik schreef er een gedicht over en inmiddels nog één. Zo heb ik ook een Waakhond, een Redder en meest recent is duidelijk geworden dat er ook sprake is van wat, of wie eigenlijk, ik de Veroordelaar noem. Ik zit nog middenin dit onderzoek, weet mij gesteund, gemotiveerd en liefdevol, maar soms heel confronterend, gespiegeld door iemand die hier haar eigen onderzoek al eerder in deed en de gave heeft snel en zuiver deze delen op te sporen en aan het licht te brengen (ik zal op een later tijdstip over mijn zelfonderzoek delen). En nu ik deze delen aan het uitwerken ben voor mezelf viel mij iets in toen ik met de Veroordelaar bezig was: Als ik lekker in mijn vel zit is hij er vrijwel niet, in ieder geval niet gericht op mezelf. Als het niet zo lekker gaat maar ik blijf maar doorzetten, doordrukken…ook niet. Maar als ik een afspraak met mezelf niet helemaal nakom, ik een voornemen niet uitvoer, ik iets niet goed heb gedaan en daar even van baal bijvoorbeeld…dan is hij daar! Een zwaar veroordelende en kritische stem die hard, streng en afwijzend is naar mezelf. Eén foutje wordt dan FALEN, een gemiste kans betekent het eind van de wereld en ga zo maar door. Ik MOET dan van alles of ik heb dingen volledig VERPRUTST, etc.
Maar als ik dus aan mezelf werk, mijn eigen sessies doorloop, innerlijk werk doe, mijn werk- en vrijetijdsleven zo inricht dat er een gezonde balans is, in verbinding ben met mensen waarmee ik veel meer in afstemming ben dan is niet alleen de Veroordelaar veel minder of soms heel lang helemaal niet aanwezig…ik vertoon ook veel minder gedrag, gewoontes en gedachte die men bij de ADHD’er zou plaatsen. Sterker nog: ik gebruik al meer dan 7 maanden helemaal geen medicatie meer.
En nu komt het: onlangs is hij weer wakker geworden. Mijn Veroordelaar is er weer volledig! Deze keer omdat ik een aantal besluiten nam om zaken in mijn leefpatroon te veranderen omdat het oude mij ofwel niet meer past ofwel omdat ik kies voor een gezondere manier van leven en beter te zorgen voor mijn lijf en mentale staat van zijn. En toen het, in dat proces, even niet zo makkelijk ging en ik een flinke drempel mocht nemen en dit niet in één keer lukte werd ik weer keihard en streng voor mezelf. Veroordeelde mijn FALEN, MOEST meteen actie nemen en mocht NIET verzwakken! Plots zie ik mezelf met het potje medicijnen in mijn handen staan en hoor ik mezelf denken: “…maar als ik nu gewoon de medicatie weer een tijdje neem...dan kan ik het wel”.
Nu wil ik niet zeggen dat je geen medicatie moet gebruiken of dat medicatie niet helpend zou kunnen zijn. Integendeel, ik heb er lange tijd heel veel baat bij gehad en weet niet hoe ik die tijd door was gekomen als ik de medicatie toen niet had gehad! Toch weet ik nu dat er delen in mij naar boven kunnen komen en proberen het stuur over te nemen als ik zelf niet bewust ben van wat er zich in mijn systeem, mijn binnenwereld afspeelt. En dat die delen ervoor kunnen zorgen dat ik all over the place raak. Mij verzuip in projecten, op 4 verschillende plaatsen tegelijk aan het schoonmaken ben in huis, 2 toezeggingen doe met mensen te bellen op hetzelfde moment, tijdsbesef-gedoe, en ik dan met name overschat hoeveel tijd ik beschikbaar heb of en taak zal kosten, etc. Ik ‘ben’ dan ineens weer die ADHD’er!
Tot ik mij bewust word (of iemand mij hiervan bewust maakt) van wat ik aan het doen ben, vertraag, beschouw, overzicht probeer te maken, de harde woorden van mijn Veroordelaar stilzet en andere taal kies om mezelf aan- en vooral toe te spreken. Dan blijken die “ADHD-klachten” plotseling met 80% á 90% gereduceerd te worden…vrijwel meteen.
Ben ik dan een ADHD’er?
Of heb ik bepaalde coping mechanismen ontwikkeld die mij in het hier en nu niet meer helpen…?
Sven Tuinstra - www.humanexus.nl
https://www.linkedin.com/pulse/adhd-en-het-ontrafelen-van-de-delen-mij-sven-tuinstra-d4yrf
Humanexus
